Shloka 43
अनुशासनपर्व अध्याय ९३ — तपस्, सदोपवास, विघसाशन, अतिथिप्रियता
Austerity, regulated fasting, residual-eating, and hospitality
तस्माम्समित्रं श्राद्धकृन्नाद्रियेत दद्याम्मित्रेभ्य: संग्रहार्थ धनानि । यन्मन्यते नैव शत्रुं न मित्र त॑ मध्यस्थं भोजयेद्धव्यकव्ये
tasmāt samitraṁ śrāddhakṛn nādriyeta dadyān mitrebhyaḥ saṅgrahārthaṁ dhanāni | yan manyate naiva śatruṁ na mitraṁ taṁ madhyasthaṁ bhojayeddhavyakavye ||
Bhishma nói: Vì thế, người làm lễ śrāddha không nên tỏ lòng ưu ái bằng cách mời bạn hữu đến dự. Nếu muốn giữ bạn bè vui lòng, hãy ban cho họ của cải để duy trì thiện chí. Còn trong việc dâng havya và kavya (nghi lễ dành cho chư thiên và tổ tiên), chỉ nên cho ăn người trung lập—không phải thù cũng không phải bạn—mà mình xem là công tâm.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Śrāddha should be protected from partiality and social bargaining: do not invite friends out of affection or obligation; instead, maintain friendships through appropriate gifts, and in the rite feed an impartial, neutral person so the ritual remains pure and unbiased.
In his instruction on dharma, Bhīṣma lays down a practical rule for ancestral rites: the śrāddha performer should avoid choosing ritual guests based on friendship or enmity, and should select a neutral person for the havya-kavya meal.