Shloka 74
मातङ्ग–शक्रसंवादः
Mataṅga–Śakra Dialogue on Tapas, Status, and Moral Qualities
दिवि ज्योतिर्यथा5<दित्य: पितृणां चैव चन्द्रमा: । देवेशश्व॒ तथा नृणां गज्ञा च सरिता तथा
divi jyotir yathādityaḥ pitṝṇāṃ caiva candramāḥ | deveśaś ca tathā nṝṇāṃ rājā ca saritāṃ tathā gaṅgā ||
Vị Siddha nói: “Như ở cõi trời, ánh quang của Mặt Trời là tối thượng; như trong hàng Pitṛ (tổ tiên), Mặt Trăng là bậc đứng đầu; và như giữa loài người, bậc quân vương chí tôn là cao nhất—thì giữa mọi dòng sông, sông Hằng là bậc nhất.” Câu kệ dạy cách nhìn theo dharma về thứ bậc của sự xuất chúng: nhận ra điều nâng cao và làm gương trong từng lĩnh vực, rồi kính trọng cho xứng đáng.
सिद्ध उवाच
Educational Q&A
The verse affirms that dharma recognizes exemplary standards within each sphere—Sun in the heavens, Moon among the ancestors, the sovereign among humans—and similarly honors Gaṅgā as the foremost river, encouraging reverence for what is spiritually and culturally pre-eminent.
A Siddha is speaking in a didactic context, offering comparative praise to establish Gaṅgā’s supremacy among rivers by analogy with universally acknowledged ‘best’ figures in other realms.