Shloka 13
Go-dāna-stuti and Ghṛta-Japa
Praise of cow-gift and ghee-centered recitation
या वै यूयं सो5हमद्यैव भावो युष्मान् दत्त्वा चाहमात्मप्रदाता । मनश्च्युता मन एवोपपन्ना: संधुक्षध्वं सौम्यरूपोग्ररूपा:
bhīṣma uvāca |
yā vai yūyaṃ so ’ham adyaiva bhāvo yuṣmān dattvā cāham ātma-pradātā |
manaś-cyutā mana evopapannāḥ sandhukṣadhvaṃ saumya-rūpogra-rūpāḥ ||
Bhīṣma nói: “Hỡi các bò, bản tính chân thật của các ngươi thế nào thì bản tính ấy cũng là của ta; giữa các ngươi và ta vốn không có khác biệt thực sự. Vì vậy, khi dâng các ngươi làm lễ vật hôm nay, kỳ thực ta đã dâng chính bản thân mình. Nay các ngươi đã rời khỏi tâm của người cho và an trú trong tâm của người nhận—hỡi những đấng có thể hiện cả dáng hiền hòa lẫn uy nghiêm—hãy ban những hưởng thụ như ý và làm cho thịnh vượng, khiến cả người cho lẫn người nhận đều được mãn nguyện.”
भीष्म उवाच
Educational Q&A
The verse frames dāna as a moral and inner act: the donor relinquishes possessiveness (mamatva) so completely that the gift becomes a ‘self-offering.’ The recipient’s recitation confirms the ethical transfer—ownership and mental claim move from donor to recipient—so the act is complete in both deed and intention.
Bhishma is instructing on the proper procedure of go-dāna (gift of cows). The donor recites the first half to declare identity with the cows and the sincerity of giving; the qualified Brahmin recipient recites the second half to acknowledge the transfer and to invoke the cows’ auspicious power—gentle and formidable—to bring welfare to both parties.