Adhyaya 90: The Slaying of Shumbha and the Reabsorption of the Goddesses into Ambika

Verse 1

ऋषिर्उवाच। निशुम्भं निहतं दृष्ट्वा भ्रातरं प्राणसम्मितम्। हन्यमानं बलं चैव शुम्भः क्रुद्धोऽब्रवीद्वचः॥

Đạo sĩ (Rishi) nói: Thấy em mình là Nishumbha, người thân thiết như chính mạng sống, bị giết, lại thấy quân đội mình bị tiêu diệt, Shumbha tràn đầy phẫn nộ và nói những lời này.

Verse 2

बलावलेपाद्दुष्टे त्वं मा दुर्गे गर्वमावह । अन्यासां बलमाश्रित्य युध्यसे यातिमानिनी ॥

Hỡi kẻ ác! Đừng kiêu ngạo vì sức mạnh của ngươi, hỡi Durga. Ngươi chiến đấu dựa vào sức lực của kẻ khác, hỡi người đàn bà vô cùng ngạo mạn!

Verse 3

श्रीदेव्युवाच । एकैवाहं जगत्यत्र द्वितीया का ममापरा । पश्यैता दुष्ट मय्येव विशन्त्यो मद्विभूतयः ॥

Nữ Thần nói: Trong vũ trụ này chỉ có Ta hiện hữu; ngoài Ta còn ai nữa? Hãy nhìn đây, hỡi kẻ ác, khi các hóa thân của Ta đều trở về nhập vào chính Ta mà thôi.

Verse 4

ऋषिरुवाच । ततः समस्तास्ता देव्यो ब्रह्माणीप्रमुखा लयम् । तस्या देव्यास्तनौ जग्मुरेकावासीत्तदाम्बिका ॥

Đạo sĩ nói: Bấy giờ tất cả các Nữ Thần, do Brahmani dẫn đầu, đều hòa nhập vào thân thể của Devi. Khi ấy chỉ riêng Ambika còn lại.

Verse 5

श्रीदेव्युवाच । अहं विभूत्या बहुभिरिह रूपैर्यदास्थिता । तत्संहृतं मयैकैव तिष्ठाम्याजौ स्थिरो भव ॥

Nữ Thần nói: “Khi Ta an lập nơi đây với nhiều hình tướng nhờ thần lực (Vibhuti) của Ta, thì nay tất cả đã được chính Ta thu hồi. Quả thật Ta đứng một mình. Hãy vững lòng trong chiến trận!”

Verse 6

ऋषिह्रुवाच । ततः प्रववृते युद्धं देव्याः शुम्भस्य चोभयोः । पश्यतां सर्वदेवानां असुराणां च दारुणम् ॥

Đạo sĩ nói: Bấy giờ một trận chiến khủng khiếp giữa Nữ Thần và Shumbha bắt đầu, trước sự chứng kiến của toàn thể chư thiên và các loài quỷ thần.

Verse 7

शरवर्षैः शितैः शस्त्रैस्तथा चास्त्रैः सुदारुणैः । तयोर्युद्धमभूद् भूयः सर्वलोकभयङ्करम् ॥

Với những trận mưa tên sắc nhọn, binh khí và các phi tiễn vô cùng khủng khiếp, cuộc giao chiến lại bùng lên giữa hai vị [Nữ Thần và Shumbha], khiến mọi thế giới đều kinh hãi.

Verse 8

दिव्यान्यस्त्राणि शतशो मुमुचे यान्यथाम्बिका । बभञ्ज तानि दैत्येन्द्रस्तत्प्रतीघातकर्तृभिः ॥

Và bất cứ phi tiễn thần thánh nào Ambika phóng ra hàng trăm lần, chúa tể của loài Daitya đều dùng chính binh khí của mình—có năng lực đối kháng—mà phá tan tất cả.

Verse 9

मुक्तानि तेन चास्त्राणि दिव्यानि परमेś्वरि । बभञ्ज लीलयैवोग्रहुंकारोच्चारणादिभिः ॥

Ôi Thánh Mẫu Tối Thượng—những vũ khí thần linh do hắn phóng ra, Người đã dễ dàng phá tan bằng những tiếng thét dữ dội như tiếng hô chiến trận đáng sợ (huṃkāra) và các âm thanh tương tự.

Verse 10

ततः शरशतैर्देवीमाच्छादयत सोऽसुरः । सा च तत्कुपिता देवी धनुश्चिच्छेद चेṣुभिः ॥

Rồi tên asura ấy dùng hàng trăm mũi tên che phủ Nữ Thần. Phẫn nộ vì điều đó, Nữ Thần dùng tên của mình chém nát cây cung của hắn thành từng mảnh.

Verse 11

छिन्ने धनुषि दैत्येन्द्रस्तथा शक्तिमथाददे । चिच्छेद देवी चक्रेण तामप्यस्य करे स्थिताम् ॥

Khi cung của hắn bị chém đứt, chúa tể các daitya liền cầm lấy một ngọn lao (śakti). Nữ Thần cũng chém đứt nó bằng bánh xe (đĩa) của Người, ngay cả khi nó còn ở trong tay hắn.

Verse 12

ततः खड्गमुपादाय शतचन्द्रं च भानुमत् । अभ्यधावत्तदा देवीṃ दैत्यानामधिपेś्वरः ॥

Rồi vị chúa tể oai hùng của các daitya cầm lấy một thanh gươm và một tấm khiên sáng chói, khắc dấu một trăm vầng trăng, lao thẳng đến Nữ Thần.

