Previous Verse
Next Verse

Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 24

Vyākaraṇa-saṅgraha: Pada–Vibhakti–Kāraka–Lakāra–Samāsa

भूते लुङ् तिपस्यपौ च क्रियायां लृङ् प्रकीर्तितः । सिद्धोदाहरणं विद्धि संहितादिपुरः सरम् ॥ २४ ॥

bhūte luṅ tipasyapau ca kriyāyāṃ lṛṅ prakīrtitaḥ | siddhodāharaṇaṃ viddhi saṃhitādipuraḥ saram || 24 ||

Đối với hành động ở quá khứ, luṅ (aorist) được truyền dạy, cùng các đuôi tip, tas và jhi. Đối với hành động mang tính điều kiện/việc sẽ làm, lṛṅ được tuyên thuyết. Hãy biết đây là ví dụ đã được xác lập, tóm lược ngắn gọn từ Saṃhitā và các giáo huấn ngữ pháp liên hệ.

bhūtein the past
bhūte:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeAdjective
Rootbhūta (प्रातिपदिक)
FormNeuter (नपुंसकलिङ्ग), Locative (सप्तमी/7), Singular (एकवचन); 'in the past' (bhūta-kāla)
luṅluṅ (Aorist)
luṅ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootluṅ (लकार-संज्ञा)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (प्रथमा/1), Singular (एकवचन); technical term
tiptip (3rd sg. parasmaipada ending)
tip:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Roottip (तिङ्-प्रत्यय/तिङन्त-प्रत्याहार)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (प्रथमा/1), Singular (एकवचन); technical suffix-name
syasya (a future/conditional marker in endings)
sya:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootsya (तिङ्-प्रत्यय/तिङन्त-प्रत्याहार)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (प्रथमा/1), Singular (एकवचन); technical suffix-name
sipsip (2nd sg. parasmaipada ending)
sip:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootsip (तिङ्-प्रत्यय/तिङन्त-प्रत्याहार)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (प्रथमा/1), Singular (एकवचन); technical suffix-name
auau (dual ending)
au:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootau (तिङ्-प्रत्यय/तिङन्त-प्रत्याहार)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (प्रथमा/1), Singular (एकवचन); technical suffix-name
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
FormConjunction (समुच्चयबोधक)
kriyāyāmin action/usage
kriyāyām:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootkriyā (प्रातिपदिक)
FormFeminine (स्त्रीलिङ्ग), Locative (सप्तमी/7), Singular (एकवचन)
lṛṅlṛṅ (Conditional)
lṛṅ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootlṛṅ (लकार-संज्ञा)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (प्रथमा/1), Singular (एकवचन); technical term
prakīrtitaḥis declared/proclaimed
prakīrtitaḥ:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootpra-kīrt (कीर्त् धातु)
FormPast passive participle (कृत्: क्त), Masculine (पुंलिङ्ग), Nominative (प्रथमा/1), Singular (एकवचन); agrees with lṛṅ
siddha-udāharaṇama proven example
siddha-udāharaṇam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootsiddha (प्रातिपदिक) + udāharaṇa (प्रातिपदिक)
FormNeuter (नपुंसकलिङ्ग), Accusative (द्वितीया/2), Singular (एकवचन); षष्ठी-तत्पुरुष: 'siddhasya udāharaṇam'
viddhiknow/understand
viddhi:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootvid (विद् धातु)
FormImperative (लोट्), 2nd person (मध्यमपुरुष), Singular (एकवचन); parasmaipada
saṃhitā-ādi-puraḥ-saramhaving 'saṃhitā' etc. placed first (as preceding)
saṃhitā-ādi-puraḥ-saram:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootsaṃhitā (प्रातिपदिक) + ādi (अव्यय/प्रातिपदिक) + puraḥ (अव्यय) + sara (प्रातिपदिक)
FormNeuter (नपुंसकलिङ्ग), Accusative (द्वितीया/2), Singular (एकवचन); avyayībhāva with 'puraḥ' (in front), qualifying 'udāharaṇam'

Sanatkumara (teaching Narada in a Vedanga/Vyakarana context)

Vrata: none

Primary Rasa: shanta

Secondary Rasa: none

N
Narada
S
Sanatkumara

FAQs

It elevates śāstra-study—especially Vedāṅga Vyākaraṇa—as a disciplined means to clarity in mantra, scripture, and right understanding, which supports mokṣa-oriented life through correct knowledge.

While not directly devotional, it underpins bhakti practice by insisting on accurate language-knowledge: correct recitation and comprehension of stotra, mantra, and Purāṇic teaching depend on sound grammar.

Vyākaraṇa: the verse points to lakāra usage—luṅ for past action and lṛṅ for conditional/to-be-done action—along with standard verb endings like tip, tas, and jhi used in conjugation.