Ramayana — Bala Kanda, Sarga 25, Shloka 2

ताटकावृत्तान्तः

The Account of Tāṭakā and the Royal Duty to Protect

Devanagari script

अल्पवीर्या यदा यक्षा श्श्रूयन्ते मुनिपुङ्गव।कथन्नागसहस्रस्य धारयत्यबला बलम्।।।।

Transliteration

alpavīryā yadā yakṣāḥ śrūyante muni-puṅgava | kathaṃ nāga-sahasrasya dhārayaty abalā balam ||

Translation

Bạch bậc tối thượng trong các ẩn sĩ, khi Yakṣa còn được nghe là ít dũng lực, thì làm sao một người nữ—vốn bị xem là yếu về thân—lại có thể mang sức mạnh của ngàn voi?

Word by Word

• अल्पवीर्याः: of little strength
• अल्पवीर्याः: विशेषण
• Type: Adjective
• Root: अल्पवीर्य = अल्प + वीर्य (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; कर्मधारय: 'of little prowess' (qualifying यक्षाः)

• यदा: when/since
• यदा: सम्बन्ध (Temporal)
• Type: Indeclinable
• Root: यदा (अव्यय)
• Form: अव्यय; कालवाचक (when/since)

• यक्षाः: yakṣas
• यक्षाः: कर्ता (of श्रूयन्ते)
• Type: Noun
• Root: यक्ष (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन

• श्रूयन्ते: are heard (are said)
• श्रूयन्ते: क्रिया
• Type: Verb
• Root: श्रु (धातु)
• Form: लट् (Present), आत्मनेपद; प्रथमपुरुष, बहुवचन; कर्मणि/भावे प्रयोग: 'are heard/are said to be'

• मुनिपुङ्गव: O best of sages
• मुनिपुङ्गव: सम्बोधन
• Type: Noun
• Root: मुनिपुङ्गव = मुनि + पुङ्गव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन; तत्पुरुष: 'bull among sages'

• कथम्: how
• कथम्: सम्बन्ध (Question)
• Type: Indeclinable
• Root: कथम् (अव्यय)
• Form: अव्यय; प्रश्नार्थक क्रियाविशेषण (interrogative adverb)

• नागसहस्रस्य: of a thousand elephants
• नागसहस्रस्य: सम्बन्ध (Genitive)
• Type: Noun
• Root: नागसहस्र = नाग + सहस्र (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष: 'of a thousand elephants'

• धारयति: bears/possesses
• धारयति: क्रिया
• Type: Verb
• Root: धृ (धातु)
• Form: लट् (Present), परस्मैपद; प्रथमपुरुष, एकवचन

• अबला: a woman
• अबला: कर्ता
• Type: Noun
• Root: अबला (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; 'a woman' (lit. 'not-strong') as subject of धारयति

• बलम्: strength
• बलम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: बल (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

Context

O Prince by these magnanimous persons and by great men several unrighteous women were killed for the common good".इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीय आदिकाव्ये बालकाण्डे पञ्चविंशस्सर्ग:।।Thus ends the twentyfifth sarga of Balakanda of the holy Ramayana the first epic composed by sage Valmiki.

Characters & Entities

• Rāma
• Viśvāmitra
• Yakṣas
• Tātakā (implied)

FAQs

What is the core ethical principle (Dharma) in this verse?

Dharma begins with truthful inquiry and clarity: Rāma seeks accurate understanding before acting, reflecting responsible decision-making.

What is the narrative situation?

Rāma questions Viśvāmitra about Tātakā’s extraordinary power, given the general reputation of Yakṣas and the assumption of a woman’s lesser physical strength.

Which character virtue is emphasized?

Intellectual honesty and prudent caution—asking before judging or acting.