Shloka 13
अध्याय ५६ — च्यवन–कुशिकसंवादः
Cyavana–Kuśika Dialogue on Lineage, Conflict, and Transmission
यदा तौ निर्विकारौ तु लक्षयामास भार्गव: । तत उत्थाय सहसा स्नानशालां विवेश ह
yadā tau nirvikārau tu lakṣayāmāsa bhārgavaḥ | tata utthāya sahasā snānaśālāṃ viveśa ha sa muniḥ punar evātha nṛpateḥ paśyatas tadā | nāsūyāṃ cakratus tau ca dampatī bharatarṣabha ||
Bhīṣma nói: Khi vị hiền thánh Bhārgava thấy đôi vợ chồng vương giả vẫn hoàn toàn điềm nhiên, không hề dao động, ngài liền đứng phắt dậy và bước vào phòng tắm. Rồi ngay trước mắt nhà vua, vị ẩn sĩ ấy lại biến mất một lần nữa. Dẫu nhà vua đã chuẩn bị sẵn mọi vật dụng tắm rửa theo nghi lễ hoàng gia, vị thánh nhân vẫn bỏ qua tất cả, không dùng đến chút nào; thế nhưng hai vợ chồng ấy cũng không hề nhìn ngài bằng ánh mắt trách cứ, hỡi bậc tráng kiện nhất trong dòng Bharata.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
True dharma is shown by steadiness and freedom from asūyā (envy/spite/fault-finding) even when one’s hospitality or efforts appear to be rejected. The couple’s restraint demonstrates ethical maturity: they do not judge the sage’s conduct, but maintain reverence and composure.
A Bhargava sage observes that the husband and wife remain unperturbed. He abruptly enters the bathing chamber and, despite the king’s prepared royal bathing arrangements, he ignores them and vanishes again in the king’s sight. The couple still does not harbor resentment or criticism toward him.