Shloka 55
Dāyavibhāga (Inheritance Apportionment) and Household Precedence — Dialogue of Yudhiṣṭhira and Bhīṣma
पाणिग्रहणमन्त्राणां निष्ठा स्यात् सप्तमे पदे । पाणिग्रहस्य भार्या स्याद् यस्य चाद्ि: प्रदीयते । इति देयं वदन्त्यत्र त एन॑ निश्चयं विदु:
pāṇigrahaṇamantrāṇāṁ niṣṭhā syāt saptame pade | pāṇigrahasya bhāryā syād yasya cādiḥ pradīyate | iti deyaṁ vadanty atra te enaṁ niścayaṁ viduḥ |
Bhīṣma nói: “Hiệu lực ràng buộc của các thần chú hôn lễ chỉ hoàn tất ở bước thứ bảy của saptapadī. Người nữ trở thành vợ của chính người đàn ông mà nàng được trao gả một cách nghi lễ—sau lời phát nguyện và lễ dâng nước—và chỉ người ấy mới là pāṇigrahītā, ‘kẻ nắm tay’ trong hôn phối. Các bậc học giả mô tả nghi thức hiến gả thiếu nữ đúng như vậy, vì đã đi đến kết luận dứt khoát này.”
भीष्य उवाच
Educational Q&A
Bhishma states a dharma-rule about marriage: the marriage mantras are considered fully effective at the seventh step of the saptapadī, and the woman is regarded as the wife of the man to whom she is ritually given with the formal resolve and water-offering—this establishes the definitive marital bond.
In Anuśāsana Parva, Bhishma is instructing Yudhiṣṭhira on dharma and proper conduct. Here he clarifies the authoritative determination of when marriage becomes binding and who is recognized as the lawful husband in the context of pāṇigraha and kanyā-dāna.