Adhyaya 61

Verse 1

(दाक्षिणात्य अधिक पाठके ई श्लोक मिलाकर कुल ७४ ६ “लोक हैं) न२्ंप्स््स्लििसस ह्य ४2:---&«आ द्विषष्टितमो<5 ध्याय: युधिष्ठिरपर कौरव-सैनिकोंका आक्रमण संजय उवाच ततः श्वेताश्वसंयुक्ते नारायणसमाहिते । तिष्ठन्‌ रथवरे श्रीमानर्जुन: समपद्यत

Sañjaya thưa: Rồi Arjuna, bậc hiển vinh, đứng vững trên cỗ chiến xa tuyệt hảo được thắng bằng những tuấn mã trắng; còn Nārāyaṇa (Kṛṣṇa) thì an định, thu nhiếp tâm ý, chuyên chú trọn vẹn.

Verse 2

संजय कहते हैं--राजन्‌! तदनन्तर भगवान्‌ श्रीकृष्णद्वारा सावधानीसे संचालित और शत घोड़ोंसे युक्त उत्तम रथपर खड़े हुए श्रीमान्‌ अर्जुन वहाँ आ पहुँचे ।। तद्‌ बल॑ नृपतिश्रेष्ठ तावकं विजयो रणे । व्यक्षो भयदुदीर्णाश्वं महोदधिमिवानिल:,नृपश्रेष्ठ! जैसे प्रचण्ड वायु महासागरको विद्षुब्ध कर देती है, उसी प्रकार रणभूमिमें स्थित प्रचण्ड अश्वोंसे युक्त आपकी सेनामें अर्जुनने हलचल मचा दी

Sanjaya thưa: Tâu Đại vương, sau đó, Arjuna lẫm liệt đã đến nơi ấy, đứng trên cỗ chiến xa tuyệt hảo do một trăm tuấn mã kéo, được Đức Thế Tôn Śrī Kṛṣṇa điều khiển hết sức cẩn trọng. Ôi bậc vương giả tối thượng! Trong trận chiến, Arjuna—người được gọi là Vijaya—đã làm quân đội của bệ hạ chấn động, những chiến mã hùng mạnh cuộn lên náo loạn, như cơn cuồng phong khuấy đảo đại dương mênh mông.

Verse 3

दुर्योधनस्तव सुतः प्रमत्ते श्वेतवाहने । अभ्येत्य सहसा क्रुद्धः सैन्यार्थधेनाभिसंवृत:,जब श्वेतवाहन अर्जुन असावधान थे, उसी समय क्रोधमें भरे हुए दुर्योधनने सहसा आधी सेनाके साथ आकर अपनी ओर आते हुए अमर्षशील पाण्डुपुत्र युधिष्ठिरको चारों ओरसे घेर लिया। साथ ही तिहत्तर क्षुरप्रोंद्वारा उन्हें घायल कर दिया

Sanjaya thưa: Con trai bệ hạ là Duryodhana, thấy người điều khiển những tuấn mã trắng (Arjuna) sơ hở, liền trong cơn thịnh nộ bất ngờ lao tới. Được nửa quân đội vây quanh, hắn xông lên hấp tấp—một hành động bị thúc đẩy bởi giận dữ và chớp thời cơ hơn là bởi sự cân nhắc điềm tĩnh—khiến cơn chấn động đạo lý của chiến trường càng thêm dữ dội.

Verse 4

पर्यवारयदायान्तं युधिष्ठटिरममर्षणम्‌ । क्षुरप्राणां त्रिसप्तत्या ततोडविध्यत पाण्डवम्‌,जब श्वेतवाहन अर्जुन असावधान थे, उसी समय क्रोधमें भरे हुए दुर्योधनने सहसा आधी सेनाके साथ आकर अपनी ओर आते हुए अमर्षशील पाण्डुपुत्र युधिष्ठिरको चारों ओरसे घेर लिया। साथ ही तिहत्तर क्षुरप्रोंद्वारा उन्हें घायल कर दिया

Sanjaya thưa: Duryodhana mau chóng vây bọc Yudhiṣṭhira đang tiến đến—người kiên cường không chịu khuất—rồi bắn trúng vị Pāṇḍava ấy bằng bảy mươi ba mũi tên đầu sắc như dao. Cảnh ấy cho thấy giữa sức ép của chiến tranh, lợi thế chiến thuật và đòn đánh bất ngờ được dùng để kìm hãm cả đối thủ vững chí, khiến gánh nặng đạo lý nơi chiến địa càng thêm nặng nề—nơi lòng dũng cảm và sự tự chế luôn bị thử thách.

