Adhyaya 39

Verse 1

ऑपन-माज बछ। डे चत्वारिशो< ध्याय: कर्णका शल्यको फटकारते हुए मद्रदेशके निवासियोंकी निन्दा करना एवं उसे मार डालनेकी धमकी देना संजय उवाच अधिक्षिप्तस्तु राधेय: शल्येनामिततेजसा । शल्यमाह सुसंक्रुद्धो वाकुशल्यमवधारयन्‌,संजय कहते हैं--राजन्‌! अमिततेजस्वी शल्यके इस प्रकार आक्षेप करनेपर राधापुत्र कर्ण अत्यन्त कुपित हो उठा और यह वचनरूपी शल्य (बाण) छोड़नेके कारण ही इसका नाम शल्य पड़ा है, ऐसा निश्चय करके शल्यसे इस प्रकार बोला

Sañjaya nói: Tâu Đại vương, khi Śalya, bậc dũng mãnh rực uy, đã chế nhạo như thế, Rādheya (Karṇa), con của Rādhā, liền bừng bừng phẫn nộ. Ghi khắc trong lòng rằng Śalya mang tên ấy vì làm người khác đau nhói bằng lời nói như mũi lao bằng ngôn từ, Karṇa liền cất lời đáp lại Śalya như sau.

Verse 2

कर्ण उवाच गुणान्‌ गुणवतां शल्य गुणवान्‌ वेत्ति नागुण: । त्वं तु शल्य गुणैहीन: कि ज्ञास्यसि गुणागुणम्‌,कर्णने कहा--शल्य! गुणवान्‌ पुरुषोंके गुणोंको गुणवान्‌ ही जानता है, गुणहीन नहीं। तुम तो समस्त गुणोंसे शून्य हो; फिर गुण-अवगुण क्या समझोगे?

Karṇa nói: “Hỡi Śalya, chỉ người có đức mới nhận ra đức hạnh của bậc có đức; kẻ vô đức thì không. Còn ngươi, Śalya, trống rỗng mọi phẩm hạnh—làm sao có thể phân biệt đâu là đức, đâu là lỗi?”

Verse 3

अर्जुनस्य महास्त्राणि क्रोध॑ं वीर्य धनु: शरान्‌ । अहं शल्याभिजानामि विक्रमं च महात्मन:,शल्य! मैं महात्मा अर्जुनके महान्‌ अस्त्र, क्रोध, बल, धनुष, बाण और पराक्रमको अच्छी तरह जानता हूँ

Karna nói: “Hỡi Śalya, ta biết rõ những đại thần khí của Arjuna—cơn thịnh nộ, dũng lực, cây cung, những mũi tên, và khí phách anh hùng của bậc đại hồn ấy.”

Verse 4

तथा कृष्णस्य माहात्म्यमृषभस्य महीक्षिताम्‌ | यथाहं शल्य जानामि न त्वं जानासि तत्‌ तथा,शल्य! इसी प्रकार महीपालशिरोमणि श्रीकृष्णके माहात्म्यको जैसा मैं जानता हूँ, वैसा तुम नहीं जानते

Karna nói: “Cũng vậy, hỡi Śalya, ngươi không biết sự vĩ đại của Kṛṣṇa—bậc tối thượng giữa các vương giả trên cõi đất—như ta biết. Sự hiểu biết của ngươi về Người không thể sánh với ta.”

Verse 5

एवमेवात्मनो वीर्यमहं वीर्य च पाण्डवे | जानन्ेवाह्नये युद्धे शल्य गाण्डीवधारिणम्‌,शल्य! मैं अपना और पाण्डुपुत्र अर्जुनका बल-पराक्रम समझकर ही गाण्डीवधारी पार्थको युद्धके लिये बुलाता हूँ

Karna nói: “Hỡi Śalya, hiểu rõ mức độ dũng lực của ta và của con trai Pāṇḍu, ta thách thức kẻ cầm Gāṇḍīva ra trận—biết trọn vẹn cuộc chiến ấy hàm nghĩa điều gì.”

Verse 6

अस्ति वायमिषु: शल्य सुपुड्खो रक्तभोजन: । एकतूणीशय: पत्री सुधौत: समलंकृत:,शल्य! मेरा यह सुन्दर पंखोंसे युक्त बाण शत्रुओंका रक्त पीनेवाला है। यह अकेले ही एक तरकसमें रखा जाता है, जो बहुत ही स्वच्छ, कंकपत्रयुक्त और भलीभाँति अलंकृत है

Karna nói: “Hỡi Śalya, đây là mũi tên của ta—lông vũ chỉnh tề, hiểm độc—kẻ ‘nuốt’ máu quân thù. Nó được đặt riêng một mình trong một ống tên duy nhất, có cánh lông, được tẩy rửa tinh sạch và trang sức mỹ lệ.”

Verse 7

शेते चन्दनचूर्णेशु पूजितो बहुला: समा: । आहेयो विषवानुग्रो नराश्वद्धिपसंघहा,यह सर्पमय भयानक विषैला बाण बहुत वर्षोतक चन्दनके चूर्णमें रखकर पूजित होता आया है, जो मनुष्यों, हाथियों और घोड़ोंके समुदायका संहार करनेवाला है

Karna nói: “Suốt bao năm, nó nằm trong bột đàn hương, được tôn kính và gìn giữ như vật thờ; nhưng nó là vũ khí dữ dằn mang nọc độc, đáng kinh hãi, có thể tàn sát vô số người, ngựa và voi.”

Verse 8

घोररूपो महारीद्रस्तनुत्रास्थिविदारण: । निर्भिन्द्यां येन रुष्टो*हमपि मेरुं महागिरिम्‌,यह अत्यन्त भयंकर घोर बाण कवच तथा हडियोंको भी चीर देनेवाला है। मैं कुपित होनेपर इस बाणके द्वारा महान्‌ पर्वत मेरुको भी विदीर्ण कर सकता हूँ

Karna nói: “Mũi tên này mang hình tướng ghê rợn—một phi tiễn khổng lồ, xuyên phá, có thể chẻ cả giáp lẫn xương. Khi ta nổi cơn thịnh nộ, chính bằng mũi tên này ta cũng có thể bổ đôi cả núi Meru, ngọn đại sơn.”

Verse 9

तमहं जातु नास्येयमन्यस्मिन्‌ फाल्गुनादूते । कृष्णाद्‌ वा देवकीपुत्रात्‌ सत्यं चापि शृणुष्व मे,इस बाणको मैं अर्जुन अथवा देवकीपुत्र श्रीकृष्णकोी छोड़कर दूसरे किसीपर कभी नहीं छोड़ूँगा। मेरी सच्ची बातको तुम कान खोलकर सुन लो

Karna nói: “Ta sẽ không bao giờ phóng mũi tên này vào bất kỳ ai khác, ngoài Phālguna (Arjuna) hoặc Kṛṣṇa, con của Devakī. Hãy nghe từ ta lời chân thật này.”

