Shloka 141
रुद्र-स्तवराजः (Rudra-Stavarāja) — Exempla of Śiva’s Boons and the Hymn’s Phalaśruti
व्यास: सर्ग: सुसंक्षेपो विस्तर: पर्ययो नरः । ऋतु: संवत्सरो मास: पक्ष: संख्यासमापन:
vyāsaḥ sargaḥ susaṃkṣepo vistaraḥ paryayo naraḥ | ṛtuḥ saṃvatsaro māsaḥ pakṣaḥ saṅkhyāsamāpanaḥ ||
Vāyu nói: “Ngài là Vyāsa; Ngài là ‘sarga’—sự phát xuất của vũ trụ. Ngài vừa là hình thái sáng tạo cô đọng, vừa là hình thái triển khai rộng lớn. Ngài là ‘Nara’ thấm khắp như Vaiśvānara. Ngài là mùa, là năm, là tháng, là nửa tháng, và chính là ‘sự hoàn tất của việc đếm’—những điểm giao lịch pháp khép lại các chu kỳ thời gian.”
वायुदेव उवाच
Educational Q&A
The verse identifies the divine as immanent in both sacred authorship (Vyāsa) and the structure of the cosmos—especially the ordered cycles of time. It teaches that dharma is grounded in recognizing a single sustaining principle behind creation, its concise/expanded forms, and the calendrical rhythms that regulate human life and ritual.
Vāyu is praising/defining the supreme principle through a litany of identifications: the deity is called Vyāsa and also equated with creation and with temporal units (season, year, month, fortnight) and their completing junctions. The passage functions as a theological enumeration (stuti) linking cosmic order and sacred tradition.