Previous Verse
Next Verse

Shloka 69

तीर्थवंशोपदेशः

Tīrtha-vaṃśa Upadeśa: Instruction on the Fruits of Sacred Waters

दूतसंव्यवहाराश्व निष्परीक्षाश्व मानवा: । प्राणिहिंसाप्रवृत्ता श्व ते वै निरयगामिन:

dūtasaṁvyavahārāś ca niṣparīkṣāś ca mānavāḥ | prāṇihiṁsāpravṛttāś ca te vai nirayagāminaḥ ||

Bhishma nói: Những kẻ làm sứ giả mà không có sự phân định—không đủ khả năng xét người, xét việc cho đúng—lại thường xuyên gây hại cho muôn loài hữu tình, ắt hẳn bị đọa địa ngục. Câu kệ cảnh tỉnh rằng các vai trò công như ngoại giao hay hòa giải đòi hỏi sự soi xét đạo đức và tinh thần bất bạo động; làm bừa bãi và tàn nhẫn sẽ dẫn đến sa ngã nặng nề.

दूतसंव्यवहाराःthose engaged in the business of being messengers
दूतसंव्यवहाराः:
Karta
TypeNoun
Rootदूतसंव्यवहार
FormMasculine, Nominative, Plural
and
:
TypeIndeclinable
Root
निष्परीक्षाःincapable of examination/testing (of a man)
निष्परीक्षाः:
Karta
TypeAdjective
Rootनिष्परीक्ष
FormMasculine, Nominative, Plural
and
:
TypeIndeclinable
Root
मानवाःmen, humans
मानवाः:
Karta
TypeNoun
Rootमानव
FormMasculine, Nominative, Plural
प्राणिहिंसाप्रवृत्ताःengaged in harming living beings
प्राणिहिंसाप्रवृत्ताः:
Karta
TypeAdjective
Rootप्राणिहिंसाप्रवृत्त
FormMasculine, Nominative, Plural
and
:
TypeIndeclinable
Root
तेthey
ते:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Nominative, Plural
वैindeed, certainly
वै:
TypeIndeclinable
Rootवै
निरयगामिनःgoing to hell
निरयगामिनः:
Karta
TypeAdjective
Rootनिरयगामिन्
FormMasculine, Nominative, Plural

भीष्म उवाच

B
Bhishma
M
messengers/envoys (dūta)
H
humans (mānavaḥ)
L
living beings (prāṇi)
H
hell (niraya)

Educational Q&A

Roles involving communication and negotiation (like a messenger) require careful discernment and moral responsibility; those who act without proper scrutiny and who habitually harm living beings incur severe karmic consequences, described here as becoming hell-bound.

In the Anushasana Parva, Bhishma is instructing on dharma and proper conduct. Here he condemns indiscriminate, unexamined conduct—especially by those acting as envoys—and links persistent violence toward living beings with a fall into niraya (hell).