Verse 10

तेनाहमिषुणा शल्य वासुदेवधनंजयौ । योत्स्ये परमसंक्रुद्धस्तत्‌ कर्म सदृ्शं मम,शल्य! मैं अत्यन्त कुपित होकर उस बाणके द्वारा श्रीकृष्ण और अर्जुनके साथ युद्ध करूँगा और वह कार्य मेरे योग्य होगा

Karna nói: “Hỡi Śalya! Với mũi tên ấy, ta sẽ giao chiến cùng Vāsudeva (Kṛṣṇa) và Dhanañjaya (Arjuna), bừng bừng cơn thịnh nộ tột cùng. Việc ấy sẽ xứng với ta—xứng với uy lực và quyết tâm của ta.”

Verse 11

सर्वेषां वृष्णिवीराणां कृष्णे लक्ष्मी: प्रतिष्ठिता । सर्वेषां पाण्डुपुत्राणां जयः पार्थे प्रतेष्ठित:

Karna nói: “Trong hết thảy các dũng sĩ Vṛṣṇi, phúc lộc và điềm lành vững bền nơi Kṛṣṇa. Và trong hết thảy các con của Pāṇḍu, chiến thắng vững bền nơi Pārtha (Arjuna).”

Verse 12

तावेतौ पुरुषव्याप्रौ समेतौ स्यन्दने स्थितौ

Karna nói: “Hai dũng tướng ấy, khi đã hội tụ, đứng trên chiến xa.”

Verse 13

पितृष्वसामातुलजौ भ्रातरावपराजितौ

Karna said: “The two brothers—born of my paternal aunt and my maternal uncle—stand unconquered.”

Verse 14

मणी सूत्र इव प्रोतौ द्रष्टासि निहतौ मया । धागेमें पिरोयी हुई दो मणियोंके समान प्रेमसूत्रमें बँधे हुए उन दोनों फुफेरे और ममेरे भाइयोंको, जो किसीसे पराजित नहीं होते, तुम मेरे द्वारा मारा गया देखोगे ।। १३ $ ।। अर्जुने गाण्डिवं कृष्णे चक्र ताक्ष्यकपिध्वजौ

Karna said: “You will see those two brothers—bound to one another like two gems strung on a single thread of affection—lying slain by my hand. Though they are famed as unconquerable, I shall bring them down. And as for Arjuna with the Gāṇḍīva, and Kṛṣṇa with his discus, and the banner marked by the monkey and Takṣaka—these too are named as the powers I will confront.”

Verse 15

त्वंतुदुष्प्रकृतिर्मूडो महायुद्धेष्वकोविद:

Karna said: “But you are of a wicked disposition—deluded and unskilled in the conduct of great battles.”

Verse 16

संस्तौषि तौ तु केनापि हेतुना त्वं कुदेशज,दुष्ट और पापी देशगमें उत्पन्न हुए नीच क्षत्रिय-कुलांगार दुर्बुद्धि शल्य! तुम उन दोनोंकी किसी स्वार्थसिद्धिके लिये स्तुति करते हो; परंतु आज समरांगणमें उन दोनोंको मारकर बन्धु-बान्धवोंसहित तुम्हारा भी वध कर डालूँगा

Karna said: “For what reason do you praise those two? You are born in a vile and sinful land—an ignoble disgrace to the Kshatriya line, O Shalya of perverse intellect! You flatter those two to serve some selfish end. But today, on the battlefield, I will slay them both, and then I will kill you as well, together with your kinsmen and allies.”

Verse 17

तौ हत्वा समरे हन्ता त्वामद्य सहबान्धवम्‌ । पापदेशज दुर्बुद्धे क्षुद्र क्षत्रियपांसन,दुष्ट और पापी देशगमें उत्पन्न हुए नीच क्षत्रिय-कुलांगार दुर्बुद्धि शल्य! तुम उन दोनोंकी किसी स्वार्थसिद्धिके लिये स्तुति करते हो; परंतु आज समरांगणमें उन दोनोंको मारकर बन्धु-बान्धवोंसहित तुम्हारा भी वध कर डालूँगा

Verse 18

सुहृद्‌ भूत्वा रिपु: कि मां कृष्णा भ्यां भीषयिष्यसि । तौ वा मामद्य हन्तारौ हनिष्ये वापि तावहम्‌,तुम मेरे शत्रु होकर भी सुहृद्‌ बनकर मुझे श्रीकृष्ण और अर्जुनसे क्‍यों डरा रहे हो। आज या तो वे ही दोनों मुझे मार डालेंगे या मैं ही उन दोनोंका संहार कर दूँगा

Karna said: “Though you are my enemy, why do you, posing as a friend, try to frighten me with Krishna and Arjuna? Today either those two will slay me, or I will myself destroy them both.”

Verse 19

नाहं बिभेमि कृष्णाभ्यां विजानन्नात्मनो बलम्‌ | वासुदेवसहस्रं वा फाल्गुनानां शतानि वा

Karna said: “I do not fear the two Krishnas, for I know the strength that is in me. Even if there were a thousand Vasudevas, or hundreds of Phālgunas, I would not be afraid.” In the ethical atmosphere of the war, this is a declaration of personal prowess and defiance—yet it also signals the peril of pride, where confidence hardens into disregard for the extraordinary power and righteous cause embodied by Krishna and Arjuna.

Verse 20

अहमेको हनिष्यामि जोषमास्स्व कुदेशज । मैं अपने बलको अच्छी तरह जानता हूँ; इसलिये श्रीकृष्ण और अर्जुनसे कदापि नहीं डरता हूँ। नीच देशमें उत्पन्न शल्य! तुम चुप रहो। मैं अकेला ही सहस्ौ्रों श्रीकृष्णों और सैकड़ों अर्जुनोंको मार डालूँगा ।। स्त्रियों बालाश्र वृद्धाश्व॒ प्राय: क्रीडागता जना:,मूर्ख शल्य! स्त्रियाँ, बच्चे और बूढ़े लोग, खेलकूदमें लगे हुए मनुष्य और स्वाध्याय करनेवाले पुरुष भी दुरात्मा मद्रनिवासियोंके विषयमें जिन गाथाओंको गाया करते हैं तथा ब्राह्मणोंने पहले राजाके समीप आकर यथावत्‌ रूपसे जिनका वर्णन किया है, उन गाथाओंको एकाग्रचित्त होकर मुझसे सुनो और सुनकर चुपचाप सह लो या जवाब दो

Karna said: “I alone shall slay them; be silent, O man born in a base land. I know my own strength well; therefore I do not fear Krishna and Arjuna at all. O Shalya—stay quiet. I alone will kill thousands of Krishnas and hundreds of Arjunas. Foolish Shalya! Women, children, and the aged—indeed, even people absorbed in play, and men devoted to study—sing the ballads that circulate about the wicked Madra-dwellers; and the Brahmins, having earlier come before the king, have described these matters in due form. Listen to those accounts from me with a concentrated mind; having heard them, either endure them in silence or reply.”

