Shloka 9
Vipulopākhyāna—Ruci-rakṣā and Śakra’s Māyā (विपुलोपाख्यानम्—रुचिरक्षणं शक्रमाया च)
यस्मिन्नेतानि दृश्यन्ते न चाकार्याणि भारत । स्वभावतो निविष्टानि तत्पात्रं मानमरहति
bhīṣma uvāca | yasminn etāni dṛśyante na cākāryāṇi bhārata | svabhāvato niviṣṭāni tat pātraṃ mānam arhati bhārata || krodhābhāvaḥ satyabhāṣaṇam ahiṃsā indriyasaṃyamaḥ saralatā drohahīnatā abhimānaśūnyatā lajjā sahiṣṇutā damaḥ manonigrahaś ca |
Bhīṣma nói: “Hỡi Bharata, nơi ai thấy những đức hạnh ấy mà không thấy hành vi bất chính—những đức hạnh đã an trú tự nhiên trong bản tính—thì người ấy là bậc xứng đáng thọ nhận và đáng được tôn kính. Các đức hạnh ấy là: không sân giận, lời nói chân thật, bất bạo hại, chế ngự các căn, ngay thẳng, không ác ý, không kiêu mạn, biết hổ thẹn, nhẫn nại, tự chế và điều phục tâm.”
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Charity and honor should be directed toward those whose virtues are naturally rooted in character and whose conduct shows no unrighteousness—especially truthfulness, non-violence, restraint, simplicity, humility, modesty, forbearance, and mental discipline.
In Bhishma’s instruction to Yudhishthira in the Anushasana Parva, he defines the marks of an ideal recipient of gifts (pātra) and explains that ethical character—not status alone—determines who deserves respect and support.