Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 92

Dharmānukathana

Narration of Dharma

Devanagari script

शतवंशसमायुक्तः स व्रजेद् ब्रह्मणः पदम् । कार्तिक्यां पौर्णमास्यां वा आषाढ्यां वापि भूपते ॥ ९२ ॥

Transliteration

śatavaṃśasamāyuktaḥ sa vrajed brahmaṇaḥ padam | kārtikyāṃ paurṇamāsyāṃ vā āṣāḍhyāṃ vāpi bhūpate || 92 ||

Translation

Người được đầy đủ trăm dòng tộc (con cháu công đức rộng lớn) sẽ đạt đến cõi của Phạm Thiên—vào ngày rằm tháng Kārttika hoặc ngày rằm tháng Āṣāḍha, hỡi Đại vương.

Word by Word

• शतवंशसमायुक्तः: endowed with a hundred lineages
• शतवंशसमायुक्तः: Karta (कर्ता) विशेषण
• Type: Adjective
• Root: शत-वंश-समायुक्त (प्रातिपदिक; सम्+आ+युज् धातु-निष्पन्न कृदन्त)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; भूतकृदन्त (क्त), विशेषण—‘समायुक्तः’

• सः: he
• सः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; सर्वनाम

• व्रजेत्: should go
• व्रजेत्: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: व्रज् (धातु)
• Form: विधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद

• ब्रह्मणः: of Brahman / of Brahmā
• ब्रह्मणः: Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: ब्रह्मन् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन

• पदम्: state/abode
• पदम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: पद (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन

• कार्तिक्याम्: in (the month of) Kārtika
• कार्तिक्याम्: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: कार्तिकी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन; मास-विशेषे (in the month of Kārtika)

• पौर्णमास्याम्: on the full-moon day
• पौर्णमास्याम्: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: पौर्णमासी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन; तिथि-विशेषे (on the full-moon day)

• वा: or
• वा: Sambandha (सम्बन्ध/विकल्प)
• Type: Indeclinable
• Root: वा (अव्यय)
• Form: विकल्पार्थक-निपात (disjunctive particle ‘or’)

• आषाढ्याम्: in (the month of) Āṣāḍha
• आषाढ्याम्: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: आषाढी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन; मास-विशेषे (in the month of Āṣāḍha)

• वा: or
• वा: Sambandha (सम्बन्ध/विकल्प)
• Type: Indeclinable
• Root: वा (अव्यय)
• Form: विकल्पार्थक-निपात (disjunctive particle ‘or’)

• अपि: also/even
• अपि: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: अपि (अव्यय)
• Form: समुच्चय/अवधारणार्थक-निपात (particle: also/even)

• भूपते: O king
• भूपते: Sambodhana (सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: भूपति (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन (8th/Vocative), एकवचन

Speaker

Narada

Vrata Kalpa

Vrata: none

Verse Rasa

Primary Rasa: shanta

Secondary Rasa: bhakti

Characters & Entities

• Brahma

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in Narada Purana?

It states a phala (result) for a prescribed religious observance: merit leading to Brahmā’s abode (Brahmaloka) and the blessing of abundant lineage/progeny, especially connected with auspicious Paurṇamāsī timings.

How does this verse explain the path of devotion (Bhakti)?

While not explicitly naming Viṣṇu-bhakti here, it reflects the Purāṇic pattern that sincere vrata-anuṣṭhāna (vowed observance) performed on sacred lunar days cultivates devotion, purity, and higher attainments described as reaching exalted lokas.

What practical Vedic knowledge (Vedanga) is highlighted here?

It highlights calendrical/astronomical timing—observances tied to lunar tithi (Paurṇamāsī) and months (Kārttika, Āṣāḍha), aligning with Jyotiṣa-style ritual scheduling used in Narada Purana rituals.