Verse 5

अक्रुध्यत भृशं तत्र कुन्तीपुत्रो युधिष्ठिर: । स भल्लांस्त्रिंशतस्तूर्ण तव पुत्रे न्यवेशयत्‌,तब वहाँ कुन्तीपुत्र युधिष्ठिर अत्यन्त कुपित हो उठे। उन्होंने आपके पुत्रपर तीन भल्‍्लोंका प्रहार किया

Sanjaya thưa: Tại đó, Yudhiṣṭhira, con của Kuntī, bừng bừng phẫn nộ. Ngay lập tức, ông phóng ba mươi mũi tên bhalla sắc bén cắm vào con trai bệ hạ—một cơn bộc phát giận dữ ngay trong kỷ luật nghiệt ngã của chiến trận, nơi cả vị vua trọng dharma cũng thoáng bị sức nóng chiến tranh cuốn đi.

Verse 6

ततो<5धावन्त कौरव्या जिधघृक्षन्तो युधिष्ठिरम्‌ । वुष्टभावान्‌ पराउज्ञात्वा समवेता महारथा:

Sanjaya thưa: Rồi các chiến binh Kaurava lao tới, quyết bắt lấy Yudhiṣṭhira. Nhận ra tinh thần ông đã bị chấn động và đang rối loạn, những đại xa thủ tụ hội liền dồn ép ông từ mọi phía.

Verse 7

आजशममुस्तं परीप्सन्त: कुन्तीपुत्र युधिष्ठिरम्‌ । तदनन्तर कौरव-सैनिक युधिष्ठिरको पकड़नेके लिये दौड़े। शत्रुओंकी यह दुर्भावना जानकर एकत्र हुए पाण्डवमहारथी कुन्तीपुत्र युधिष्ठिरकी रक्षाके लिये वहाँ आ पहुँचे || ६३ || नकुल: सहदेवश्व धृष्टद्युम्नश्व॒ पार्षत:

Sañjaya thưa: Nhằm bắt giữ Yudhiṣṭhira, con của Kuntī, bậc tối thượng giữa loài người, quân lính Kaurava liền ào tới để tóm lấy chàng. Biết rõ ác ý ấy của địch, các đại xa chiến binh của phe Pāṇḍava đang tụ hội đã kịp đến nơi để bảo vệ Yudhiṣṭhira, con của Kuntī—đó là Nakula, Sahadeva và Dhṛṣṭadyumna, con của Pārṣata (Drupada).

Verse 8

भीमसेनश्व समरे मृद्नंस्तव महारथान्‌

Sañjaya thưa: “Còn Bhīmasena, giữa trận tiền, đang nghiền nát các đại xa chiến binh của bệ hạ.”

Verse 9

तांस्तु सर्वान्‌ महेष्वासान्‌ कर्णो वैकर्तनो नृप

Sañjaya thưa: Tâu Đại vương, Karṇa—người được gọi là Vaikartana—bèn lên tiếng với tất cả những cung thủ hùng mạnh ấy.

Verse 10

शरवर्षेण महता प्रत्यवारयदागतान्‌ | नरेश्वर! वैकर्तन कर्णने वहाँ आये हुए सम्पूर्ण महाधनुर्धरोंको अपने बाणोंकी भारी वर्षासे रोक दिया ।। शरौघान्‌ विसृजन्तस्ते प्रेरयन्तश्न॒ तोमरान्‌

Sañjaya thưa: Tâu Đại vương, với một trận mưa tên dữ dội, Vaikartana Karṇa đã chặn đứng những kẻ đang xông tới—tất thảy các cung thủ lừng lẫy đã tiến lên chống lại chàng. Dẫu họ vẫn không ngừng phóng loạt tên và ném giáo tomara, hỏa lực đáp trả của Karṇa vẫn ghìm họ lại, khiến đợt xung phong bị khựng giữa cơn bão binh khí.

Verse 11

न शेकुर्यन्तवन्तो5पि राधेयं प्रतिवीक्षितुम्‌ । वे सब महारथी प्रयत्नपूर्वक बाणसमूहोंकी वर्षा और तोमरोंका प्रहार करते हुए भी राधापुत्रको देख न सके ।। तांश्व सर्वान्‌ महेष्वासान्‌ सर्वशस्त्रास्त्रपारग:

Sañjaya thưa: Dẫu đã trang bị đầy đủ, họ vẫn không thể dù chỉ ngước nhìn Radheya (Karṇa). Tất cả những đại xa chiến binh ấy, dù gắng sức tột cùng—trút mưa tên và đánh bằng giáo tomara—vẫn không sao trông thấy con của Rādhā. Còn chàng, bậc tinh thông mọi binh khí và thần khí, đã đối diện với tất cả bọn họ.

