Sarga 17

Verse 1

पुत्रत्वं तु गते विष्णौ राज्ञस्तस्य सुमहात्मन:।उवाच देवतास्सर्वास्स्वयम्भूर्भगवानिदम्।।।।

Khi Viṣṇu đã quyết định giáng sinh làm con của vị đại vương đại hồn ấy, Đấng Tự Sinh, Thế Tôn Phạm Thiên (Brahmā) liền bảo khắp chư thiên những lời này.

Verse 2

सत्यसन्धस्य वीरस्य सर्वेषान्नो हितैषिण:।विष्णोस्सहायान्बलिनस्सृजध्वं कामरूपिण:।।।।

Hãy tạo nên những bạn đồng hành hùng mạnh cho Vishnu—Đấng giữ lời chân thật, bậc anh hùng, luôn mưu cầu lợi ích cho muôn loài—những bạn hữu có thể tùy ý biến hóa hình dạng.

Verse 3

मायाविदश्च शूरांश्च वायुवेगसमाञ्जवे।नयज्ञान्बुद्धिसम्पन्नान्विष्णुतुल्यपराक्रमान्।।।।असंहार्यानुपायज्ञान् दिव्यसंहननान्वितान्।सर्वास्त्रगुणसम्पन्नानमृतप्राशनानिव।।।।अप्सरस्सु च मुख्यासु गन्धर्वाणां तनूषु च ।सृजध्वं हरिरूपेण पुत्रांस्तुल्यपराक्रमान्।।।।

“Hãy tạo ra, trong hình tướng loài khỉ, những người con đồng đẳng về oai lực—tinh thông mưu lược, dũng mãnh, nhanh như gió, am tường trị lược, trí tuệ viên mãn; uy dũng sánh với đức Tỳ-thấp-nô; bền chí không lui; biết rõ phương tiện thành tựu; thân thể có sức bền nhiệm mầu; đầy đủ mọi tài nghệ binh khí, như thể đã được nuôi dưỡng bằng cam lộ amṛta. Hãy để họ sinh ra từ thân thể các tiên nữ Apsaras bậc nhất và các nữ Gandharva.”

Verse 4

मायाविदश्च शूरांश्च वायुवेगसमाञ्जवे।नयज्ञान्बुद्धिसम्पन्नान्विष्णुतुल्यपराक्रमान्।।1.17.3।।असंहार्यानुपायज्ञान् दिव्यसंहननान्वितान्।सर्वास्त्रगुणसम्पन्नानमृतप्राशनानिव।।1.17.4।।अप्सरस्सु च मुख्यासु गन्धर्वाणां तनूषु च ।सृजध्वं हरिरूपेण पुत्रांस्तुल्यपराक्रमान्।।1.17.5।।

“Hãy tạo ra, trong hình tướng loài khỉ, những người con đồng đẳng về oai lực—tinh thông mưu lược, dũng mãnh, nhanh như gió, am tường trị lược, trí tuệ viên mãn; uy dũng sánh với đức Tỳ-thấp-nô; bền chí không lui; biết rõ phương tiện thành tựu; thân thể có sức bền nhiệm mầu; đầy đủ mọi tài nghệ binh khí, như thể đã được nuôi dưỡng bằng cam lộ amṛta. Hãy để họ sinh ra từ thân thể các tiên nữ Apsaras bậc nhất và các nữ Gandharva.”

Verse 5

मायाविदश्च शूरांश्च वायुवेगसमाञ्जवे।नयज्ञान्बुद्धिसम्पन्नान्विष्णुतुल्यपराक्रमान्।।1.17.3।।असंहार्यानुपायज्ञान् दिव्यसंहननान्वितान्।सर्वास्त्रगुणसम्पन्नानमृतप्राशनानिव।।1.17.4।।अप्सरस्सु च मुख्यासु गन्धर्वाणां तनूषु च ।सृजध्वं हरिरूपेण पुत्रांस्तुल्यपराक्रमान्।।1.17.5।।

“Hãy tạo ra, trong hình tướng loài khỉ, những người con đồng đẳng về oai lực—tinh thông mưu lược, dũng mãnh, nhanh như gió, am tường trị lược, trí tuệ viên mãn; uy dũng sánh với đức Tỳ-thấp-nô; bền chí không lui; biết rõ phương tiện thành tựu; thân thể có sức bền nhiệm mầu; đầy đủ mọi tài nghệ binh khí, như thể đã được nuôi dưỡng bằng cam lộ amṛta. Hãy để họ sinh ra từ thân thể các tiên nữ Apsaras bậc nhất và các nữ Gandharva.”

