Shloka 1
अश्रमवासिनां विषादः — Lament in Hastināpura after the Elders’ Forest Withdrawal
अपन बक। ] अति्ऑशाड<ह (पुत्रदर्शनपर्व) एकोनत्रिशो<5 ध्याय: 5300 बान्धवोंके शोकसे दुखी होना तथा गान्धारी और व्यासजीसे अपने मरे हुए पुत्रोंके दर्शन करनेका अनुरोध जनमेजय उवाच वनवासं गते विप्र धृतराष्ट्रे महीपतौ । सभारयें नृपशार्दूल वध्वा कुन्त्या समन्विते
janamejaya uvāca |
vanavāsaṃ gate vipra dhṛtarāṣṭre mahīpatau |
sabhārye nṛpaśārdūla vadhvā kuntyā samanvite ||
Janamejaya thưa: “Bạch Bà-la-môn, khi vua Dhṛtarāṣṭra—chúa tể cõi đất—lên đường vào rừng sống đời ẩn cư, có hoàng hậu Gāndhārī và nàng dâu Kuntī cùng đi, thì sau đó đã xảy ra điều gì? Xin hãy kể cho ta: sự việc kỳ diệu mà bậc rực sáng Vyāsa đã báo trước rằng ‘Ta sẽ bày tỏ một điều lạ lùng’ đã diễn ra ra sao—vào lúc Vidura đã chứng đắc viên mãn và nhập vào thân của Dharmarāja Yudhiṣṭhira, còn các con của Pāṇḍu đều cư trú trong khuôn viên ẩn thất?”
जनमेजय उवाच
Educational Q&A
The verse frames a dharmic transition: after the devastation of war, even sovereign power yields to renunciation. It highlights ethical accountability and the turn toward spiritual life—forest-dwelling as a response to grief, aging, and the moral weight of past actions.
Janamejaya asks the sage to narrate what occurred after Dhṛtarāṣṭra left for the forest with Gāndhārī and Kuntī. He specifically wants to hear about the extraordinary event Vyāsa promised, in the broader context where Vidura attains siddhi and merges into Yudhiṣṭhira, and the Pāṇḍavas reside near the hermitage.