Verse 12

महता शरवर्षेण राधेय: प्रत्यवारयत्‌ । सम्पूर्ण अस्त्र-शस्त्रोंके पारंगत विद्वान्‌ राधापुत्र कर्णने बड़ी भारी बाण-वर्षा करके उन समस्त धनुर्धरोंको आगे बढ़नेसे रोक दिया ।। ११ $ ।। दुर्योधनं च विंशत्या शीघ्रमस्त्रमुदीरयन्‌

Sañjaya nói: Với một trận mưa tên dữ dội, Rādheya (Karna) đã chặn đứng các cung thủ đối phương, không cho họ tiến lên. Rồi, phóng khí giới thật mau lẹ, chàng còn bắn Duryodhana hai mươi mũi tên—một cảnh huống phơi bày sự hỗn loạn và những giằng xé đạo lý của chiến trường, nơi ngay cả đồng minh cũng có thể lâm nguy giữa màn võ công dồn dập không ngừng.

Verse 13

स विद्ध: सहदेवेन रराजाचलसंनिभ:

Sañjaya nói: Bị Sahadeva bắn trúng, chàng vẫn rực sáng—vững vàng, không nao núng—như một ngọn núi. Dẫu mang thương tích giữa chiến trận, phong thái của bậc chiến sĩ vẫn là thước đo của ý chí và bổn phận võ đạo trong đạo lý khắc nghiệt của chiến tranh.

Verse 14

दृष्टवा तव सुतं तत्र गाढविद्धं सुतेजनै:

Sañjaya nói: Thấy con trai ngài ở đó, bị những mũi tên sắc nhọn đâm sâu, chàng nhận ra hậu quả lạnh lùng của chiến tranh—rằng ngay cả bậc hùng mạnh cũng có thể bị quật ngã khi cơn cuồng nộ của trận mạc tìm trúng đích.

Verse 15

अभ्यधावदू दृढं क्रुद्धों राधेयो रथिनां वर: । रथियोंमें श्रेष्ठ राधापुत्र कर्ण आपके पुत्रको तेज बाणोंसे अत्यन्त घायल हुआ देख कुपित होकर दौड़ा ।। दुर्योधनं तथा दृष्टवा शीघ्रमस्त्रमुदैरयत्‌

Sañjaya nói: Rādheya (Karna), bậc nhất trong hàng chiến xa, giận dữ xông thẳng tới. Thấy Duryodhana lâm cảnh ấy, chàng lập tức giương và phóng vũ khí—bị thúc đẩy bởi lòng trung nghĩa với đồng minh và đạo lý khẩn thiết của việc che chở nơi chiến địa.

Verse 16

ततो यौधिष्ठिरं सैन्यं वध्यमानं महात्मना

Rồi quân đội của Yudhiṣṭhira, bị vị chiến sĩ đại tâm ấy chém giết, bắt đầu chịu tổn thất nặng nề—một hình ảnh về đà tiến không ngừng của chiến tranh, nơi ngay cả chính nghĩa cũng phải gánh lấy hậu quả khắc nghiệt của bạo lực trên chiến địa.

Verse 17

सहसा प्राद्रवद्‌ राजन्‌ सूतपुत्रशरार्दितम्‌ | राजन! महामना सूतपुत्र कर्णकी मार खाकर उसके बाणोंसे पीड़ित हो युधिष्ठिरकी सेना सहसा भाग चली ।। विविधा विशिखास्तत्र सम्पतन्त: परस्परम्‌

Sañjaya thưa: Tâu Đại vương, đạo quân—bị mũi tên của Karṇa, con của người đánh xe, đâm xuyên và dồn ép—bỗng vỡ trận rồi tháo chạy. Tại đó, vô số loại tên bay tới, va chạm và cắt ngang nhau, khi bạo lực chiến trường dâng lên vượt khỏi mọi kiềm chế.

Verse 18

अन्तरिक्षे शरौघाणां पततां च परस्परम्‌

Sañjaya thưa: Trên khoảng trời trống, những dòng tên dày đặc rơi xuống, va chạm nhau, đối đầu ngay giữa không trung.

Verse 19

ततो दश दिश: कर्ण: शलभैरिव यायिभि:

Sañjaya thưa: Rồi sau đó, bước chuyển của Karṇa lan khắp mười phương, như bầy ngài bay—bồn chồn, mau lẹ, hiện diện khắp nơi—báo hiệu làn sóng chiến trận đang lấn át mọi kiềm chế.

