Shloka 22
Adhyāya 64: Dāna-prakāra—Suvarṇa, Pānīya-dāna, Ghṛta-dāna, and Upakaraṇa-dāna
Utility Gifts
यच्चादाय तदाज्ञप्तं भीत॑ं दत्तं सुदारुणम् । यजेदू् राजा न तं॑ यज्ञ प्रशंसन्त्यस्य साधव:
yac cādāya tadājñaptaṁ bhītaṁ dattaṁ sudāruṇam | yajed rājā na taṁ yajñaṁ praśaṁsanty asya sādhavaḥ ||
Bhīṣma nói: Nếu một vị vua sau khi chiếm đoạt của cải, lại ra lệnh đem nộp—của cải bị vơ vét bằng nỗi sợ và sự cưỡng bức tàn nhẫn—rồi dùng số ấy để cử hành tế lễ, thì người hiền thiện không tán dương lễ tế của ông ta. Nghi lễ mang danh yajña mà được nuôi bằng sự đe dọa và cướp bóc thần dân thì về đạo đức đã bị hoen ố, không được người tốt chấp nhận.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
A sacrifice is judged not only by ritual correctness but by the moral purity of its means: yajña financed through fear, coercion, or plunder of subjects is not praised by the righteous.
Bhīṣma instructs on royal dharma, criticizing kings who collect wealth harshly in the name of conducting sacrifices and then use that coerced wealth for ritual display; such yajñas lack true merit.