Verse 6

पूर्वमेव मया सृष्टो जाम्बवानृक्षपुङ्गव:।जृम्भमाणस्य सहसा मम वक्त्रादजायत।।।।

Thuở trước, chính Ta đã tạo ra Jāmbavān, bậc tối thượng trong loài gấu; khi Ta vừa ngáp, Ngài bỗng nhiên từ miệng Ta mà sinh ra.

Verse 7

ते तथोक्ता भगवता तत्प्रतिश्रुत्य शासनम्।जनयामासुरेवं ते पुत्रान्वानररूपिण:।।।।

Được Đấng Thế Tôn chỉ dạy như vậy, họ vâng nhận mệnh lệnh ấy; rồi theo đó, họ sinh ra những người con, mang hình tướng loài khỉ.

Verse 8

ऋषयश्च महात्मानस्सिद्धविद्याधरोरगा:।चारणाश्च सुतान्वीरान्ससृजुर्वनचारिण:।।।।

Các ṛṣi đại hồn, cùng các siddha, vidyādhara, uraga và cả cāraṇa, cũng sinh ra những người con anh hùng—trở thành kẻ du hành nơi rừng thẳm.

Verse 9

वानरेन्द्रं महेन्द्राभमिन्द्रो वालिनमूर्जितम्।सुग्रीवं जनयामास तपनस्तपतां वर:।।।।

Indra sinh ra Vāli—chúa tể loài khỉ—thân lực hùng cường, sánh như núi Mahendra; còn Sūrya, bậc tối thắng trong các đấng rực sáng, sinh ra Sugrīva.

Verse 10

बृहस्पतिस्त्वजनयत्तारं नाम महाहरिम्।सर्ववानरमुख्यानां बुद्धिमन्तमनुत्तमम्।।।।

Bṛhaspati sinh ra đại hầu mang tên Tārā—bậc trí tuệ tối thượng, vô song giữa hết thảy các thủ lĩnh loài Vānara.

Verse 11

धनदस्य सुतश्श्रीमान् वानरो गन्धमादन:।विश्वकर्मात्वजनयन्नलं नाम महाहरिम्।।।।

Con trai rạng rỡ của Dhanada (Kubera) là vānara Gandhamādana; còn Viśvakarmā sinh ra đại hầu mang tên Nala.

Verse 12

पावकस्य सुतश्श्रीमान् नीलोऽग्निसदृशप्रभ:।तेजसा यशसा वीर्यादत्यरिच्यत वानरान्।।।।

Nīla, người con rạng rỡ của Pāvaka (Agni), sáng chói như chính ngọn lửa; nhờ uy lực, danh tiếng và dũng mãnh mà vượt trội các vānara khác.

Verse 13

रूपद्रविणसम्पन्नावश्विनौ रूपसम्मतौ।मैन्दं च द्विविदं चैव जनयामासतुस्स्वयम्।।।।

Hai vị Aśvin, đầy đủ dung sắc và phú quý, được tôn kính vì vẻ đẹp đoan nghiêm, tự thân sinh ra Mainda và Dvivida.

Verse 14

वरुणो जनयामास सुषेणं वानरर्षभम्।शरभं जनयामास पर्जन्यस्तु महाबलम्।।।।

Thần Varuṇa sinh ra Suṣeṇa, bậc hùng tráng như ngưu vương giữa loài Vānara; còn Parjanya sinh ra Śarabha, đại lực vô song.

Verse 15

मारुतस्यात्मजश्श्रीमान्हनुमान्नाम वीर्यवान् ।वज्रसंहननोपेतो वैनतेयसमो जवे।।।।

Từ thần Māruta (Vāyu) sinh ra người con tên Hanumān, rạng rỡ và dũng mãnh; thân thể cứng như kim cang, tốc độ sánh ngang Vainateya (Garuḍa).

Verse 16

ते सृष्टा बहुसाहस्रा दशग्रीववधे रता:।अप्रमेयबला वीरा विक्रान्ता: कामरूपिण:।।।।

Như vậy, hàng vạn anh hùng được tạo sinh, một lòng hướng đến việc diệt trừ Daśagrīva; sức mạnh không thể lường, gan dạ xông pha, và tùy ý biến hóa hình dạng.

Verse 17

मेरुमन्दरसङ्काशा वपुष्मन्तो महाबला:।ऋक्षवानरगोपुच्छा: क्षिप्रमेवाभिजज्ञिरे।।।।

Những bậc đại lực ấy liền mau chóng xuất hiện, thân hình sánh như Meru và Mandara, sức mạnh phi thường: nào loài gấu, loài khỉ, và cả những kẻ có đuôi như đuôi bò.