Verse 20

रक्तचन्दनसंदिग्धौ मणिहेमविभूषितौ

Sañjaya thưa: “Được xoa bột đàn hương đỏ, lại điểm trang châu ngọc và vàng…”—một câu gợi vẻ huy hoàng gần như nghi lễ của chiến binh và khí giới giữa chiến địa.

Verse 21

ततः सर्वा दिशो राजन्‌ सायकैर्विप्रमोहयन्‌

Sañjaya thưa: Rồi sau đó, tâu Đại vương, bằng một cơn bão tên, chàng làm mờ rối mọi phương hướng, khiến chiến địa ngập trong hỗn loạn.

Verse 22

ततः क्रुद्धो महाराज धर्मपुत्रो युधिछ्ठिर:

Sañjaya thưa: Rồi sau đó, tâu Đại vương, Dharmaputra Yudhiṣṭhira bừng bừng phẫn nộ—một dấu hiệu cho thấy sự tự chế trong lòng ngài đã chuyển sang thế quyết liệt, khi áp lực của chiến tranh và bổn phận siết chặt quanh ngài.

Verse 23

बाणान्धकारमभवत्तद्‌ युद्ध घोरदर्शनम्‌,उस समय भयंकर दिखायी देनेवाला वह युद्ध बाणोंके अन्धकारसे व्याप्त हो गया। माननीय प्रजानाथ! जब धर्मपुत्र युधिष्ठिर कौरव-सेनाका वध करने लगे, उस समय आपके योद्धाओंका महान्‌ हाहाकार सब ओर गूँज उठा

Sañjaya thưa: Trận chiến ấy, ghê rợn khi nhìn, bị bao phủ bởi một màn tối dệt bằng mưa tên. Ôi bậc chúa tể đáng kính của muôn dân! Khi Dharmaputra Yudhiṣṭhira bắt đầu đánh giết đạo quân Kaurava, tiếng kêu thảm thiết vang dậy khắp bốn phía giữa các chiến binh của ngài.

Verse 24

हाहाकारो महानासीक्तावकानां विशाम्पते । वध्यमाने तदा सैन्ये धर्मपुत्रेण मारिष,उस समय भयंकर दिखायी देनेवाला वह युद्ध बाणोंके अन्धकारसे व्याप्त हो गया। माननीय प्रजानाथ! जब धर्मपुत्र युधिष्ठिर कौरव-सेनाका वध करने लगे, उस समय आपके योद्धाओंका महान्‌ हाहाकार सब ओर गूँज उठा

Tâu bậc chúa tể muôn dân! Khi đạo quân của ngài bị Dharmaputra Yudhiṣṭhira tàn sát, một tiếng kêu gào kinh hoàng vang dậy giữa các chiến binh của ngài.

Verse 25

सायकैर्विविधैस्तीक्ष्णै: कडकपत्रै: शिलाशितै: । भल्लैरनेकैर्विविधै: शक्‍्त्यृष्टिमुसलिरपि,भरतश्रेष्ठ! धर्मात्मा युधिष्ठिर शिलापर तेज किये हुए कंकपत्रयुक्त एवं नाना प्रकारके पैने बाणों, भाँति-भाँतिके बहुसंख्यक भल्लों तथा शक्ति, ऋष्टि एवं मूसलोंद्वारा प्रहार करते हुए जहाँ-जहाँ क्रोधरूपी दोषसे पूर्ण दृष्टि डालते थे, वहीं-वहीं आपके सैनिक छित्न-भिन्न होकर बिखर जाते थे

Sañjaya thưa: Ôi bậc ưu tú nhất trong dòng Bharata, Yudhiṣṭhira, người có tâm hồn chính nghĩa, tung đòn bằng muôn loại tên nhọn—có mũi cứng sắc như lưỡi dao, có mũi mài bén như đá—lại bắn vô số bhalla đủ dạng, và còn dùng cả giáo śakti, thương ṛṣṭi cùng chùy musala. Nơi nào ánh nhìn của ngài—đầy lỗi lầm của cơn giận—quét tới, nơi ấy quân của ngài bị chém nát và tan tác trong hỗn loạn.