Verse 13

तस्यापतत एवाशु खड्गं चिच्छेद चण्डिका । धनुर्मुक्तैः शितैर्बाणैश्चर्म चार्ककरामलम् ॥

Khi hắn xông tới, Caṇḍikā lập tức chém đứt gươm của hắn; và bằng những mũi tên sắc bắn ra từ cung, Người cũng xuyên thủng tấm khiên rực sáng như tia nắng mặt trời.

Verse 14

अश्वांश्च पातयामास रथं सारथिना सह । हताश्वः स तदा दैत्यश्छिन्नधान्वा विसारथिः । जग्राह मुद्गरं घोरमम्बिकानिधनodyataḥ ॥

Nàng đánh gục đàn ngựa và cỗ chiến xa của hắn, cùng cả người đánh xe. Rồi tên daitya, ngựa đã bị giết, cung bị gãy, không còn người đánh xe, liền nắm lấy cây chùy ghê gớm, quyết tâm sát hại Ambikā.

Verse 15

चिच्छेदापततस्तस्य मुद्गरं निशितैः शरैः । तथापि सोऽभ्यधावत्तां मुṣ्टिमुद्यम्य वेगवान् ॥

Khi hắn tiến tới, nàng dùng những mũi tên sắc bén chém đứt cây chùy của hắn. Dẫu vậy, bừng bừng phẫn nộ, hắn lao vào nàng, giơ nắm đấm lên cao.

Verse 16

स मुṣ्टिं पातयामास हृदये दैत्यपुṅ्गवः । देव्यास्तं चापि सा देवी तलेनोरस्यताडयत् ॥

Con ác ma, như con bò mộng giữa loài daitya, đấm vào ngực nàng; và Nữ Thần cũng vỗ mạnh vào ngực hắn bằng lòng bàn tay của mình.

Verse 17

तलप्रहाराभिहतो निपपात महीतले । स दैत्यराजः सहसा पुनरेव तथोत्थितः ॥

Bị cú đánh bằng lòng bàn tay của nàng, vua loài quỷ ngã xuống đất; nhưng lập tức hắn lại đứng bật dậy.

Verse 18

उत्पत्य च प्रगृह्योच्चैर्देवीं गगनमास्थितः । तत्रापि सा निराधारा युयुधे तेन चण्डिका ॥

Hắn bật nhảy lên, chộp lấy Nữ Thần và bay vút lên cao giữa trời. Ngay cả ở đó, không có chỗ tựa, Caṇḍikā vẫn giao chiến với hắn.

Verse 19

नियुद्धं खे तदा दैत्यश्चण्डिका च परस्परम् । चक्रतुः प्रथमं सिद्धमुनिविस्मयकारकम् ॥

Bấy giờ, Daitya và Caṇḍikā giao chiến cận chiến trên không trung—lúc ban đầu—một cuộc đối đầu khiến các bậc hiền thánh đã viên mãn đều kinh ngạc.

Verse 20

ततो नियुद्धं सुचिरं कृत्वा तेनाम्बिका सह । उत्पाट्य भ्रामयामास चिक्षेप धरणीतले ॥

Rồi, sau khi giao đấu cận chiến với Ambikā trong một thời gian dài, hắn chộp lấy Mẹ, xoay vòng, và quăng Người xuống mặt đất.

Verse 21

स क्षिप्तो धरणीं प्राप्य मुष्टिमुद्यम्य वेगितः । अभ्यधावत दुष्टात्मा चण्डिकानिधनेच्छया ॥

Bị quật ngã, hắn chạm đất; giơ nắm đấm lên và lao tới trong cơn cuồng nộ, kẻ tâm địa ác ấy xông thẳng, mong giết Caṇḍikā.

Verse 22

तमायान्तं ततो देवी सर्वदैत्यजनेश्वरम् । जगत्यां पातयामास भित्त्वा शूलेन वक्षसि ॥

Bấy giờ, Nữ Thần giáng xuống trên mặt đất kẻ đang xông tới, chúa tể của toàn bộ đạo quân Daitya, và dùng giáo đâm xuyên ngực hắn.

Verse 23

स गतासुः पपातोर्व्यां देवीशूलाग्रविक्षतः । चालयन् सकलां पृथ्वीं साब्धिद्वीपां स पर्वताम् ॥

Bị mũi giáo của Nữ Thần đâm trọng thương, hắn ngã xuống bất động trên mặt đất, làm rung chuyển toàn thế giới—cả biển cả, đảo và núi non.

Verse 24

ततः प्रसन्नमखिलं हते तस्मिन् दुरात्मनि । जगत्स्वास्थ्यमतीवाप निर्मलं चाभवन्नभः ॥

Khi kẻ ác ấy bị diệt, muôn sự đều lắng yên; thế gian đạt đại an lạc, và bầu trời trở nên quang đãng.

Verse 25

उत्पातमेघाः सोल्का ये प्रागासंस्ते शमं ययुः । सरितो मार्गवाहिन्यस्तथासंस्तत्र पातिते ॥

Những đám mây mang điềm dữ cùng sao băng vốn hiện trước đó đều lặng yên; và các dòng sông từng chảy lệch lạc cũng trở về đúng dòng khi hắn bị quật ngã tại đó.

Verse 26

ततो देवगणाः सर्वे हर्षनिर्भमानसाः । बभूवुर्निहते तस्मिन् गन्धर्वा ललितं जगुः ॥

Bấy giờ, khi hắn bị giết, toàn thể chư thiên đều tràn đầy hoan hỷ, và các Gandharva cất tiếng ca ngọt ngào.

Verse 27

अवादयंस् तथैवान्ये ननृतुश्चाप्सरोगणाः । ववुः पुण्यास्तथा वाताः सुप्रभोऽभूद्दिवाकरः ॥

Những kẻ khác cũng tấu nhạc khí; đoàn Apsara múa hát. Gió lành thổi, và mặt trời chiếu rạng với ánh huy hoàng.