Shloka 45
गोमूल्यनिर्णयः — The Determination of Value through the Cow
Nahuṣa–Cyavana Episode
आर्यरूपसमाचारं चरन्तं कृतके पथि । सुवर्णमन्यवर्ण वा स्वशीलं शास्ति निश्चये
āryarūpasamācāraṃ carantaṃ kṛtake pathi | suvarṇam anyavarṇaṃ vā svaśīlaṃ śāsti niścaye ||
Bhīṣma nói: Khi một người nương theo con đường giả tạo mà bắt chước phong thái, lễ nghi của bậc cao quý, người ta có thể ngờ rằng kẻ ấy là vàng thật hay chỉ là thủy tinh—thuộc dòng thuần hay dòng pha tạp. Nhưng để quyết định điều ấy, chính bản tính của hắn—tính nết bền chặt và cách hành xử nhất quán—sẽ tự phơi bày sự thật.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
External refinement or imitation of noble behavior is not the final proof of virtue; a person’s true nature and consistent character are what ultimately disclose whether the goodness is genuine.
In Bhīṣma’s instruction on dharma, he explains how to judge a person who appears cultured and righteous: when appearances are uncertain, one should rely on the evidence of enduring character rather than mere outward performance.