Verse 26

यत्र यत्र स धर्मात्मा दुष्टां दृष्टिं व्यसर्जयत्‌ । तत्र तत्र व्यशीर्यन्त तावका भरतर्षभ,भरतश्रेष्ठ! धर्मात्मा युधिष्ठिर शिलापर तेज किये हुए कंकपत्रयुक्त एवं नाना प्रकारके पैने बाणों, भाँति-भाँतिके बहुसंख्यक भल्लों तथा शक्ति, ऋष्टि एवं मूसलोंद्वारा प्रहार करते हुए जहाँ-जहाँ क्रोधरूपी दोषसे पूर्ण दृष्टि डालते थे, वहीं-वहीं आपके सैनिक छित्न-भिन्न होकर बिखर जाते थे

Sañjaya thưa: Hễ nơi nào bậc chính nghĩa ấy phóng ra ánh nhìn dữ dằn, vấy lỗi bởi cơn giận, thì ngay nơi ấy, hỡi bậc hùng tráng của dòng Bharata, quân của ngài liền tan nát và tán loạn. Vì thế, giữa cơn bạo liệt của chiến trường, sự hiện diện của Yudhiṣṭhira—mang uy nghi của đạo lý nhưng nhất thời bốc lửa phẫn nộ—đã trở thành sức mạnh quyết định, bẻ gãy hàng ngũ đối phương.

Verse 27

कर्णोडपि भृशसंक्रुद्धो धर्मराजं युधिष्ठिरम्‌ । नाराचैरर्थचन्द्रेश्न वत्सदन्तैश्व संयुगे,कर्ण भी अत्यन्त क्रोधमें भरा हुआ था। वह अमर्षशील और क्रोधी तो था ही, रोषसे उसका मुख फड़क रहा था। अप्रमेय आत्मबलसे सम्पन्न उस वीरने युद्धस्थलमें नाराचों, अर्धचन्द्रों तथा वत्सदन्तोंद्वारा धर्मराज युधिष्ठिरपर धावा किया

Sañjaya nói: Karṇa cũng bừng bừng cơn thịnh nộ dữ dội, lao thẳng vào Dharmarāja Yudhiṣṭhira giữa chốn chiến trường, dồn dập công kích bằng những mũi nārāca, những mũi tên đầu lưỡi liềm, và những phi tiêu hình răng bê. Cảnh ấy cho thấy cơn giận—dẫu trong một dũng sĩ—vẫn có thể đẩy cuộc giao tranh đến chỗ leo thang không ngừng, khiến bổn phận vương giả và sự tự chế bị thử thách đến tận cùng.

Verse 28

अमर्षी क्रोधनश्वैव रोषप्रस्फुरितानन: । सायकैरप्रमेयात्मा युधिष्ठिरमभिद्रवत्‌,कर्ण भी अत्यन्त क्रोधमें भरा हुआ था। वह अमर्षशील और क्रोधी तो था ही, रोषसे उसका मुख फड़क रहा था। अप्रमेय आत्मबलसे सम्पन्न उस वीरने युद्धस्थलमें नाराचों, अर्धचन्द्रों तथा वत्सदन्तोंद्वारा धर्मराज युधिष्ठिरपर धावा किया

Sañjaya nói: Bị nung đốt bởi sự không chịu nhịn và cơn giận, mặt giật giật vì phẫn nộ, Karṇa—người có nội lực không thể lường—lao thẳng vào vua Yudhiṣṭhira, trút xuống một cơn bão tên.

Verse 29

युधिष्ठिरश्चापि स त॑ स्वर्णपुड्खै: शितै: शरै: । प्रहसन्निव तं कर्ण: कड़कपत्रै: शिलाशितै:

Sañjaya nói: Yudhiṣṭhira cũng bắn trúng hắn bằng những mũi tên sắc, gắn lông vàng. Karṇa, như thể đang cười, đáp trả bằng những mũi tên có cánh bằng kim loại cứng và mũi nhọn được mài như đá—lấy sức đối sức theo đạo lý khốc liệt của chiến trận.

Verse 30

स पीडितो भृशं तेन धर्मराजो युधिछ्िर:

Sañjaya nói: Bị đòn ấy giày vò dữ dội, vua Yudhiṣṭhira—người vững trong dharma—rúng động vì đau đớn, cho thấy ngay cả bậc chính trực cũng bị thử thách giữa những tất yếu khắc nghiệt của chiến tranh.

Verse 31

अक्रोशन्त तत: सर्वे धार्तराष्ट्रा: सराजका:

Sañjaya nói: Rồi tất cả các con trai của Dhṛtarāṣṭra—cùng với vị vua của họ—đều gào lên trong giận dữ và lời trách móc. Câu này ghi lại sự sụp đổ đạo lý thường theo sau kiêu mạn và sợ hãi trong chiến tranh: khi thế cuộc trở nên bất lợi, lời cay nghiệt và đổ lỗi nổi lên thay cho nhẫn nại và minh triết.