Verse 21

या गाथा: सम्प्रगायन्ति कुर्वन्तो5ध्ययनं यथा । ता गाथा: शृणु मे शल्य मद्रकेषु दुरात्मसु,मूर्ख शल्य! स्त्रियाँ, बच्चे और बूढ़े लोग, खेलकूदमें लगे हुए मनुष्य और स्वाध्याय करनेवाले पुरुष भी दुरात्मा मद्रनिवासियोंके विषयमें जिन गाथाओंको गाया करते हैं तथा ब्राह्मणोंने पहले राजाके समीप आकर यथावत्‌ रूपसे जिनका वर्णन किया है, उन गाथाओंको एकाग्रचित्त होकर मुझसे सुनो और सुनकर चुपचाप सह लो या जवाब दो

Karna said: “Those ballads that people sing aloud—just as students recite their lessons—hear them from me, O Śalya: the verses spoken about the wicked Madra folk. Listen with a focused mind; and having heard, either endure them in silence or give your reply.”

Verse 22

ब्राह्मणैः कथिता: पूर्व यथावद्‌ राजसंनिधौ । श्रुत्वा चैकमना मूढ क्षम वा ब्रूहि चोत्तरम्‌,मूर्ख शल्य! स्त्रियाँ, बच्चे और बूढ़े लोग, खेलकूदमें लगे हुए मनुष्य और स्वाध्याय करनेवाले पुरुष भी दुरात्मा मद्रनिवासियोंके विषयमें जिन गाथाओंको गाया करते हैं तथा ब्राह्मणोंने पहले राजाके समीप आकर यथावत्‌ रूपसे जिनका वर्णन किया है, उन गाथाओंको एकाग्रचित्त होकर मुझसे सुनो और सुनकर चुपचाप सह लो या जवाब दो

Karna said: “These accounts were formerly recited by Brahmins, in due and proper form, in the presence of kings. Listen to them from me now with a single, focused mind, O deluded one; and having heard, either endure them in silence—or give your reply.”

Verse 23

मित्रध्रुड्मद्रको नित्यं यो नो द्वेष्टि स मद्रक: । मद्रके संगतं नास्ति क्षुद्रवाक्ये नराधमे

Kẻ nào là người xứ Madra mà luôn phản bội bằng hữu, lại vô cớ căm ghét chúng ta—kẻ ấy mới thật là hạng Madra. Ở Madra không có tình hòa hiếu; nơi những kẻ hạ liệt chỉ thốt lời ti tiện, chẳng hề có sự thân thiện.

Verse 24

मद्रदेशका अधम मनुष्य सदा मित्रद्रोही होता है। जो हमलोगोंसे अकारण द्वेष करता है, वह मद्रदेशका ही अधम मनुष्य है। क्षुद्रतापूर्ण वचन बोलनेवाले मद्रदेशके निवासीमें किसीके प्रति सौहार्दकी भावना नहीं होती ।। दुरात्मा मद्रको नित्यं नित्यमानृतिको$नूजु: । यावदन्त्यं हि दौरात्म्यं मद्रकेष्विति नः श्रुतम्‌,मद्रनिवासी मनुष्य सदा ही दुरात्मा, सर्वदा झूठ बोलनेवाला और सदा ही कुटिल होता है। हमने सुन रखा है कि मद्रनिवासियोंमें मरते दमतक दुष्टता बनी रहती है

Karna nói: “Người xứ Madra vốn luôn gian ác—thường trực xảo trá, luôn nói dối, chẳng bao giờ ngay thẳng. Ta từng nghe rằng nơi người Madra, sự đồi bại ấy bám riết đến tận cùng (cho đến lúc chết).”

Verse 25

पिता पुत्रश्न माता च श्वश्रूश्वशुरमातुला: । जामाता दुहिता भ्राता नप्तान्ये ते च बान्धवा:

Karna nói: “Cha và con trai, mẹ, mẹ chồng và cha chồng, cùng các cậu bên ngoại; con rể, con gái, anh em trai, cháu nội và những thân thuộc khác—tất thảy đều là quyến thuộc của một người.”

Verse 26

वयस्याभ्यागताश्चान्ये दासीदासं च संगतम्‌ | पुम्भिविमिश्रा नार्यश्व ज्ञाताज्ञाता: स्वयेच्छया

Karna nói: “Những người khác cũng đã đến—bạn đồng niên của ta—và còn có sự lẫn lộn giữa nữ tỳ và nam bộc. Phụ nữ, dù quen hay lạ, đã tự do hòa lẫn với đàn ông theo ý muốn của mình.”

Verse 27

येषां गृहेष्वशिष्टानां सक्तुमत्स्याशिनां तथा । पीत्वा सीधु सगोमांसं क्रन्दन्ति च हसन्ति च

Karna nói: “Trong nhà những kẻ thô lỗ—sống bằng thứ ăn cục mịch như cháo lúa mạch và cá—sau khi uống rượu lên men và ăn thịt bò, họ vừa than khóc vừa cười cợt trong cùng một hơi.”

Verse 28

गायन्ति चाप्यबद्धानि प्रवर्तन्ते च कामतः । कामप्रलापिनो<चन्योन्यं तेषु धर्म: कथं भवेत्‌

Họ còn hát những khúc ca rời rạc vô nghĩa và hành động chỉ theo ý muốn của dục vọng. Khi người ta nói với nhau bằng thứ lời lẽ lảm nhảm của đam mê, thì làm sao dharma có thể nảy sinh giữa họ được?

Verse 29

मद्रकेष्ववलिप्तेषु प्रद्याताशुभकर्मसु । सत्तू और मांस खानेवाले जिन अशिष्ट मद्रनिवासियोंके घरोंमें पिता, पुत्र, माता, सास, ससुर, मामा, बेटी, दामाद, भाई, नाती, पोते, अन्यान्य बन्धु-बान्धव, समवयस्क मित्र, दूसरे अभ्यागत अतिथि और दास-दासी--ये सभी अपनी इच्छाके अनुसार एक-दूसरेसे मिलते हैं। परिचित-अपरिचित सभी स्त्रियाँ सभी पुरुषोंसे सम्पर्क स्थापित कर लेती हैं और गोमांससहित मदिरा पीकर रोती, हँसती, गाती, असंगत बातें करती तथा कामभावसे किये जानेवाले कार्योमें प्रवृत्त होती हैं। जिनके यहाँ सभी स्त्री-पुरुष एक-दूसरेसे कामसम्बन्धी प्रलाप करते हैं, जिनके पापकर्म सर्वत्र विख्यात हैं, उन घमंडी मद्रनिवासियोंमें धर्म कैसे रह सकता है? ।। नापि वैरं न सौहार्द मद्रकेण समाचरेत्‌

Karna nói: “Trong dân Madra—kẻ kiêu ngạo và khét tiếng vì những việc hèn mạt—làm sao dharma có thể còn đứng vững? Với hạng người ấy, chớ gây thù cũng chớ kết bạn.”

