मातङ्ग–शक्रसंवादः
Mataṅga–Śakra Dialogue on Tapas, Status, and Moral Qualities
सबका कारण, सबसे श्रेष्ठ, रजोगुणरहित, अत्यन्त सूक्ष्म, मरे हुए प्राणियोंके लिये सुखद शगय्या, तीव्र वेगसे बहनेवाली, पवित्र जलका स्रोत बहानेवाली, यश देनेवाली, जगत्की रक्षा करनेवाली, सत्स्वरूपा तथा अभीष्टको सिद्ध करनेवाली भगवती गंगा अपने भीतर स्नान करनेवालोंके लिये स्वर्गका मार्ग बन जाती हैं ।।
sarvakāraṇaṃ sarvaśreṣṭhaṃ rajoguṇarahitaṃ atyanta-sūkṣmaṃ mṛta-prāṇibhyas sukhaśayyāṃ tīvravegena vahantīṃ pavitrajalasrotovahāṃ yaśodāṃ jagatrakṣikāṃ satsvarūpāṃ tathābhīṣṭasiddhipradāṃ bhagavatīṃ gaṅgāṃ ye ’ntarjale snānti teṣāṃ sā svargamārgaṃ bhavati || kṣāntyā bhūmā gopane dhāraṇe ca dīptyā kṛśānos tapanasya caiva | tulyā gaṅgā sammatā brāhmaṇānāṃ guhasya brahmaṇyatayā ca nityam ||
Bậc Siddha tuyên rằng: Nữ thần Gaṅgā là nguyên nhân phổ quát và là bậc tối thượng trong các đấng tẩy tịnh—không bị khuấy động bởi rajas (tính dục vọng), vi tế đến tột cùng, và là chiếc giường an lạc ngay cả cho những sinh linh đã khuất. Dòng chảy của nàng mau lẹ, tuôn ra nguồn nước thánh, ban danh tiếng, hộ trì thế gian, hiện thân của chân hữu, và làm thành tựu những điều người ta ước nguyện. Với kẻ tắm trong lòng nước ấy, nàng trở thành con đường lên cõi trời. Về nhẫn nhục, nàng như đất; về gìn giữ và nâng đỡ, nàng cũng như đất; về rực sáng, nàng như lửa và như mặt trời. Được các Bà-la-môn hằng tôn kính, nàng cũng được Guha (Kārttikeya) yêu mến và kính trọng, vì nàng luôn nâng đỡ điều brahmaṇya—lòng quy hướng Brahman và sự bảo hộ trật tự thiêng liêng.
सिद्ध उवाच
Gaṅgā is praised as a supreme purifier and protector whose qualities mirror key dharmic ideals—patience like the earth, radiance like fire and the sun, and steadfast support of brahmaṇya (Vedic-sacred order). Bathing in her is presented as a spiritually elevating act that opens the way to heavenly attainment.
A Siddha delivers a hymn-like description of Gaṅgā’s cosmic and ethical greatness, listing her powers and virtues, and explaining why she is continually honored by Brāhmaṇas and also revered by Guha (Kārttikeya) due to her constant favor toward brahmaṇya.