Verse 18

यस्य देवस्य यद्रूपं वेषो यश्च पराक्रम:।अजायत समस्तेन तस्य तस्य सुत: पृथक्।।।।

Thần nào có hình tướng ra sao, y phục thế nào, oai lực dũng mãnh thế nào, thì con trai của vị thần ấy sinh ra riêng rẽ, trọn vẹn mang đủ những phẩm tính ấy.

Verse 19

गोलाङ्गूलीषु चोत्पन्ना: केचित्सम्मतविक्रमा:।ऋक्षीषु च तथा जाता वानरा: किन्नरीषु च।।।।

Một số loài vānara, được tôn xưng vì dũng mãnh, sinh từ những khỉ cái có đuôi; cũng vậy, có kẻ sinh từ gấu cái, và lại có kẻ sinh từ các nữ Kinnara.

Verse 20

देवा महर्षिगन्धर्वास्तार्क्ष्या यक्षा यशस्विन:।नागा: किम्पुरुषाश्चैव सिद्धविद्याधरोरगा:।।।।बहवो जनयामासुर्हृष्टास्तत्र सहस्रश:।वानरान्सुमहाकायान्सर्वान्वै वनचारिण:।।।।अप्सरस्सु च मुख्यासु तथा विद्याधरीषु च।नागकन्यासु च तथा गन्धर्वीणां तनूषु च ।।।।

Chư Deva, các đại hiền triết, Gandharva, Garuḍa, Yakṣa lừng danh, Nāga, Kimpuruṣa, Siddha, Vidyādhara và Uraga—vô số vị hoan hỷ, hàng ngàn hàng vạn, đã sinh ra những vānara thân hình vĩ đại, thảy đều là kẻ du hành rừng núi; họ sinh qua các Apsaras bậc nhất, qua các nữ Vidyādhara, qua các công chúa Nāga, và qua thân thể các nữ Gandharva.

Verse 21

देवा महर्षिगन्धर्वास्तार्क्ष्या यक्षा यशस्विन:।नागा: किम्पुरुषाश्चैव सिद्धविद्याधरोरगा:।।1.17.20।। बहवो जनयामासुर्हृष्टास्तत्र सहस्रश:।वानरान्सुमहाकायान्सर्वान्वै वनचारिण:।।1.17.21।।अप्सरस्सु च मुख्यासु तथा विद्याधरीषु च।नागकन्यासु च तथा गन्धर्वीणां तनूषु च ।।1.17.22।।

Được đầy đủ sức mạnh và thần lực tùy ý biến hóa, họ tự do du hành theo ý muốn; về kiêu dũng và uy lực, họ giống như sư tử và hổ.

Verse 22

देवा महर्षिगन्धर्वास्तार्क्ष्या यक्षा यशस्विन:।नागा: किम्पुरुषाश्चैव सिद्धविद्याधरोरगा:।।1.17.20।। बहवो जनयामासुर्हृष्टास्तत्र सहस्रश:।वानरान्सुमहाकायान्सर्वान्वै वनचारिण:।।1.17.21।।अप्सरस्सु च मुख्यासु तथा विद्याधरीषु च।नागकन्यासु च तथा गन्धर्वीणां तनूषु च ।।1.17.22।।

Tất thảy đều có thể ném đá làm đòn; tất thảy đều có thể lấy cây rừng làm binh khí mà giao chiến; tất thảy đều lấy móng vuốt và nanh làm vũ khí; và tất thảy đều tinh thông mọi loại binh khí.

Verse 23

कामरूपबलोपेता यथाकामं विचारिण:।सिंहशार्दूलसदृशा दर्पेण च बलेन च।।।।

Được đầy đủ sức mạnh và thần lực tùy ý biến hóa, họ tự do du hành theo ý muốn; về kiêu dũng và uy lực, họ giống như sư tử và hổ.

Verse 24

शिलाप्रहरणास्सर्वे सर्वे पादपयोधिन:।।।।नखदंष्ट्रायुधास्सर्वे सर्वे सर्वास्त्रकोविदा:।

Tất thảy đều có thể ném đá làm đòn; tất thảy đều có thể lấy cây rừng làm binh khí mà giao chiến; tất thảy đều lấy móng vuốt và nanh làm vũ khí; và tất thảy đều tinh thông mọi loại binh khí.

Verse 25

विचालयेयुश्शैलेन्द्रान्भेदयेयुस्स्थिरान्द्रुमान्।क्षोभयेयुश्च वेगेन समुद्रं सरितां पतिम्।।।।

Họ có thể làm rung chuyển những dãy núi hùng vĩ, bổ toạc những thân cây vững chắc; và với tốc lực của mình, họ còn có thể khuấy động cả đại dương—chúa tể của muôn sông.

