Shloka 49
धृतराष्ट्रस्य मूर्च्छा—व्यासोपदेशः
Dhṛtarāṣṭra’s Collapse and Vyāsa’s Counsel
पुत्रशोक॑ समुत्पन्नं हुताशं ज्वलितं यथा । प्रज्ञाम्भसा महा भाग निर्वापय सदा सदा,महाभाग! प्रज्वलित आगके समान जो तुम्हें यह पुत्रशोक प्राप्त हुआ है, इसे विचाररूपी जलके द्वारा सदाके लिये बुझा दो
putraśokaḥ samutpannaṁ hutāśaṁ jvalitaṁ yathā | prajñāmbhasā mahābhāga nirvāpaya sadā sadā ||
Vyāsa nói: “Nỗi sầu vì con trai của ngài đã bùng lên như lửa cháy. Hỡi bậc cao quý, hãy dập tắt nó—hết lần này đến lần khác—bằng dòng nước của sự phân biệt sáng suốt, để nó được nguôi tắt vĩnh viễn.”
व्यास उवाच
Educational Q&A
Grief, though natural, should be cooled and mastered through prajñā—clear understanding and reflective discernment—just as fire is quenched by water. The verse urges repeated inner practice, not a single momentary effort.
In the Stree Parva’s aftermath of the war, Vyāsa addresses a bereaved noble person overwhelmed by the loss of a son, comparing that sorrow to a blazing fire and prescribing wisdom as the means to pacify it.