Shloka 42
सुभुजो दुर्धरो वाग्मी महेन्द्रो वसुदो वसु: । नैकरूपो बूहद्रूप: शिपिविष्ट: प्रकाशन:
subhujo durdharo vāgmī mahendro vasudo vasuḥ | naikarūpo bṛhadrūpaḥ śipiviṣṭaḥ prakāśanaḥ ||
Bhīṣma nói: Ngài là Đấng có đôi tay đẹp đẽ che chở thế gian; là Đấng khó nắm bắt, khó giữ vững ngay cả trong thiền định; là nguồn phát sinh lời nói mang bản chất Veda; là Mahendra—Chúa tể trên cả các chúa tể; là Đấng ban tài phú và cũng chính là tài phú. Ngài mang vô số hình tướng, lại mang cả đại hình vũ trụ; hiện diện trong tia nắng mặt trời; và là Đấng chiếu soi khiến muôn vật hiển lộ.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
The verse teaches that the Divine is simultaneously beyond easy mental grasp (durdharaḥ) and yet present as the very light and revelation within the world (śipiviṣṭaḥ, prakāśanaḥ). Ethical life is supported by this vision: one seeks protection and strength (subhujaḥ), cultivates disciplined contemplation, and aligns with dharma under the ‘Lord of lords’ (mahendraḥ), recognizing prosperity as both gift and sacred trust (vasudaḥ, vasuḥ).
In Anuśāsana Parva, Bhīṣma instructs Yudhiṣṭhira on dharma and extols the highest refuge through a revered hymn of divine names. This verse is one segment of that praise, listing epithets that describe the deity’s power to protect, to grant prosperity, to manifest in countless forms, and to illuminate the cosmos.