Shloka 2
अश्रमवासिनां विषादः — Lament in Hastināpura after the Elders’ Forest Withdrawal
विदुरे चापि संसिद्धि धर्मराजं व्यपाश्रिते । वसत्सु पाण्डुपुत्रेषु सर्वेष्वाश्रममण्डले
vidure cāpi saṁsiddhiṁ dharmarājaṁ vyapāśrite | vasatsu pāṇḍuputreṣu sarveṣv āśramamaṇḍale ||
Janamejaya thưa: “Khi Dhṛtarāṣṭra, chúa tể cõi đất, lên đường vào rừng sống đời ẩn cư cùng hoàng hậu Gāndhārī và nàng dâu Kuntī; khi Vidura đã chứng đắc viên mãn và nhập vào thân của Dharmarāja Yudhiṣṭhira; và khi tất cả các con của Pāṇḍu đều ở trong khuôn viên ẩn thất—thì sự việc kỳ diệu mà Vyāsa rực sáng đã báo trước, rằng ‘Ta sẽ bày tỏ một điều lạ lùng’, đã diễn ra như thế nào? Xin hãy kể cho ta.”
जनमेजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights the movement from worldly roles to spiritual culmination: elders embrace renunciation, and Vidura’s ‘siddhi’ signifies inner realization that ultimately seeks refuge in dharma itself—embodied by Yudhiṣṭhira. It frames dharma not merely as rule-following but as a living principle that can ‘receive’ and preserve wisdom when the realized withdraw from ordinary life.
Janamejaya asks Vaiśaṁpāyana to explain a marvel foretold by Vyāsa: after Dhṛtarāṣṭra departs for the forest with Gāndhārī and Kuntī, Vidura attains perfection and enters into Yudhiṣṭhira, while the Pāṇḍavas reside in the hermitage precinct. The question sets up the account of how this extraordinary event took place.