Verse 30

मद्रकेषु च संसृष्टे शौचं गान्धारकेषु च,'ओ बिच्छू! जैसे मद्रनिवासियोंके पास रखी हुई धरोहर और गान्धारनिवासियोंमें शौचाचार नष्ट हो जाते हैं, जहाँ क्षत्रिय पुरोहित हो उस यजमानके यज्ञमें दिया हुआ हविष्य जैसे नष्ट हो जाता है, जैसे शूद्रोंका संस्कार करानेवाला ब्राह्मण पराभवको प्राप्त होता है, जैसे ब्रह्मद्रोही मनुष्य इस जगत्‌में सदा ही तिरस्कृत होते रहते हैं, जैसे मद्रनिवासियोंके साथ मित्रता करके मनुष्य पतित हो जाता है तथा जिस प्रकार मद्रनिवासीमें सौहार्दकी भावना सर्वथा नष्ट हो गयी है, उसी प्रकार तेरा यह विष भी नष्ट हो गया। मैंने अथर्ववेदके मन्त्रसे तेरे विषको शान्त कर दिया”

Karna nói: “Hỡi bọ cạp! Như của ký thác gửi nơi dân Madra thì hư hoại, như sự thanh khiết của hạnh kiểm mất đi nơi dân Gandhara; như lễ vật havis dâng trong tế lễ bị hỏng khi chủ tế lại dùng một kshatriya làm tư tế; như một bà-la-môn làm nghi lễ cho śūdra phải chuốc lấy thất bại; như kẻ phản bội các bà-la-môn luôn bị khinh miệt trong đời; như con người sa đọa khi kết bạn với dân Madra, và như thiện ý đã tuyệt diệt nơi dân Madra—cũng vậy, nọc độc của ngươi đã bị làm cho vô hiệu. Ta đã dùng thần chú Atharvaveda để dập tắt độc của ngươi.”

Verse 31

राजयाजकयाज्ये च नष्ट दत्त हविर्भवेत्‌ शूद्रसंस्कारको विप्रो यथा याति पराभवम्‌,'ओ बिच्छू! जैसे मद्रनिवासियोंके पास रखी हुई धरोहर और गान्धारनिवासियोंमें शौचाचार नष्ट हो जाते हैं, जहाँ क्षत्रिय पुरोहित हो उस यजमानके यज्ञमें दिया हुआ हविष्य जैसे नष्ट हो जाता है, जैसे शूद्रोंका संस्कार करानेवाला ब्राह्मण पराभवको प्राप्त होता है, जैसे ब्रह्मद्रोही मनुष्य इस जगत्‌में सदा ही तिरस्कृत होते रहते हैं, जैसे मद्रनिवासियोंके साथ मित्रता करके मनुष्य पतित हो जाता है तथा जिस प्रकार मद्रनिवासीमें सौहार्दकी भावना सर्वथा नष्ट हो गयी है, उसी प्रकार तेरा यह विष भी नष्ट हो गया। मैंने अथर्ववेदके मन्त्रसे तेरे विषको शान्त कर दिया”

Karna nói: “Cũng vậy, trong một tế lễ mà cả người chủ tế lẫn người bảo trợ đều bất xứng, lễ vật đã dâng cũng hóa thành vô ích. Như một bà-la-môn làm các lễ thức cho śūdra bị xem là rơi vào nhục nhã—thì nọc độc của ngươi cũng đã bị làm cho vô hiệu. Ta đã dùng thần chú Atharvaveda để dập tắt độc của ngươi.”

Verse 32

यथा ब्रद्वाद्विषो नित्यं गच्छन्तीह पराभवम्‌ । यथैव संगतं कृत्वा नर: पतति मद्रकै:,'ओ बिच्छू! जैसे मद्रनिवासियोंके पास रखी हुई धरोहर और गान्धारनिवासियोंमें शौचाचार नष्ट हो जाते हैं, जहाँ क्षत्रिय पुरोहित हो उस यजमानके यज्ञमें दिया हुआ हविष्य जैसे नष्ट हो जाता है, जैसे शूद्रोंका संस्कार करानेवाला ब्राह्मण पराभवको प्राप्त होता है, जैसे ब्रह्मद्रोही मनुष्य इस जगत्‌में सदा ही तिरस्कृत होते रहते हैं, जैसे मद्रनिवासियोंके साथ मित्रता करके मनुष्य पतित हो जाता है तथा जिस प्रकार मद्रनिवासीमें सौहार्दकी भावना सर्वथा नष्ट हो गयी है, उसी प्रकार तेरा यह विष भी नष्ट हो गया। मैंने अथर्ववेदके मन्त्रसे तेरे विषको शान्त कर दिया”

Karna nói: “Hỡi bọ cạp! Như những ảnh hưởng thù nghịch và làm bại hoại tất yếu dẫn đến diệt vong ở đời này, thì con người cũng rời khỏi chính đạo khi giao du với dân Madra. Cũng như người ta nói rằng lòng tín thác và sự thanh khiết tiêu vong nơi dân Madra và Gandhara; rằng lễ vật trong tế lễ bị hỏng khi nghi thức cử hành sai trật tự; rằng một bà-la-môn làm lễ cho kẻ không xứng đáng phải chịu nhục; và rằng kẻ phản bội tri thức thiêng liêng luôn bị đời khinh bỉ—cũng vậy, hỡi bọ cạp, nọc độc của ngươi đã bị làm cho vô hiệu. Bằng thần chú Atharvaveda, ta đã dập tắt độc của ngươi.”

Verse 33

मद्रके संगतं नास्ति हत॑ वृश्चिक ते विषम्‌ आशथर्वणेन मन्त्रेण यथा शान्ति: कृता मया,'ओ बिच्छू! जैसे मद्रनिवासियोंके पास रखी हुई धरोहर और गान्धारनिवासियोंमें शौचाचार नष्ट हो जाते हैं, जहाँ क्षत्रिय पुरोहित हो उस यजमानके यज्ञमें दिया हुआ हविष्य जैसे नष्ट हो जाता है, जैसे शूद्रोंका संस्कार करानेवाला ब्राह्मण पराभवको प्राप्त होता है, जैसे ब्रह्मद्रोही मनुष्य इस जगत्‌में सदा ही तिरस्कृत होते रहते हैं, जैसे मद्रनिवासियोंके साथ मित्रता करके मनुष्य पतित हो जाता है तथा जिस प्रकार मद्रनिवासीमें सौहार्दकी भावना सर्वथा नष्ट हो गयी है, उसी प्रकार तेरा यह विष भी नष्ट हो गया। मैंने अथर्ववेदके मन्त्रसे तेरे विषको शान्त कर दिया”

Karna nói: “Hỡi bọ cạp, nọc độc của ngươi nay đã bị làm cho vô hiệu. Cũng như có những điều được nói là đã hư hoại, tiêu tan—của cải ký thác nơi xứ Madra, sự thanh khiết của hạnh kiểm nơi dân Gandhara, lễ vật (havis) dâng trong tế lễ mà vị chủ tế lại là một tư tế Kshatriya, một Bà-la-môn làm nghi lễ cho Shudra, và kẻ phản bội sự thánh thiện của Bà-la-môn nên luôn bị khinh miệt—thì nọc độc của ngươi cũng đã bị diệt. Bằng một thần chú Atharvan (Atharvaveda), ta đã dập yên độc tố của ngươi.”