Verse 32

गृह्नी ध्वमिति राजानमभ्यधावन्त सर्वश: । उस समय राजा दुर्योधनसहित आपके सभी पुत्र इस प्रकार कोलाहल करने लगे --'राजा युधिष्ठिरको पकड़ लो” ऐसा कहकर वे सभी ओरसे उनकी ओर दौड़ पड़े ।। ततः शता: सप्तदश केकयानां प्रहारिणाम्‌

Sañjaya nói: “Bắt lấy nhà vua!”—họ hô vang như thế rồi từ mọi phía lao ập vào ngài. Bấy giờ, một nghìn bảy trăm chiến binh Kekaya, dữ dằn trong đòn đánh, cũng tiến vào vòng giao tranh.

Verse 33

पज्चालै: सहिता राजन्‌ धार्तराष्ट्रान न्यवारयन्‌ । राजन! तब प्रहारकुशल सत्रह सौ केकय योद्धा पांचालोंक साथ आकर आपके पुत्रोंको रोकने लगे ।। तस्मिन्‌ सुतुमुले युद्धे वर्तमाने जनक्षये,जिस समय वह जनसंहारकारी भयंकर युद्ध चल रहा था, उस समय महाबली दुर्योधन और भीमसेन एक-दूसरेसे जूझने लगे

Sañjaya nói: Tâu Đại vương, cùng với quân Pāñcāla, họ đã chặn đứng các con trai của Dhṛtarāṣṭra. Khi trận chiến vô cùng náo loạn ấy—gieo nên tổn thất sinh mạng lớn lao—đang diễn ra, Duryodhana hùng mạnh và Bhīmasena (Vṛkodara) liền áp sát nhau để quyết đấu trực diện.

Verse 34

दुर्योधनश्व॒ भीमश्न समेयातां महाबलौ,जिस समय वह जनसंहारकारी भयंकर युद्ध चल रहा था, उस समय महाबली दुर्योधन और भीमसेन एक-दूसरेसे जूझने लगे

Sañjaya nói: Khi trận chiến ghê rợn, gieo nên thảm sát, đang bùng lên dữ dội, Duryodhana hùng mạnh và Bhīmasena liền áp sát nhau và bắt đầu giao đấu, mỗi người đều muốn khuất phục đối phương giữa cảnh hoang tàn của chiến tranh.

Verse 61

इस प्रकार श्रीमह्याभारत कर्णपर्वनें संकुलयुद्धविषयक इकसठवाँ अध्याय पूरा हुआ

Sañjaya nói: Như vậy kết thúc chương thứ sáu mươi mốt của Karṇa Parva trong bộ Mahābhārata thiêng liêng, nói về trận chiến rối ren, dày đặc và chằng chịt.

Verse 62

इति श्रीमहाभारते कर्णपर्वणि संकुलयुद्धे द्विषष्टितमो5ध्याय:

Như vậy, trong bộ Śrī Mahābhārata, thuộc Karṇa Parva, ở phần thuật về trận chiến rối ren, chằng chịt, chương thứ sáu mươi hai kết thúc.

Verse 73

अक्षौहिण्या परिवृतास्तेडध्यधावन्‌ युधिष्ठिरम्‌ । नकुल, सहदेव और द्रुपदकुमार धृष्टद्युम्न--ये एक अक्षौहिणी सेना साथ लेकर युधिष्ठिरके पास दौड़े आये

Sañjaya nói: Được một đạo quân akṣauhiṇī vây quanh, họ lao thẳng về phía Yudhiṣṭhira. Nakula và Sahadeva, cùng với Dhṛṣṭadyumna—con trai vua Drupada—vội vã đến bên Yudhiṣṭhira, mang theo trọn một akṣauhiṇī binh lực—một cuộc ứng cứu khẩn cấp của những đồng minh trung thành để che chở và tăng viện cho vị minh quân chính nghĩa giữa sức ép khốc liệt của chiến trường.

Verse 86

अभ्यधावदभिप्रेप्सू राजानं शत्रुभिवृतम्‌ | भीमसेन भी शत्रुओंसे घिरे हुए राजा युधिष्ठिरको बचानेके लिये समरांगणमें आपके महारथियोंको रौंदते हुए उनके पास दौड़े आये

Sañjaya nói: Khao khát đến được bên vua đang bị quân thù vây bủa, Bhīmasena lao thẳng về phía Yudhiṣṭhira. Trên chiến địa, chàng nghiền nát và xông qua hàng ngũ các đại xa chiến của ngươi để cứu hộ Yudhiṣṭhira—một hành động do lòng trung nghĩa và bổn phận chiến sĩ thúc đẩy giữa cơn nguy khốn.

