Shloka 43
Puṣkara-Śapatha Itihāsa (Agastya–Indra Dispute at the Tīrthas) | पुष्कर-शपथ-आख्यानम्
विश्वामित्र उवाच काम कामयमानस्य यदा काम: समृध्यते । अथैनमपर: कामस्तृष्णाविध्यति बाणवत्
Viśvāmitra uvāca: kāmaṁ kāmayamānasya yadā kāmaḥ samṛdhyate | athainam aparaḥ kāmas tṛṣṇā-vidhyati bāṇavat ||
Viśvāmitra nói: Khi kẻ ham lạc thú thấy một dục vọng được thỏa mãn, thì một dục vọng khác lại sinh ra thay chỗ. Bởi vậy, lòng tham khát cứ bắn vào tâm trí hết lần này đến lần khác như mũi tên—cho thấy buông theo hưởng thụ không dập tắt ham muốn, mà chỉ làm nó sinh sôi.
विश्वामित्र उवाच
Educational Q&A
Fulfilling one desire does not end desire; it generates further desires. Therefore craving (tṛṣṇā) is inherently insatiable and repeatedly wounds the mind, implying the need for restraint and discernment.
Viśvāmitra is delivering a moral instruction: he uses a vivid simile—craving as an arrow—to explain the psychological cycle in which satisfaction of one wish immediately gives rise to another.