Verse 34

इति वृश्चिकदष्टस्य विषवेगहतस्य च । कुर्वन्ति भेषजं प्राज्ञा: सत्यं तच्चापि दृश्यते,ये उपर्युक्त बातें कहकर जो बुद्धिमान्‌ विषवैद्य बिच्छूके काटनेपर उसके विषके वेगसे पीड़ित हुए मनुष्यकी चिकित्सा या औषध करते हैं, उनका वह कथन सत्य ही दिखायी देता है

“Vì thế, đối với người bị bọ cạp cắn và người bị sức xô của độc tố quật ngã, bậc trí sẽ dùng thuốc chữa trị; và lời họ nói quả thật được thấy là đúng.”

Verse 35

एवं विद्वगञ्जोषमास्स्व शृणु चात्रोत्तरं वच: । वासांस्युत्सृज्य नृत्यन्ति स्त्रियो या मद्यमोहिता:,विद्वान्‌ राजा शल्य! ऐसा समझकर तुम चुपचाप बैठे रहो और इसके बाद जो बात मैं कह रहा हूँ, उसे भी सुन लो। जो स्त्रियाँ मद्यसे मोहित हो कपड़े उतारकर नाचती हैं, मैथुनमें संयम एवं मर्यादाको छोड़कर प्रवृत्त होती हैं और अपनी इच्छाके अनुसार जिस किसी पुरुषका वरण कर लेती हैं, उनका पुत्र मद्रनिवासी नराधम दूसरोंको धर्मका उपदेश कैसे कर सकता है?

Karna nói: “Hỡi vua Śalya uyên bác, hãy ngồi yên trong sự tự chế và nghe điều ta nói tiếp. Những người đàn bà bị rượu mê hoặc, cởi bỏ y phục mà nhảy múa—bỏ rơi sự đoan trang và tự chủ trong việc ái ân, tùy ý chọn đàn ông theo ham muốn—thì đứa con trai của họ, một kẻ hèn mạt xứ Madra, làm sao dám dạy người khác về dharma?”

Verse 36

मैथुनेडसंयताश्चवापि यथाकामवराश्च ता: । तासां पुत्र: कथं धर्म मद्रको वक्तुमहति,विद्वान्‌ राजा शल्य! ऐसा समझकर तुम चुपचाप बैठे रहो और इसके बाद जो बात मैं कह रहा हूँ, उसे भी सुन लो। जो स्त्रियाँ मद्यसे मोहित हो कपड़े उतारकर नाचती हैं, मैथुनमें संयम एवं मर्यादाको छोड़कर प्रवृत्त होती हैं और अपनी इच्छाके अनुसार जिस किसी पुरुषका वरण कर लेती हैं, उनका पुत्र मद्रनिवासी नराधम दूसरोंको धर्मका उपदेश कैसे कर सकता है?

Karna nói: “Những người đàn bà ấy buông thả trong việc ái ân, tùy dục vọng mà chọn đàn ông. Vậy thì đứa con sinh từ họ—một người Madra—làm sao xứng đáng nói về dharma? Hỡi vua Śalya uyên bác, hiểu vậy thì hãy im lặng; và nay hãy nghe điều ta nói tiếp.”

Verse 37

यास्तिष्ठन्त्य: प्रमेहन्ति यथैवोष्टदशेरका: । तासां विश्रष्टधर्माणां निर्लज्जानां ततस्ततः

Karna nói: “Những người đàn bà đứng mà tiểu tiện—như lạc đà cái—là kẻ đã đánh rơi mọi ý thức về điều phải. Trơ trẽn và rời khỏi nền nếp đạo lý, họ hành xử như thế ở mọi nơi, mọi lúc.”

Verse 38

सुवीरक॑ याच्यमाना मद्रिका कर्षति स्फिचौ,पुत्र दद्यां पतिं दद्यां न तु दद्यां सुवीरकम्‌ । यदि कोई पुरुष मद्रदेशकी किसी स्त्रीसे कांजी माँगता है तो वह उसकी कमर पकड़कर खींच ले जाती है और कांजी न देनेकी इच्छा रखकर यह कठोर वचन बोलती है --“कोई मुझसे कांजी न माँगे, क्योंकि वह मुझे अत्यन्त प्रिय है। मैं अपने पुत्रको दे दूँगी, पतिको भी दे दूँगी; परंतु कांजी नहीं दे सकती”

Karna nói: “Khi có kẻ đến xin một phụ nữ xứ Madra món suvīraka (cháo chua/kanjī), nàng túm lấy hông người ấy mà lôi đi, nhất quyết không cho, rồi buông lời cay nghiệt: ‘Chớ ai xin ta suvīraka, vì nó vô cùng quý đối với ta. Ta có thể cho cả con trai, có thể cho cả chồng; nhưng suvīraka thì ta không thể cho.’”

Verse 39

इस प्रकार श्रीमहाभारत कर्णपर्वमें कर्णके प्रति शल्यका आक्षेपविषयक उनतालीसवाँ अध्याय पूरा हुआ,अदातुकामा वचनमिदं वदति दारुणम्‌ | मा मां सुवीरकं कश्चिद्‌ याचतां दयितं मम

Sañjaya nói: Dẫu không muốn cho, ông vẫn buông lời cay nghiệt: “Chớ ai xin ta món Suvīraka yêu quý của ta.”

Verse 40

गौर्यो बृहत्यो निर््लीका मद्रिका: कम्बलावृता:,इति श्रीमहाभारते कर्णपर्वणि कर्णमद्राधिपसंवादे चत्वारिंशो5ध्याय:

“(Họ là) những phụ nữ xứ Madra da trắng, vóc dáng lớn, không tì vết, quấn trong chăn.” Thế là kết thúc chương thứ bốn mươi của Karṇa Parva trong Śrī Mahābhārata, cuộc đối thoại giữa Karna và chúa xứ Madra.

Verse 41

एवमादि मयान्यैर्वा शक्‍्यं वक्तुं भवेद्‌ बहु

“Theo cách ấy, còn có thể nói thêm rất nhiều—bởi ta, hay bởi người khác nữa.”

Verse 42

मद्रका: सिन्धुसौवीरा: धर्म विद्यु: कथं त्विह

Karna nói: “Trong việc này, người Madra và Sindhu–Sauvīra làm sao biết được dharma là gì?”

Verse 43

एष मुख्यतमो धर्म: क्षत्रियस्येति नः श्रुतम्‌

Karna nói: “Chúng ta đã nghe rằng đây là bổn phận tối thượng của một kṣatriya.”

Verse 44

आयुधानां साम्पराये यन्मुच्येयमहं तत:

Karna nói: “Trong cuộc giao tranh cuối cùng của binh khí, mong ta được giải thoát khỏi điều đang trói buộc ta.”