Verse 126

अविध्यत्‌ तूर्णमभ्येत्य सहदेव: प्रतापवान्‌ | इसी समय प्रतापी सहदेवने आकर शीघ्रतापूर्वक अस्त्र चलाते हुए तुरंत ही बीस बाणोंसे दुर्योधनको बींध डाला

Sañjaya nói: Sahadeva dũng mãnh lập tức tiến lên và không chậm trễ, bắn vũ khí, xuyên Duryodhana bằng hai mươi mũi tên. Trong đạo lý nghiệt ngã của chiến trường, khoảnh khắc ấy phô bày tốc độ, kỷ luật và sự chuẩn xác hướng vào một đối thủ đáng gờm, nơi dũng danh cá nhân phải nhường chỗ cho đòi hỏi lạnh lùng của chiến tranh.

Verse 136

प्रभिन्न इव मातड़्रो रुधिरेण परिप्लुत: । सहदेवके बाणोंसे विद्ध होकर दुर्योधन अनेक शिखरोंवाले पर्वतके समान सुशोभित हुआ। खूनसे लथपथ होकर वह मदकी धारा बहानेवाले मदमत्त हाथीके समान जान पड़ता था

Sañjaya nói: Bị những mũi tên của Sahadeva đâm trúng, Duryodhana, đẫm máu, trông như một con voi bị thương. Dẫu bị đánh trúng và nhuộm đỏ, hắn vẫn nổi bật trên chiến địa, tựa ngọn núi nhiều đỉnh trong vẻ huy hoàng rợn người. Máu tuôn từ thân thể khiến hắn giống một con voi đực say cuồng, để dòng rut-fluid chảy ra—một hình ảnh khắc họa sự hung bạo của chiến tranh và ý chí chai cứng giữa đau đớn.

Verse 156

तेन यौधिष्ठिरं सैन्यमवधीत्‌ पार्षतं तथा । दुर्योधनकी वैसी अवस्था देख उसने शीघ्र अपना अस्त्र प्रकट किया और उसीके द्वारा युधिष्ठटिरकी सेना एवं ट्रुपदपुत्रको घायल कर दिया

Sañjaya nói: Với vũ khí ấy, hắn đánh vào quân của Yudhiṣṭhira và cũng làm Dhṛṣṭadyumna—con trai Pārṣata—bị thương. Thấy Duryodhana lâm vào thế hiểm như vậy, hắn lập tức phô bày phi tiễn của mình và dùng nó gây tổn hại cho quân Yudhiṣṭhira cùng vị thống soái Pāñcāla—một hành động do sự cấp bách của chiến trường thúc ép, chứ không phải bởi lòng kiềm chế.

Verse 173

फलै: पुड्खान्‌ समाजम्मु: सूतपुत्रधनुश्चयुता: । सूतपुत्र कर्णके धनुषसे छूटकर परस्पर गिरते हुए नाना प्रकारके बाण अपने फलोंद्वारा पहलेके गिरे हुए बाणोंके पंखोंमें जुड़ जाते थे

Sanjaya thưa: Từ cây cung của Karna, những mũi tên đủ loại được phóng ra dồn dập; bằng đầu sắt, chúng va vào và ghim chặt vào đuôi lông của những mũi tên đã rơi trước đó—dày đặc đến nỗi cán tên như nối liền cán tên. Cảnh tượng ấy nêu bật đà tiến không ngừng, vô tư vô ngã của chiến trận: tài nghệ và cuồng nộ nhân lên thương tổn, trong khi mỗi chiến binh vẫn theo đuổi bổn phận (dharma) mà mình đã chọn trên chiến địa.

Verse 183

संघर्षेण महाराज पावक: समजायत | महाराज! आकाशमें परस्पर टकराते हुए बाणसमूहोंकी रगड़से आग प्रकट हो जाती थी

Sanjaya thưa: Tâu Đại vương, từ chính sự cọ xát của cuộc va chạm, lửa đã sinh ra. Quả vậy, tâu Mahārāja, khi những đám mũi tên đâm sầm vào nhau trên không trung, ma sát nghiến rít của chúng làm bùng lên ngọn lửa—trận chiến dữ dội đến mức các yếu tố của tự nhiên cũng như đáp lời bạo lực ấy.

