Adhyaya 44

Verse 1

हि मय न (0) है चतुश्नत्वारिशो< ध्याय: अर्जुनका उत्तरकुमारसे अपना और अपने भाइयोंका यथार्थ परिचय देना उत्तर उवाच सुवर्णविकृतानीमान्यायुधानि महात्मनाम्‌ । रुचिराणि प्रकाशन्ते पार्थानामाशुकारिणाम्‌

Uttara nói: “Hỡi Bṛhannalā! Những binh khí rực rỡ này, được điểm vàng, sáng chói lạ thường—chính là của các bậc đại hồn, con trai của Pṛthā, nhanh như gió nơi chiến địa. Nay Arjuna ở đâu? Và Yudhiṣṭhira, niềm vui của dòng Kuru, cùng Nakula, Sahadeva, và Bhīmasena, con của Pāṇḍu—giờ họ ở nơi nào?”

Verse 2

क्व नु स्विदर्जुन: पार्थ: कौरव्यो वा युधिष्ठिर: । नकुलः सहदेवश्न भीमसेनश्ल पाण्डव:

Uttara nói: “Arjuna, con của Pṛthā, nay ở đâu? Yudhiṣṭhira thuộc dòng Kuru ở đâu? Nakula và Sahadeva ở đâu, và Bhīmasena, bậc Pāṇḍava, ở đâu? Những vũ khí lộng lẫy, dát vàng, rực sáng chói lòa—vốn thuộc về các con trai Pāṇḍu nhanh như gió và hùng mạnh—giờ các đại anh hùng ấy ở nơi nào?”

Verse 3

सर्व एव महात्मान: सर्वामित्रविनाशना: | राज्यमक्षै: पराकीर्य न श्रूयन्ते कथंचन

Uttara nói: “Tất cả những bậc đại hùng tâm lớn ấy, kẻ diệt sạch mọi thù địch—sau khi đánh mất vương quốc vì trò xúc xắc—họ đã đi đâu? Bởi chẳng hề nghe được tin tức gì về họ ở bất cứ nơi nào, bằng bất cứ cách nào.”

Verse 4

द्रौपदी क्व च पाञ्चाली स्त्रीरत्नमिति विश्रुता । जितानक्षैस्तदा कृष्णा तानेवान्वगमद्‌ वनम्‌

Uttara nói: “Còn Draupadī, nàng Pāñcālī lừng danh là ‘bảo ngọc của nữ giới’, nay ở đâu? Người ta nghe rằng khi các Pāṇḍava thua trong trò xúc xắc, nàng Kṛṣṇā, con gái vua Drupada, cũng đã theo họ vào rừng.”

Verse 5

अजुन उवाच अहमस्म्यर्जुन: पार्थ: सभास्तारो युधिष्ठिर: । बल्‍लवो भीमसेनस्तु पितुस्ते रसपाचक:

Arjuna nói: “Thưa vương tử, chính ta là Arjuna, con của Pṛthā. Người được gọi là Kanka, bậc đáng kính trong hội đường của phụ vương ngươi, chính là Yudhiṣṭhira. Còn Ballava là Bhīmasena, kẻ đang làm việc nấu nướng trong nhà bếp của phụ vương ngươi.”

Verse 6

अश्वबन्धो5थ नकुलः सहदेवस्तु गोकुले । सैरन्ध्रीं द्रौपदी विद्धि यत्कृते कीचका हता:

Arjuna nói: “Nakula là người trông coi ngựa, còn Sahadeva được bố trí ở chuồng bò. Hãy biết rằng nữ tỳ Sairandhrī chính là Draupadī—vì nàng mà bọn Kīcaka đã bị giết.”

Verse 7

उत्तर उवाच दश पार्थस्य नामानि यानि पूर्व श्रुतानि मे । प्रत्रूयास्तानि यदि मे श्रद्दध्यां सर्वमेव ते

Uttara nói: “Ta đã từng nghe trước đây mười danh xưng của Pārtha (Arjuna). Nếu ngươi kể lại cho ta những danh xưng ấy, thì ta sẽ có thể đặt trọn niềm tin vào mọi điều ngươi đã nói.”

Verse 8

अर्जुन उवाच हन्त ते5हं समाचक्षे दश नामानि यानि मे । वैराटे शृणु तानि त्वं यानि पूर्व श्रुतानि ते

Arjuna nói: “Được thôi—nay ta sẽ nói rõ mười danh xưng của ta. Hỡi con trai của Virāṭa, hãy lắng nghe—chính những danh xưng mà ngươi đã từng nghe trước đây.”

Verse 9

एकाग्रमानसो भूत्वा शूणु सर्व समाहित: । अर्जुन: फाल्गुनो जिष्णु: किरीटी श्वेतवाहन: । बीभत्सुर्विजय: कृष्ण: सव्यसाची धनंजय:

Hãy nhất tâm và lắng nghe với trọn vẹn sự chú ý. Arjuna, Phālguna, Jiṣṇu, Kirīṭī, Śvetavāhana, Bībhatsu, Vijaya, Kṛṣṇa, Savyasācī, và Dhanañjaya.