Verse 45

ममैष प्रथम: कल्पो निधने स्वर्गमिच्छत: । मैं अस्त्र-शस्त्रोंद्वारा किये जानेवाले युद्धमें अपने प्राणोंका परित्याग करूँ, यही मेरे लिये प्रथम श्रेणीका कार्य है; क्योंकि मैं मृत्युके पश्चात्‌ स्वर्ग पानेकी अभिलाषा रखता हूँ ।। ४४ $ई || सो<यं प्रिय: सखा चास्मि धार्तराष्ट्रस्य धीमत:,यथा चामित्रवत्‌ सर्व त्वमस्मासु प्रवर्तसे । मैं बुद्धिमान दुर्योधनका प्रिय मित्र हूँ। अतः मेरे पास जो कुछ धन-वैभव है, वह और मेरे प्राण भी उसीके लिये हैं। परंतु पापदेशमें उत्पन्न हुए शल्य! यह स्पष्ट जान पड़ता है कि पाण्डवोंने तुम्हें हमारा भेद लेनेके लिये ही यहाँ रख छोड़ा है; क्योंकि तुम हमारे साथ शत्रुके समान ही सारा बर्ताव कर रहे हो

Karna nói: “Với ta, kẻ cầu thiên giới sau khi chết, đây là lời quyết chí tối thượng: hiến bỏ mạng sống trong chiến trận bằng gươm giáo và tên đạn. Ta là người bạn thân thiết của người con sáng suốt của Dhṛtarāṣṭra (Duryodhana); bởi vậy mọi phú quý vinh quang ta có—và cả chính mạng sống này—đều vì chàng. Nhưng hỡi Śalya, kẻ sinh từ miền đất tội lỗi, rõ ràng bọn Pāṇḍava đã đặt ngươi ở đây chỉ để dò xét chỗ yếu của chúng ta, vì ngươi đối đãi với chúng ta hoàn toàn như một kẻ thù.”

Verse 46

तदर्थे हि मम प्राणा यच्च मे विद्यते वसु । व्यक्त त्वमप्युपहितः पाण्डवै: पापदेशज

“Chính vì mục đích ấy mà hơi thở mạng sống của ta đã được hiến dâng, và mọi của cải ta có cũng vậy. Rõ ràng ngươi cũng đã bị đặt để—do bọn Pāṇḍava, hỡi kẻ sinh từ miền đất tội lỗi.”

Verse 47

काम॑ न खलु शक्‍्योऊहं त्वद्विधानां शतैरपि

“Quả thật, ta không thể—dẫu có đến hàng trăm kẻ như ngươi cũng không thể.”

Verse 48

सारड् इव घर्मार्त: कामं विलप शुष्य च

Karna nói: “Như người đánh xe bị cái nóng thiêu đốt hành hạ, cứ than khóc tùy ý—rồi hãy héo mòn đi.”

Verse 49

तनुत्यजां नृसिंहानामाहवेष्वनिवर्तिनाम्‌

Karna nói: “(Họ là) những tráng sĩ như sư tử, bỏ thân (tức hiến mạng) mà không hề quay lưng trong chiến trận.”

Verse 50

तेषां त्राणार्थमुद्यन्तं वधार्थ द्विषघतामपि

Dẫu họ vùng dậy—để cứu người phe mình hay để giết kẻ thù—ta cũng đối mặt; bởi trong chiến tranh, ý chí của họ hướng либо về cứu viện hoặc về sát phạt, và cả hai đều phải được đáp lại bằng hành động quyết liệt.

Verse 51

विद्धि मामास्थितं वृत्तं पौरूरवसमुत्तमम्‌ । शल्य! तुम यह जान लो कि मैं धृतराष्ट्रके पुत्रोंकी रक्षाके लिये वैरियोंका वध करनेके लिये उद्यत हो राजा पुरूरवाके उत्तम- चरित्रका आश्रय लेकर युद्धभूमिमें डटा हुआ हूँ ।। ५० है || न तद्‌ भूतं प्रपश्यामि त्रिषु लोकेषु मद्रप

Hỡi Shalya, người xứ Madra! Hãy biết rằng ta nương theo đức hạnh tối thượng của vua Purūrava mà đứng vững trên chiến địa, sẵn sàng giết kẻ thù để bảo vệ các con trai của Dhritarashtra. Và trong ba cõi, ta không thấy điều gì…

Verse 52

एवं विद्वञ्जोषमास्स्व त्रासात्‌ कि बहु भाषसे

Karna nói: “Ngươi vốn là người trí, vậy hãy ngồi yên lặng. Vì sợ hãi mà sao nói nhiều đến thế?”

Verse 53

मित्रप्रतीक्षया शल्य धृतराष्ट्रस्य चोभयो:

Karna nói: “Hỡi Śalya, vì nể tình bằng hữu—và cũng vì kính trọng Dhṛtarāṣṭra ở cả hai phương diện—….”

Verse 54

पुनश्चेदीदृशं॑ वाक्‍्यं मद्रराज वदिष्यसि

Karna nói: “Nếu, hỡi vua xứ Madra, ngươi lại buông lời như thế nữa, thì ngươi sẽ lặp lại một sự sỉ nhục, trái với sự tự chế và phẩm giá mà hàng võ sĩ phải giữ giữa chiến địa.”

Verse 55

श्रोतारस्त्विदमद्येह द्रष्टारा वा कुदेशज

Karna nói: “Hôm nay, tại đây, hãy có người nghe những lời này—hoặc hãy có nhân chứng—hỡi kẻ sinh nơi đất hèn.”

Verse 56

एवमुक्‍्त्वा तु राधेय: पुनरेव विशाम्पते । अब्रवीन्मद्रराजानं याहि याहीत्यसम्भ्रमम्‌,प्रजानाथ! ऐसा कहकर राधापुत्र कर्णने बिना किसी घबराहटके पुनः मद्रराज शल्यसे कहा--“चलो, चलो”

Nói xong, Radheya (Karna), hỡi bậc chúa của muôn dân, lại cất lời với vua xứ Madra là Śalya, không hề nao núng; ông liên tiếp thúc giục: “Đi! Đi!”—ép ông tiếp tục cầm cương chiến xa giữa cơn gấp gáp của chiến trận.

Verse 116

उभयं तु समासाद्य को निवर्तितुमर्हति । समस्त वृष्णिवंशी वीरोंकी सम्पत्ति श्रीकृष्णपर ही प्रतिष्ठित है और पाण्डुके सभी पुत्रोंकी विजय अर्जुनपर ही अवलम्बित है; फिर उन दोनोंको एक साथ युद्धमें पाकर कौन वीर पीछे लौट सकता है?

Đã chạm trán cả hai cùng một lúc, ai có thể đáng lẽ quay lưng? Toàn bộ phú quý và dũng lực của dòng Vṛṣṇi đều đặt nền trên Śrī Kṛṣṇa; còn chiến thắng của mọi người con của Pāṇḍu lại nương tựa nơi Arjuna. Vậy nên, thấy hai vị ấy kề vai trong chiến trận, có võ sĩ nào chịu rút lui?

Verse 126

मामेकमभिसंयातौ सुजातं पश्य शल्य मे । शल्य! वे दोनों पुरुषसिंह एक साथ रथपर बैठकर एकमात्र मुझपर आक्रमण करनेवाले हैं। देखो, मेरा जन्म कितना उत्तम है?

Karna nói: “Hãy nhìn ta, hỡi Śalya—chỉ một mình ta mà họ đã cùng tiến đến. Ôi Śalya, hai dũng sĩ như sư tử ấy, ngồi chung trên một cỗ chiến xa, sắp dốc toàn lực công kích chỉ riêng ta. Hãy xem, dòng sinh của ta hẳn phải cao quý biết bao, nên một đôi như thế lại chọn ta làm mục tiêu duy nhất.”

