Shloka 27
पात्रलक्षण-परिक्षा (Pātra-Lakṣaṇa Parīkṣā) — Criteria for a Worthy Recipient
पश्य चन्द्रे कृतं लक्ष्म समुद्रो लवणोदकः: । तथा भगसहस््रेण महेन्द्र: परिचिल्वित:
paśya candre kṛtaṃ lakṣma samudro lavaṇodakaḥ | tathā bhagasahasreṇa mahendraḥ paricilvitaḥ ||
Vāyu nói: “Hãy nhìn—bởi uy lực của các Brāhmaṇa mà vầng Trăng bị đặt một vết nhơ; nước biển bị làm cho mặn; và Mahendra (Indra) bị in dấu một nghìn ‘bhaga’. Rồi cũng bởi ảnh hưởng ấy, những dấu kia hóa thành ‘mắt’, nên Śatakratu Indra được biết đến với danh hiệu ‘Sahasrākṣa’ (Ngàn Mắt).”
वायुदेव उवाच
Educational Q&A
The verse highlights the ethical potency attributed to Brāhmaṇical tapas and speech: it can impose consequences on even cosmic entities, and it also has the capacity to transmute misfortune into a new, meaningful form—suggesting responsibility in the use of spiritual power and the possibility of redemptive transformation.
Vāyu points to well-known mythic outcomes credited to Brāhmaṇas’ influence: a blemish on the Moon, the ocean becoming salt-water, and Indra being marked with a thousand ‘bhaga’ signs that later become ‘eyes’, explaining Indra’s epithet ‘Sahasrākṣa’ (thousand-eyed).