Verse 10

उत्तर उवाच केनासि विजयो नाम केनासि श्वेतवाहन: । किरीटी नाम केनासि सव्यसाची कथं भवान्‌

Uttara hỏi: “Vì cớ gì ngài được gọi là ‘Vijaya’—Đấng Chiến Thắng? Vì sao ngài được biết đến là ‘Śvetavāhana’, người có những tuấn mã trắng? Ngài mang danh ‘Kirīṭī’, bậc đội vương miện, do đâu? Và bằng cách nào ngài nổi danh là ‘Savyasācī’?”

Verse 11

अर्जुन: फाल्गुनो जिष्णु: कृष्णो बीभत्सुरेव च धनंजयश्न केनासि ब्रूहि तन्‍्मम तत्त्वतः

Uttara nói: “Cũng vậy, ngài được gọi là Arjuna, Phālguna, Jiṣṇu, Kṛṣṇa, Bībhatsu và Dhanañjaya—vì những duyên cớ nào mà ngài nhận các danh xưng ấy? Xin hãy nói rõ cho ta biết sự thật.”

Verse 12

श्रुता मे तस्य वीरस्य केवला नामहेतव: । तत्‌ सर्व यदि मे ब्रूया: श्रद्दध्यां सर्वमेव ते

Uttara nói: “Thiếp chỉ nghe được những lý do sơ lược làm nên danh tiếng của vị anh hùng ấy—chỉ biết tên và nguyên do của tên gọi. Nếu ngài kể cho thiếp trọn vẹn câu chuyện, thiếp sẽ đặt trọn niềm tin vào từng lời ngài nói.”

Verse 13

वीर अर्जुनके विभिन्न नाम पड़नेके जो प्रधान हेतु हैं, वे सब मैंने सुन रखे हैं। उन सबको यदि आप बता देंगे तो आपकी सब बातोंपर मेरा विश्वास हो जायगा ।।

Arjuna nói: “Ta đã chinh phục mọi cõi nước và chỉ thu lấy của cải từ họ. Ta đứng giữa kho tàng ấy; vì thế người đời gọi ta là ‘Dhanañjaya’—Kẻ chinh phục của cải.”

Verse 14

अभिप्रयामि संग्रामे यदहं युद्धदुर्मदान्‌ । नाजित्वा विनिवर्तामि तेन मां विजयं विदु:

“Khi ta bước vào chiến địa để đối mặt những chiến binh cuồng dũng vì trận mạc, ta không bao giờ quay về nếu chưa khuất phục họ. Bởi vậy các bậc trượng phu biết ta với danh xưng ‘Vijaya’—Chiến Thắng.”

Verse 15

श्वेता: काउ्चनसंनाहा रथे युज्यन्ति मे हया: । संग्रामे युध्यमानस्य तेनाहं श्वेतवाहन:

Arjuna nói: “Khi ta giao chiến nơi chiến địa, những tuấn mã trắng của ta, khoác giáp vàng, được thắng vào chiến xa. Vì thế, mỗi khi ta ra trận, ta được gọi là ‘Śvetavāhana’—người có chiến xa do bạch mã kéo.”

Verse 16

उत्तराभ्यां फल्गुनीभ्यां नक्षत्राभ्यामहं दिवा | जातो हिमवत: पृष्ठे तेन मां फाल्गुनं विदुः

Arjuna nói: “Ta sinh vào ban ngày dưới đôi sao Phalgunī—Uttarā và Phalgunī—trên những đỉnh cao của Himavat. Vì thế người đời biết ta với danh xưng ‘Phālguna’.”

Verse 17

पुरा शक्रेण मे दत्तं युध्यतो दानवर्षभै: । किरीटं मुर्श्नि सूर्याभं तेनाहुर्मा किरीटिनम्‌

Thuở xưa, khi ta giao chiến với những dũng tướng A-tu-la, Thiên vương Đế Thích đã ban cho ta một vương miện đặt trên đầu, rực sáng như mặt trời. Vì thế, người đời gọi ta là “Kirīṭin” — kẻ đội vương miện.

Verse 18

न कुर्या कर्म बीभत्सं युध्यमान: कथंचन । तेन देवमनुष्येषु बीभत्सुरिति विश्रुत:

Arjuna nói: “Dẫu đang giao chiến, ta cũng không bao giờ làm điều đê hèn, ghê tởm trong bất cứ hoàn cảnh nào. Nhờ sự tự chế ấy, giữa chư thiên và loài người, ta được biết đến với danh xưng ‘Bībhatsu’—kẻ tránh điều đáng ghê sợ.”

Verse 19

उभौ मे दक्षिणौ पाणी गाण्डीवस्य विकर्षणे । तेन देवमनुष्येषु सव्यसाचीति मां विदु:

Arjuna nói: “Cả hai tay ta, trái lẫn phải, đều ngang nhau trong việc kéo dây cung Gāṇḍīva. Vì vậy, giữa chư thiên và loài người, ta được biết đến là ‘Savyasācī’—người bắn được bằng cả hai tay.”

