Shloka 9
Dharma-vyādha’s Analysis of Moral Decline and the Mahābhūta–Guṇa Schema (धर्मव्याधोपदेशः)
परिचारकेषु यद् दत्तं वृथा दानानि षोडश । पिता आदि गुरुजन, मिथ्यावादी, पापी, कृतध्न, ग्रामपुरोहित, वेदविक्रय करनेवाले, शूद्रसे यज्ञ करानेवाले, नीच ब्राह्मण, शूद्राके पति ब्राह्मण, साँपको पकड़कर व्यवसाय करनेवाले तथा सेवकों और स्त्री-समूहको दिया हुआ दान व्यर्थ है-। इस प्रकार ये सोलह दान निष्फल बताये गये हैं || ७-८ ई || तमोवृतस्तु यो दद्याद् भयात् क्रोधात् तथैव च,जो तमोगुणसे आवृत हो भय और क्रोधपूर्वक दान देता है, वह मनुष्य वैसे सब प्रकारके दानोंका फल भावी जन्ममें गर्भावस्थामें भोगता है, अर्थात् तामसी दान करनेके कारण वह उसका फल दु:खके रूपमें भोगता है तथा (श्रेष्ठ) ब्राह्मणोंको दान देनेवाला मानव उस दानका फल बड़ा होनेपर (कामनाके अनुसार) भोगता है
paricārakeṣu yad dattaṃ vṛthā dānāni ṣoḍaśa | tamovṛtas tu yo dadyād bhayāt krodhāt tathaiva ca ||
Mārkaṇḍeya nói: “Những của bố thí trao cho kẻ không xứng đáng sẽ trở thành vô ích; những ‘bố thí vô quả’ ấy được nói là có mười sáu loại. Và người bị che phủ bởi tamas mà bố thí vì sợ hãi hay vì giận dữ—người ấy sẽ thọ nhận hậu quả của những bố thí đó trong một đời sau như nỗi khổ (thậm chí ngay từ khi còn trong bụng mẹ). Trái lại, ai bố thí cho những bà-la-môn chân chính, xứng đáng, thì sẽ hưởng quả của sự bố thí ấy đúng theo mức độ công đức, tùy theo sự lớn nhỏ của phước.”
मार्कण्डेय उवाच
Educational Q&A
Charity is ethically evaluated not only by the act of giving but also by the recipient’s worthiness and the donor’s inner motive. Gifts made under tamas—especially from fear or anger—lead to painful karmic results, whereas gifts to worthy brāhmaṇas yield proportionate beneficial results.
In Mārkaṇḍeya’s discourse, he classifies certain donations as ‘vṛthā’ (fruitless), traditionally counted as sixteen types, and then contrasts tamasic giving (fear/anger-driven) with meritorious giving to worthy recipients, explaining their differing karmic outcomes.