Shloka 49
Devanagari script
तत्रावधीत्तत: क्रुद्ध शशशो5थ सहस्रश: । तत् सैन्यं पाण्डवेयानां योधयामास सर्वतः
Translation
Tại đó, Duryodhana trong cơn thịnh nộ đã dùng những mũi tên sắc bén mà giết hại quân địch đến hàng trăm, hàng nghìn. Chàng xoay chuyển khắp bốn phương, giao chiến với đại quân Pāṇḍava ở mọi nơi.
Word by Word
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootतत्र
अवधीत्slew/killed
अवधीत्:
Karta
TypeVerb
Rootवध्
FormImperfect (Lan), 3, Singular, Parasmaipada
ततःthen/thereupon
ततः:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootततः
क्रुद्धःangry
क्रुद्धः:
Karta
TypeAdjective
Rootक्रुद्ध
FormMasculine, Nominative, Singular
शशशःhare (as written; likely corrupt reading)
शशशः:
Karta
TypeNoun
Rootशशश
FormMasculine, Nominative, Singular
अथand then
अथ:
TypeIndeclinable
Rootअथ
सहस्रशःby thousands
सहस्रशः:
TypeIndeclinable
Rootसहस्रशस्
तत्that
तत्:
Karma
TypePronoun
Rootतद्
FormNeuter, Accusative, Singular
सैन्यम्army
सैन्यम्:
Karma
TypeNoun
Rootसैन्य
FormNeuter, Accusative, Singular
पाण्डवेयानाम्of the Pandavas' side
पाण्डवेयानाम्:
Adhikarana
TypeNoun/Adjective
Rootपाण्डवेय
FormMasculine, Genitive, Plural
योधयामासmade (them) fight / fought
योधयामास:
Karta
TypeVerb
Rootयुध्
FormPerfect (periphrastic), 3, Singular, Parasmaipada
सर्वतःon all sides/everywhere
सर्वतः:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootसर्वतः
Speaker
संजय उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Meter (Chandas)
Sandhi Notes