Verse 20

पृथिव्यां चतुरन्तायां वर्णो मे दुर्लभ: सम: । करोमि कर्म शुक्लं च तस्मान्मामर्जुनं विदु:

Arjuna nói: “Trên cõi đất này, bốn bề giáp biển, ánh quang như ta thật hiếm có. Ta giữ tâm bình đẳng với mọi người và làm những việc trong sạch, không vết nhơ. Vì thế, bậc minh triết biết ta với danh xưng ‘Arjuna’.”

Verse 21

अहं दुरापो दुर्धर्षो दमन: पाकशासनि: । तेन देवमनुष्येषु जिष्णुर्नामास्मि विश्रुत:

Arjuna nói: “Ta khó bị bắt, khó bị khuất phục; ta là kẻ chế ngự quân thù, con của Pākaśāsana (Indra). Vì vậy, giữa chư thiên và loài người, ta lừng danh với tên ‘Jiṣṇu’—bậc luôn chiến thắng.”

Verse 22

कृष्ण इत्येव दशमं नाम चक्रे पिता मम । कृष्णावदातस्य ततः प्रियत्वादू बालकस्य वै

Arjuna nói: “Phụ vương ta đã đặt cho ta một danh xưng thứ mười—‘Kṛṣṇa’—vì thuở ấu thơ, sắc da ta vừa sẫm vừa sáng; và bởi ta duyên dáng khi còn nhỏ, nên đặc biệt được người thương mến.”

Verse 23

वैशम्पायन उवाच ततः स पार्थ वैराटिरभ्यवादयदन्तिकात्‌ । अहं भूमिंजयो नाम नाम्नाहमपि चोत्तर:

Vaiśampāyana nói: Bấy giờ, hoàng tử xứ Virāṭa tiến đến gần Pārtha, cung kính chào, thưa rằng: “Ta mang tên Bhūmiṃjaya; và ta cũng được gọi là Uttara.”

Verse 24

वैशम्पायनजी कहते हैं--जनमेजय! तदनन्तर विराटपुत्र उत्तरने निकट जाकर अर्जुनके चरणोंमें प्रणाम किया और बोला--“मेरा नाम भूमिंजय तथा उत्तर भी है ।।

Vaiśampāyana nói: “Hỡi Janamejaya, sau đó Uttara, con trai của Virāṭa, tiến đến gần Arjuna, cúi lạy dưới chân chàng và thưa: ‘Tên ta là Bhūmiṃjaya, và cũng là Uttara. Nhờ phúc lành ta được diện kiến ngài, hỡi Pārtha; xin chào mừng ngài, hỡi Dhanañjaya. Hỡi bậc đại lực, đôi mắt đỏ hồng, đôi tay như vòi của chúa tể loài voi.’”

Verse 25

यदज्ञानादवोच त्वां क्षन्तुमहसि तन्‍्मम । यतस्त्वया कृतं पूर्व चित्र कर्म सुदुष्करम्‌ । अतो भयं व्यतीतं मे प्रीतिक्ष॒ परमा त्वयि

“Những lời nào ta đã lỡ nói không phải phép với ngài vì ngu muội, xin ngài tha thứ. Bởi xưa kia ngài từng làm nên những kỳ công vô cùng khó nhọc; vì thế, dưới sự che chở của ngài, nỗi sợ trong ta đã tan, và lòng mến phục cùng tôn kính đối với ngài đã dâng đến tột bậc.”

Verse 43

इस प्रकार श्रीमह्या भारत विराटपर्वके अन्तर्गत गोहरणपर्वमें उत्तरयोग्रहके अवसरपर आयुधवर्णनविषयक तैंतालीसवाँ अध्याय पूरा हुआ

Như vậy kết thúc chương thứ bốn mươi ba trong Virāṭa Parva của Thánh sử Mahābhārata, thuộc đoạn Goharaṇa, nhân dịp Uttara nhận lấy ách nhiệm vụ (lên xe chiến/đảm đương việc lớn), bàn về sự miêu tả binh khí. Lời kết này đóng khung khoảnh khắc khi trách nhiệm võ trận được tiếp nhận và khí giới chiến tranh được chính thức giới thiệu, đánh dấu bước chuyển từ do dự sang hành động theo bổn phận.

Verse 44

(दासो<हं ते भविष्यामि पश्य मामनुकम्पया । या प्रतिज्ञा कृता पूर्व तव सारथ्यकर्मणि ।।

Vaiśampāyana nói: “Hỡi Pārtha, ta sẽ làm kẻ hầu của ngươi. Xin hãy nhìn ta bằng lòng thương xót. Còn lời hứa xưa kia ta đã lập để làm người đánh xe cho ngươi—nay tâm ta đã vững và an nhiên đối với điều ấy. Đại phúc lành đã đến với ta, vì nó ban cho ta cơ hội cát tường này để được phụng sự ngươi.”