Shloka 23
Dāyavibhāga (Inheritance Apportionment) and Household Precedence — Dialogue of Yudhiṣṭhira and Bhīṣma
न हाकामेन संवासं मनुरेवं प्रशंसति । अयशस्यथमधर्म्य च यन्मृषा धर्मकोपनम्
na hākāmena saṃvāsaṃ manur evaṃ praśaṃsati | ayaśasyam adharmyaṃ ca yan mṛṣā dharmakopanam ||
Bhīṣma nói: “Manu không tán thành việc chung sống khi không có sự ưng thuận của cả hai. Vì thế, toan tính làm cho một cuộc hôn nhân đã được mọi người đồng thuận trở nên vô hiệu là nguồn cơn ô nhục và phi nghĩa; điều ấy bị xem là hành vi phá hoại chính dharma.”
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Cohabitation and marital union should not be forced or one-sided; attempting to overturn a mutually settled marriage is condemned as disgraceful and adharmic, because it destabilizes the moral-legal order (dharma).
In Bhīṣma’s instruction on dharma (Anuśāsana Parva), he cites Manu’s authority to frame a rule of ethical conduct regarding marriage: lack of consent and attempts to nullify a socially agreed marriage are treated as violations that damage dharma.