Shloka 17
Vipulopākhyāna—Ruci-rakṣā and Śakra’s Māyā (विपुलोपाख्यानम्—रुचिरक्षणं शक्रमाया च)
ऋणमुन्मुच्य देवानामृषीणां च तथैव च । 8 ॥ विप्राणामतिथीनां च पठचमम्
ṛṇam unmucya devānām ṛṣīṇāṁ ca tathaiva ca | viprāṇām atithīnāṁ ca ||
Bhīṣma giải thích rằng người gia chủ (gṛhastha) phải tự giác trả những “món nợ” đối với trật tự thiêng liêng của đời sống: nợ chư thiên bằng tế tự và thờ phụng; nợ các hiền triết bằng việc học Veda (svādhyāya); nợ tổ tiên bằng việc sinh con xứng đáng và cử hành lễ śrāddha; nợ các Bà-la-môn bằng bố thí; và nợ khách lữ hành bằng lòng hiếu khách. Ai hoàn thành các bổn phận ấy và thực hành những việc được kinh điển truyền dạy với sự thanh tịnh và khiêm cung thì trong đời sống gia chủ sẽ không lìa khỏi dharma.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
A householder preserves dharma by repaying fundamental obligations—through worship/sacrifice, Vedic study, generosity, and hospitality—performed with purity and humility.
In Bhīṣma’s instruction on dharma (Anuśāsana Parva), he outlines the householder’s ethical-religious responsibilities, framing them as ‘debts’ that must be discharged to sustain social and cosmic order.