Verse 26

दारयेयु: क्षितिं पद्भ्यामाप्लवेयुर्महार्णवम्।नभ:स्थलम् विशेयुश्च गृह्णीयुरपि तोयदान्।।।।

Chỉ bằng đôi chân, họ có thể xẻ đất; có thể nhảy vượt đại dương mênh mông; có thể bước vào cõi trời cao; và thậm chí còn có thể bắt lấy những mây mang mưa.

Verse 27

गृह्णीयुरपि मातङ्गान्मत्तान्प्रव्रजतो वने।नर्दमानाश्च नादेन पातयेयुर्विहङ्गमान्।।।।

Họ thậm chí có thể tóm lấy những voi đực đang vào kỳ động dục lang thang trong rừng; và khi gầm rống vang dội, họ có thể làm chim đang bay cũng rơi xuống.

Verse 28

ईदृशानां प्रसूतानि हरीणां कामरूपिणाम्।शतं शतसहस्राणि यूथपानां महात्मनाम्।।।।

Như thế, đã sinh ra những bầy đàn khỉ có thể tùy ý biến hóa hình dạng; hàng trăm, hàng trăm ngàn vị thủ lĩnh bầy đàn, bậc đại tâm linh, tụ hội thành vô số đạo quân.

Verse 29

ते प्रधानेषु यूथेषु हरीणां हरियूथपा:।बभूवुर्यूथपश्रेष्ठा वीरांश्चाजनयन् हरीन्।।।।

Giữa các bộ tộc khỉ bậc nhất, những vị thủ lĩnh ấy trở thành bậc đứng đầu trong các tướng lĩnh, lại sinh ra những hầu binh anh dũng.

Verse 30

अन्ये ऋक्षवत: प्रस्थानवतस्थु स्सहस्रश:।अन्ये नानाविधान्शैलान्भेजिरे काननानि च।।।।

Có kẻ hàng ngàn cư trú trên những cao nguyên núi nơi loài gấu tụ hội; kẻ khác chọn nhiều dãy núi khác nhau và các rừng sâu làm chốn ở.

Verse 31

सूर्यपुत्रं च सुग्रीवं शक्रपुत्रं च वालिनम्।भ्रातरावुपतस्थुस्ते सर्व एव हरीश्वरा:।।।।नलं नीलं हनूमन्तमन्यांश्च हरियूथपान्। 3

Tất cả các chúa loài khỉ ấy đều đến hầu cận hai anh em—Sugrīva, con của Thái Dương, và Vālī, con của Śakra—cùng với Nala, Nīla, Hanūmān và các tướng lĩnh bầy khỉ khác.

Verse 32

ते तार्क्ष्यबलसम्पन्नास्सर्वे युद्धविशारदा:।विचरन्तोऽर्दयन्दर्पात्सिंहव्याघ्रमहोरगान्।।।।

Được ban sức mạnh như Tārkṣya (Garuda) và tinh thông chiến trận, họ rong ruổi khắp nơi, trong niềm kiêu dũng mà quấy nhiễu sư tử, hổ và những đại xà.

Verse 33

तांश्च सर्वान्महाबाहुर्वाली विपुलविक्रम:।जुगोप भुजवीर्येण ऋक्षगोपुच्छवानरान्।।।।

Vālī, bậc đại dũng tay mạnh, oai lực vô song, đã dùng sức cánh tay che chở tất thảy: loài gấu, bọn gopuccha và các loài khỉ.

Verse 34

तैरियं पृथिवी शूरैस्सपर्वतवनार्णवा।कीर्णा विविधसंस्थानैर्नानाव्यञ्जनलक्षणै:।।।।

Bởi những bậc anh hùng ấy—hình thể muôn vẻ, dấu hiệu phân biệt khác nhau—mặt đất này cùng núi non, rừng thẳm và biển cả đều được lấp đầy.

Verse 35

तैर्मेघबृन्दाचलकूटकल्पै:महाबलैर्वानरयूथपालै:।बभूव भूर्भीमशरीररूपैस्समावृता रामसहायहेतो:।।।।

Vì mục đích trợ giúp Rāma, mặt đất được phủ kín bởi các thủ lĩnh hùng mạnh của bầy quân khỉ—lớn như khối mây, như đỉnh núi, thân hình và dung mạo đều đáng sợ.

Verse 36

Tất cả đều lấy đá làm vũ khí đánh kích, tất cả đều dùng cây làm khí giới giao chiến. Tất cả đều có móng vuốt và nanh sắc làm vũ khí tự nhiên, nhưng cũng đều tinh thông mọi loại phi tiễn và binh khí.