Verse 143

भीरूणां त्रासजननं शल्य हर्षकरं मम । अर्जुनके हाथमें गाण्डीव धनुष और श्रीकृष्णके हाथमें सुदर्शन चक्र है। एक कपिध्वज है तो दूसरा गरुड़ध्वज। शल्य! ये सब वस्तुएँ कायरोंको भय देनेवाली हैं; परंतु मेरा हर्ष बढ़ाती हैं

Karna nói: “Hỡi Śalya, điều khiến kẻ nhút nhát kinh hãi lại làm lòng ta hân hoan. Trong tay Arjuna là cung Gāṇḍīva, trong tay Śrī Kṛṣṇa là đĩa Sudarśana. Một người phất cờ mang dấu Hanumān, người kia phất cờ mang dấu Garuḍa. Śalya, những điềm ấy làm kẻ hèn sợ hãi—còn ta thì càng thêm hăng hái.”

Verse 153

भयावदीर्ण: संत्रासादबद्धं बहु भाषसे । तुम तो दुष्ट स्वभावके मूर्ख मनुष्य हो। बड़े-बड़े युद्धोंमें कैसे शत्रुका सामना किया जाता है, इस बातसे अनभिज्ञ हो। भयसे तुम्हारा हृदय विदीर्ण-सा हो रहा है; अतः डरके मारे बहुत-सी असंगत बातें कह रहे हो

Karna nói: “Bị nỗi sợ vùi dập, hoảng loạn run rẩy, ngươi đang thốt ra bao lời rời rạc vô căn cứ. Ngươi chẳng biết trong những trận chiến lớn phải đối mặt với kẻ thù ra sao. Tim ngươi như bị xé nát bởi kinh hãi; vì thế, vì sợ mà ngươi nói toàn điều vô nghĩa.”

Verse 293

मद्रके संगतं नास्ति मद्रको हि सदामल: । मद्रनिवासीके साथ न तो वैर करे और न मित्रता ही स्थापित करे, क्योंकि उसमें सौहार्दकी भावना नहीं होती। मद्रनिवासी सदा पापमें ही डूबा रहता है

Karna nói: “Với người xứ Madra thì không thể có sự gắn bó chân thật; kẻ Madraka vốn luôn vấy bẩn. Vì vậy, chớ nên kết thù cũng chớ nên kết bạn với người cư trú Madra, bởi họ thiếu lòng thiện chí chân thành và thường chìm đắm trong điều ác.”

Verse 393

पुत्र दद्यां पतिं दद्यां न तु दद्यां सुवीरकम्‌ । यदि कोई पुरुष मद्रदेशकी किसी स्त्रीसे कांजी माँगता है तो वह उसकी कमर पकड़कर खींच ले जाती है और कांजी न देनेकी इच्छा रखकर यह कठोर वचन बोलती है --“कोई मुझसे कांजी न माँगे, क्योंकि वह मुझे अत्यन्त प्रिय है। मैं अपने पुत्रको दे दूँगी, पतिको भी दे दूँगी; परंतु कांजी नहीं दे सकती”

Karna nói: “Ta có thể cho đi con trai; ta cũng có thể cho đi cả chồng; nhưng ta sẽ không cho đi món suvīraka này.” Trong mạch truyện, câu ấy được dẫn như một ví dụ tục ngữ sắc lạnh về sự chấp thủ: một phụ nữ xứ Madra được miêu tả là quý một vật yêu thích đến mức thốt lời từ chối gay gắt với bất cứ ai xin nó. Về mặt đạo lý, câu kệ nêu bật cách tham ái và bám víu có thể lấn át những ràng buộc và bổn phận thường tình, cho thấy dục vọng cá nhân có sức làm méo mó lòng bố thí và chuẩn mực xã hội.

Verse 403

घस्मरा नष्टशौचाश्ष प्राय इत्यनुशुश्रुम । मद्रदेशकी स्त्रियाँ प्राय: गोरी, लंबे कदवाली, निर्लज्ज, कम्बलसे शरीरको ढकनेवाली, बहुत खानेवाली और अत्यन्त अपवित्र होती हैं, ऐसा हमने सुन रखा है

Karna nói: “Chúng ta thường nghe rằng phụ nữ xứ Madra phần nhiều tham ăn và không giữ sự thanh tịnh—da trắng, vóc cao, trơ trẽn, lấy chăn phủ thân, ăn uống quá độ và vô cùng nhơ uế.”

Verse 416

आकेशाग्रान्नखाग्राच्च वक्तव्येषु कुकर्मसु । मद्रनिवासी सिरकी चोटीसे लेकर पैरोंके नखाग्रभागतक निन्दाके ही योग्य हैं। वे सब- के-सब कुकर्ममें लगे रहते हैं। उनके विषयमें हम तथा दूसरे लोग भी ऐसी बहुत-सी बातें कह सकते हैं

Karna nói: “Từ ngọn tóc cho đến đầu móng chân, họ chỉ đáng bị chê trách. Họ hoàn toàn dấn thân vào các việc ác; về họ, ta và cả người khác nữa cũng có thể nói ra vô số điều như thế.”

Verse 426

पापदेशोद्धवा म्लेच्छा धर्माणामविचक्षणा: । मद्र तथा सिन्धु-सौवीर देशके लोग पापपूर्ण देशमें उत्पन्न हुए म्लेच्छ हैं। उन्हें धर्म- कर्मका पता नहीं है। वे इस जगतमें धर्मकी बातें कैसे समझ सकते हैं?

Karna nói: “Kẻ sinh ra nơi đất dữ là mleccha, không có sự phân biệt trong việc dharma. Người Madra và vùng Sindhu–Sauvīra là mleccha sinh từ những miền đầy tội lỗi. Họ không biết thế nào là hạnh kiểm chính đáng; vậy làm sao họ hiểu được lời lẽ và nguyên lý của dharma trong cõi đời này?”

Verse 433

यदाजौ निहतः: शेते सद्धि:ः समभिपूजित: । हमने सुना है कि क्षत्रियके लिये सबसे श्रेष्ठ धर्म यह है कि वह युद्धमें मारा जाकर रणभूमिमें सो जाय और सत्पुरुषोंके आदरका पात्र बने

Karna nói: “Chúng ta nghe rằng đối với một kṣatriya, dharma tối thượng là thế này: bị giết trong chiến trận, nằm lại trên chiến địa, và nhờ đó trở thành người được bậc hiền thiện tôn kính.”

