Adhyāya 64: Dāna-prakāra—Suvarṇa, Pānīya-dāna, Ghṛta-dāna, and Upakaraṇa-dāna
Utility Gifts
एते देया व्युष्टिमन्तो लघूपायाश्न भारत । भारत! जो ब्राह्मण यज्ञ करते हों
ete deyā vyuṣṭimanto laghūpāyāśna bhārata | bhārata yo brāhmaṇā yajñaṃ kurvanti tebhyo ghṛtam annaṃ hayayuktān rathādikāḥ savāryāḥ gṛhāḥ śayyādayaś ca vastūni dātavyāni | bharatanandana rājñe ete dānāni sulabhāni samṛddhiṃ vardhayanti |
Bhishma nói: “Hỡi Bharata, những lễ vật này phải được ban—những lễ vật đem lại lợi ích lâu bền và dễ thực hiện. Đối với các Bà-la-môn đang cử hành tế lễ, nên dâng bơ tinh luyện (ghee) và lương thực, các phương tiện như chiến xa có ngựa kéo, cùng nhà cửa, giường nằm và những vật dụng cần thiết tương tự. Hỡi bậc ưu tú trong dòng Bharata, đối với một vị vua, các bố thí ấy dễ dàng thực hiện và làm tăng thêm phồn thịnh.”
भीष्म उवाच
Bhishma teaches that a king should support sacrificial and religious activity through practical, life-sustaining gifts—food, ghee, transport, housing, and bedding—because such dāna is both feasible and increases prosperity (samṛddhi) while upholding dharma.
In the Anushasana Parva’s instruction on dharma, Bhishma continues advising Yudhishthira about appropriate forms of charity, specifying what should be given to Brahmins engaged in yajña and emphasizing the king’s role in sustaining social and ritual order.