Verse 193

अभ्यहंस्तरसा राज5शरै: परशरीरगै: । राजन्‌! तदनन्तर कर्णने पतंगोंकी तरह चलकर शत्रुओंके शरीरोंमें घुस जानेवाले बाणोंद्वारा वेगपूर्वक दसों दिशाओंमें प्रहार आरम्भ किया

Sanjaya thưa: Tâu Đại vương, rồi ông đánh với tốc độ dữ dội bằng những mũi tên xuyên thấu vào thân thể người khác. Sau đó, Karna mở cuộc công kích hung bạo về cả mười phương; những mũi tên của ông lao đi như bướm đêm và chui vào thân xác quân thù—một hình ảnh của đà chiến tranh không ngừng, nơi bản lĩnh được phô bày bằng hiệu suất sát thương chứ không phải bằng sự kiềm chế.

Verse 206

बाहू व्यत्यक्षिपत्‌ कर्ण: परमास्त्रं विदर्शयन्‌ । दिव्यास्त्रोंका प्रदर्शन करता हुआ कर्ण मणि एवं सुवर्णके आभूषणोंसे विभूषित तथा लाल चन्दनसे चर्चित दोनों भुजाओंको बारंबार हिला रहा था

Sanjaya thưa: Karna, khi phô bày vũ khí thiên giới tối thượng của mình, liên tiếp vung và múa đôi tay—đôi tay đeo trang sức vàng ngọc và được xức gỗ đàn hương đỏ—tỏa ra sự tự tin và uy lực võ tướng giữa cơn bạo liệt đang dâng cao của chiến trường.

Verse 216

अपीडयद्‌ू भृशं कर्णो धर्मराजं युधिष्ठिरम्‌ । राजन! तत्पश्चात्‌ अपने बाणोंसे सम्पूर्ण दिशाओंको मोहित करते हुए कर्णने धर्मराज युधिष्ठिरको अत्यन्त पीड़ित कर दिया

Sanjaya thưa: Karna đã dồn ép và hành hạ Dharmaraja Yudhishthira một cách thảm khốc. Tâu Đại vương, rồi với những mũi tên làm rực sáng mọi phương như mê hoặc, Karna khiến vị vua chính trực Yudhishthira chịu đau đớn tột cùng—một hình ảnh của hào quang võ nghệ đối nghịch với sức nặng đạo lý khi ra tay đánh vào chính hiện thân của dharma trên chiến địa.

Verse 226

निशितैरिषुभि: कर्ण पञ्चाशद्धिः समार्पयत्‌ महाराज! इससे कुपित हुए धर्मपुत्र युधिष्ठिरने कर्णपर पचास पैने बाणोंका प्रहार किया

Sañjaya thưa: Tâu Đại vương, ông ta đã bắn Karṇa bằng năm mươi mũi tên sắc. Bị việc ấy làm cho phẫn nộ, Dharmaputra Yudhiṣṭhira liền đáp trả Karṇa, trút xuống năm mươi mũi tên nhọn. Cuộc đối kích ấy phơi bày sự tương ứng lạnh lùng của chiến tranh: thương tích gọi dậy cơn giận, và ngay cả bậc chính trực cũng bị cuốn vào bạo lực có chừng mực, dưới sức ép của bổn phận nơi chiến địa.

Verse 296

उरस्यविध्यद्‌ राजान त्रिभिर्भल्लैश्व पाण्डवम्‌ | इसी प्रकार युधिष्ठिरने भी कर्णको सोनेकी पाँखवाले पैने बाणोंद्वारा घायल कर दिया। तब कर्णने हँसते हुए-से शिलापर तेज किये गये कंकपत्रयुक्त तीन भललोंद्वारा पाण्डुपुत्र राजा युधिष्ठिरकी छातीमें गहरी चोट पहुँचायी

Tâu Đại vương, hắn đã dùng ba mũi bhalla đâm thấu ngực vị Pāṇḍava. Cũng như thế, Yudhiṣṭhira đã làm Karṇa bị thương bằng những mũi tên nhọn có cánh vàng. Rồi Karṇa, như cười nhạt, lấy ba mũi bhalla có lông cánh kiểu kanka, được mài bén trên đá, đánh một đòn sâu vào ngực vua Yudhiṣṭhira, con của Pāṇḍu.

Verse 303

उपविश्य रथोपस्थे सूतं याहीत्यचोदयत्‌ । उस प्रहारसे अत्यन्त पीड़ित हो धर्मराज युधिष्ठिर रथके पिछले भागमें बैठ गये और सारथिको आदेश देते हुए बोले--“यहाँसे अन्यत्र रथ ले चलो'

Sañjaya thưa: Bị đòn ấy làm đau đớn tột cùng, Dharmarāja Yudhiṣṭhira ngồi thụp xuống ở phần sau của chỗ ngồi trên chiến xa, rồi thúc người đánh xe mà nói: “Hãy đánh xe rời khỏi đây, đến nơi khác.”