Verse 463

यथा चामित्रवत्‌ सर्व त्वमस्मासु प्रवर्तसे । मैं बुद्धिमान दुर्योधनका प्रिय मित्र हूँ। अतः मेरे पास जो कुछ धन-वैभव है, वह और मेरे प्राण भी उसीके लिये हैं। परंतु पापदेशमें उत्पन्न हुए शल्य! यह स्पष्ट जान पड़ता है कि पाण्डवोंने तुम्हें हमारा भेद लेनेके लिये ही यहाँ रख छोड़ा है; क्योंकि तुम हमारे साथ शत्रुके समान ही सारा बर्ताव कर रहे हो

Karna nói: “Trong mọi phương diện, ngươi cư xử với chúng ta như thể là kẻ thù. Ta là bằng hữu thân thiết của Duryodhana, người trí; bởi vậy mọi của cải và vinh quang ta có—cả chính mạng sống ta—đều thuộc về chàng. Nhưng ngươi, Shalya, kẻ sinh nơi đất dữ: rõ ràng Pandava đã đặt ngươi ở đây chỉ để dò la bí mật của chúng ta, vì ngươi đối đãi với chúng ta trong mọi điều như một địch thủ.”

Verse 476

संग्रामाद्‌ विमुख: कर्तु धर्मज्ञ इव नास्तिकै: । जैसे सैकड़ों नास्तिक मिलकर भी धर्मज्ञ पुरुषको धर्मसे विचलित नहीं कर सकते, उसी प्रकार तुम्हारे-जैसे सैकड़ों मनुष्योंके द्वारा भी मुझे संग्रामसे विमुख नहीं किया जा सकता, यह निश्चय है

Karna declares that he cannot be turned away from the battlefield. Just as even hundreds of unbelievers cannot shake a truly dharma-knowing man from his commitment to dharma, so too—even if there were hundreds of men like you—no one can divert him from the fight. It is his settled resolve to stand firm in war, presenting steadfastness as an ethical constancy rather than mere stubbornness.

Verse 483

नाहं भीषयितुं शक्‍्य: क्षत्रवृत्ते व्यवस्थित: । तुम धूपसे संतप्त हुए हरिणके समान चाहे विलाप करो चाहे सूख जाओ क्षत्रियधर्ममें स्थित हुए मुझ कर्णको तुम डरा नहीं सकते

Karna said: “I cannot be frightened. Firmly established in the warrior’s code of conduct, I am not one to be intimidated.”

Verse 493

या गतिर्गुरुणा प्रोक्ता पुरा रामेण तां स्मरे । पूर्वकालमें गुरुवर परशुरामजीने युद्धमें पीठ न दिखानेवाले एवं शत्रुका सामना करते हुए प्राण विसर्जन कर देनेवाले पुरुषसिंहोंके लिये जो उत्तम गति बतायी है, उसे मैं सदा याद रखता हूँ

Karna said: “I continually remember that supreme destiny once taught by my guru Rama (Paraśurāma)—the reward promised to lion-like warriors who, in battle, never turn their backs and who meet the enemy face to face, surrendering their very lives.”

Verse 516

यो मामस्मादभिप्रायाद्‌ वारयेदिति मे मतिः । मद्रराज! मैं तीनों लोकोंमें किसी ऐसे प्राणीको नहीं देखता, जो मुझे मेरे इस संकल्पसे विचलित कर दे, यह मेरा दृढ़ निश्चय है

Karna said: “O king of Madra, this is my conviction: I see no being in the three worlds who could restrain me from this resolve or shake me from my chosen course. This is my firm determination.”

Verse 523

मा त्वां हत्वा प्रदास्यामि क्रव्याद्धयो मद्रकाधम । समझदार शल्य! ऐसा जानकर चुपचाप बैठे रहो। डरके मारे बहुत बड़बड़ाते क्यों हो। मद्रदेशके नराधम! यदि तुम चुप न हुए तो तुम्हारे टुकड़े-टुकड़े करके मांसभक्षी प्राणियोंको बाँट दूँगा

Karna said: “Do not think that, after killing you, I would hand you over to the flesh-eaters, O lowest of the Madras. Knowing this, O Shalya, sit quietly. Why do you prattle so much out of fear? If you do not keep silent, I will cut you into pieces and distribute your flesh to the carrion-feeding creatures.”

Verse 536

अपवादतितिक्षाभिस्त्रिभिरेतैर्हि जीवसि । शल्य! एक तो मैं मित्र दुर्योधन और राजा धृतराष्ट्र दोनोंके कार्यकी ओर दृष्टि रखता हूँ, दूसरे अपनी निन्दासे डरता हूँ और तीसरे मैंने क्षमा करनेका वचन दिया है--इन्हीं तीन कारणोंसे तुम अबतक जीवित हो

Karna nói: “Nhờ chịu đựng lời chê trách theo ba cách ấy mà ngươi còn sống, hỡi Shalya. Thứ nhất, ta luôn dõi mắt đến điều gì phục vụ cho cả bạn ta Duryodhana và vua Dhritarashtra. Thứ hai, ta sợ nỗi ô nhục sẽ đến từ chính hành vi đáng chê của ta. Thứ ba, ta đã hứa sẽ tha thứ. Vì ba lẽ ấy mà đến nay ngươi vẫn còn sống.”

Verse 543

शिरस्ते पातयिष्यामि गदया वज़्कल्पया । मद्रराज! यदि फिर ऐसी बात बोलोगे तो मैं अपनी वज्न-सरीखी गदासे तुम्हारा मस्तक चूर-चूर करके गिरा दूँगा

Karna bừng bừng phẫn nộ, đe dọa vua xứ Madra: “Ta sẽ đánh rơi đầu ngươi bằng chùy của ta, cứng như lôi đình. Hỡi vua Madra! Nếu ngươi còn thốt ra những lời như thế lần nữa, ta sẽ dùng chùy như sét của ta nghiền nát sọ ngươi và quật ngươi ngã xuống.”

Verse 553

कर्ण वा जधघ्नतुः कृष्णौ कर्णो वा निजघान तौ । नीच देशमें उत्पन्न शल्य! आज यहाँ सुननेवाले सुनेंगे और देखनेवाले देख लेंगे कि “श्रीकृष्ण और अर्जुनने कर्णको मारा या कर्णने ही उन दोनोंको मार गिराया”

Karna nói: “Hoặc Krishna và Arjuna sẽ hạ gục Karna, hoặc chính Karna sẽ hạ gục hai người ấy. Hỡi Shalya, kẻ sinh nơi đất thấp hèn! Hôm nay, tại đây, người nghe sẽ nghe và người thấy sẽ thấy điều nào là thật—rằng ‘Sri Krishna và Arjuna đã giết Karna’, hay rằng ‘Karna tự tay quật ngã cả hai’.”

Verse 3736

त्वं पुत्रस्तादृशीनां हि धर्म वक्तुमिहेच्छसि । जो ऊँटों और गदहोंके समान खड़ी-खड़ी मूतती हैं तथा जो धर्मसे भ्रष्ट होकर लज्जाको तिलांजलि दे चुकी हैं, वैसी मद्रनिवासिनी स्त्रियोंके पुत्र होकर तुम मुझे यहाँ धर्मका उपदेश करना चाहते हो

Karna nói: “Ngươi—là con của những hạng đàn bà như thế—mà còn muốn đến đây giảng dharma cho ta sao? Con của những phụ nữ xứ Madra, kẻ đứng tiểu như lạc đà và lừa, kẻ đã lìa bỏ dharma và hắt bỏ cả sự hổ thẹn—vậy mà ngươi muốn dạy ta về dharma ư?”