Shloka 49
स्वाध्याये भोजने चैव दक्षिणं पाणिमुद्धरेत् | यच्छेद्वाड्मनसी नित्यमिन्द्रियाणि तथैव च,स्वाध्याय और भोजनके समय दाहिना हाथ उठाना चाहिये तथा मन, वाणी और इन्द्रियोंको सदा अपने अधीन रखना चहिये
svādhyāye bhojane caiva dakṣiṇaṃ pāṇim uddharet | yacched vāk-manasī nityam indriyāṇi tathaiva ca ||
Bhīṣma nói: “Khi tụng học Veda (svādhyāya) và khi dùng bữa, hãy nâng và dùng tay phải theo phép tắc cung kính. Và hãy luôn chế ngự lời nói và tâm ý, cũng như chế ngự các giác quan.”
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Maintain disciplined conduct: observe respectful propriety during sacred study and meals, and practice continual restraint over speech, mind, and the senses—key foundations of dharmic life.
In the Anuśāsana Parva’s instruction section, Bhīṣma continues giving Yudhiṣṭhira practical rules of right conduct (sadācāra), focusing here on everyday disciplines that support inner self-mastery.