Shloka 37
Chapter 26: Śoka-pratiṣedha, Hata-saṅkhyā, Gati-vibhāga, Pretakārya-ājñā
Restraint of Grief, Count of the Slain, Destinies, and Funerary Directives
घटोत्कचं राक्षसेन्द्रे बकभ्रातरमेव च । अलम्बुषं राक्षसेन्द्र जलसन्धं च पार्थिवम्,राजा दुर्योधन, उनके निन्यानबे महारथी भाई, राजा शल्य, शल, भूरिश्रवा, राजा जयद्रथ, अभिमन्यु, दुःशासन-पुत्र लक्ष्मण, राजा धृष्टकेतु, बृहन्त, सोमदत्त, सौसे भी अधिक सूंजयवीर, राजा क्षेमधन्वा, विराट द्रपद, शिखण्डी, पांचालदेशीय द्रुपदपुत्र धृष्टद्युम्न, युधामन्यु, पराक्रमी उत्तमौजा, कोसलराज बृहद्वल, द्रौपदीके पाँचों पुत्र, सुबलपुत्र शकुनि, अचल, वृषक, राजा भगदत्त, पुत्रोंसहित अमर्षशील वैकर्तन कर्ण, महाधनुर्धर पाँचों केकयराजकुमार, महारथी त्रिगर्त, राक्षसराज घटोत्कच, बकके भाई राक्षसप्रवर अलम्बुष और राजा जलसंध--इनका तथा अन्य बहुतेरे सहस्रों भूपालोंका घीकी धारासे प्रज्वलित हुई अग्नियोंद्वारा उन लोगोंने दाह-कर्म कराया
ghaṭotkacaṁ rākṣasendre bakabhrātaram eva ca | alambuṣaṁ rākṣasendraṁ jalasandhaṁ ca pārthivam ||
Vaiśampāyana nói: Họ đã cử hành tang lễ—bằng những ngọn lửa được nhóm lên nhờ các dòng ghee rưới làm lễ—cho Ghaṭotkaca, chúa tể loài Rākṣasa; cho Alambuṣa, bậc kiệt xuất trong loài Rākṣasa và là anh em của Baka; và cho vua Jalasandha—cùng nhiều vua chúa và chiến binh khác. Đoạn văn nhấn mạnh bổn phận trang nghiêm phải kính trọng người chết, ngay giữa hậu cảnh chiến tranh, qua những nghi lễ được quy định để trả lại phẩm giá và trật tự sau bạo lực.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
Even after catastrophic violence, dharma requires honoring the dead through proper rites. The narrative emphasizes ritual responsibility (antyeṣṭi) as a means to restore moral and social order, acknowledging the humanity (and dignity) of those who have fallen.
In the aftermath of the Kurukṣetra slaughter, the survivors arrange cremations for notable fallen warriors—here specifically naming Ghaṭotkaca, Alambuṣa (Baka’s brother), and King Jalasandha—using fires fed with ghee, indicating formal and respectful funeral ceremonies.