Shloka 33
अनुशासनपर्व अध्याय ९३ — तपस्, सदोपवास, विघसाशन, अतिथिप्रियता
Austerity, regulated fasting, residual-eating, and hospitality
यतयो मोक्षधर्मज्ञा योगा: सुचरितव्रता: । (पाज्चरात्रविदो मुख्यास्तथा भागवता: परे | वैखानसा: कुलश्रेष्ठा वैदिकाचारचारिण: ।।
bhīṣma uvāca | yatayo mokṣadharmajñā yogāḥ sucaritavratāḥ | pāñcarātravido mukhyās tathā bhāgavatāḥ pare | vaikhānasāḥ kulaśreṣṭhā vaidikācāracāriṇaḥ || ye cetihāsaṃ prayatāḥ śrāvayanti dvijottamān |
Bhīṣma nói: Những ẩn sĩ (yatī) am tường mokṣa-dharma—các yogin giữ giới nguyện nghiêm cẩn—những bậc đứng đầu trong hàng người biết truyền thống Pāñcarātra, những Bhāgavata chí thượng; các hành giả Vaikhānasa lỗi lạc, bậc ưu tú trong dòng tộc, sống theo nề nếp Veda—những người kỷ luật ấy, chuyên tâm nơi bổn phận thiêng, thường tụng giảng Itihāsa cho các bậc nhị sinh tối thắng. Đoạn này tán dương những Bà-la-môn uyên bác, tự chế và những bậc chuyên về nghi lễ–sùng kính: nhờ học lực, giới nguyện và sự hành trì trung tín, họ trở thành khuôn mẫu thanh tịnh cho đời và là người truyền trao lịch sử thiêng cùng chánh pháp.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
The verse elevates disciplined ascetics and learned devotees—those grounded in mokṣa-dharma, vows, Vedic conduct, and recognized Vaiṣṇava traditions—as ideal transmitters of Itihāsa and dharma. Their self-restraint and faithful practice are presented as socially purifying and ethically authoritative.
Bhishma, instructing on dharma in the Anushasana Parva, lists exemplary categories of religious specialists (yogins, Pāñcarātra knowers, Bhāgavatas, Vaikhānasas, Vedic practitioners) and describes them as earnest reciters/teachers who make sacred history heard by eminent Brahmins.