Previous Verse
Next Verse

Shloka 47

The Dialogue between Rukmāṅgada and Dharmāṅgada

आनंदं ब्रह्मणो रूपं शतानंदः सुतेन यः । पिता भवति चार्वंगि सत्कर्मकरणैः शुभैः ॥ ४७ ॥

ānaṃdaṃ brahmaṇo rūpaṃ śatānaṃdaḥ sutena yaḥ | pitā bhavati cārvaṃgi satkarmakaraṇaiḥ śubhaiḥ || 47 ||

Hỷ lạc chính là hình tướng của Phạm (Brahman). Ôi người nữ thân thể đoan trang, ai trở thành cha của người con trai tên Śatānanda là nhờ những thiện nghiệp cát tường, những sat‑karma thanh tịnh.

ānandambliss
ānandam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootānanda (प्रातिपदिक)
FormNapumsaka (नपुंसकलिङ्ग), Dvitīyā (2nd/द्वितीया), Ekavacana (एकवचन)
brahmaṇaḥof Brahman
brahmaṇaḥ:
Sambandha/Genitive (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootbrahman (प्रातिपदिक)
FormNapumsaka (नपुंसकलिङ्ग), Ṣaṣṭhī (6th/षष्ठी), Ekavacana (एकवचन)
rūpamform; nature
rūpam:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootrūpa (प्रातिपदिक)
FormNapumsaka (नपुंसकलिङ्ग), Prathamā (1st/प्रथमा), Ekavacana (एकवचन)
śatānandaḥŚatānanda (name)
śatānandaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootśata (प्रातिपदिक) + ānanda (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga (पुंलिङ्ग), Prathamā (1st/प्रथमा), Ekavacana (एकवचन); ṣaṣṭhī-tatpuruṣa sense: 'śatānanda' = 'hundredfold bliss' (name/epithet)
sutenaby/through a son
sutena:
Karaṇa/Instrument (करण)
TypeNoun
Rootsuta (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga (पुंलिङ्ग), Tṛtīyā (3rd/तृतीया), Ekavacana (एकवचन)
yaḥwho
yaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootyad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga (पुंलिङ्ग), Prathamā (1st/प्रथमा), Ekavacana (एकवचन); relative pronoun (यत्-सम्बन्ध)
pitāfather
pitā:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootpitṛ (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga (पुंलिङ्ग), Prathamā (1st/प्रथमा), Ekavacana (एकवचन)
bhavatibecomes/is
bhavati:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootbhū (धातु)
FormLaṭ-lakāra (लट्/Present), Prathama-puruṣa (3rd person/प्रथमपुरुष), Ekavacana (एकवचन)
caand
ca:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
FormConjunction/particle (समुच्चयबोधक अव्यय)
arvaṅgiO fair-limbed lady
arvaṅgi:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootarvaṅgī (प्रातिपदिक)
FormStrīliṅga (स्त्रीलिङ्ग), Sambodhana (Vocative/सम्बोधन), Ekavacana (एकवचन)
sat-karma-karaṇaiḥby performing good deeds
sat-karma-karaṇaiḥ:
Karaṇa/Instrument (करण)
TypeNoun
Rootsat (प्रातिपदिक) + karma (प्रातिपदिक) + karaṇa (प्रातिपदिक)
FormNapumsaka (नपुंसकलिङ्ग), Tṛtīyā (3rd/तृतीया), Bahuvacana (बहुवचन); tatpuruṣa: 'satkarmakaraṇa' = 'performance/doing of good deeds'
śubhaiḥauspicious; good
śubhaiḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootśubha (प्रातिपदिक)
FormNapumsaka (नपुंसकलिङ्ग), Tṛtīyā (3rd/तृतीया), Bahuvacana (बहुवचन); agrees with sat-karmakaraṇaiḥ

Suta (narrating the Purana dialogue in Uttara-Bhaga style)

Vrata: none

Primary Rasa: shanta

Secondary Rasa: bhakti

B
Brahman
Ś
Śatānanda

FAQs

It links metaphysics and ethics: Brahman’s nature is bliss (ānanda), and living in alignment with dharma through sat-karmas is presented as a cause of auspicious outcomes and a bliss-oriented life.

While not explicitly naming Vishnu, it supports a core bhakti ethic: pure, auspicious conduct (śubha satkarma) is a foundation that stabilizes devotion and makes one fit for higher realization of Brahman-as-bliss.

No specific Vedanga (like Vyakarana or Jyotisha) is taught directly; the practical takeaway is karmic discipline—performing satkarmas (ritual-ethical duties) as prescribed by dharma-shastra traditions.