Shloka 37
अग्रणीर्ग्रामणी: श्रीमान् न््यायो नेता समीरण: । सहस्मूर्धा विश्वात्मा सहस्राक्ष: सहस्रपात्
agraṇīr grāmaṇīḥ śrīmān nyāyo netā samīraṇaḥ | sahasramūrdhā viśvātmā sahasrākṣaḥ sahasrapāt ||
Bhīṣma tiếp tục tụng danh: Ngài là bậc dẫn đầu, đưa người cầu đạo tiến bước; là thủ lĩnh của muôn loài; rực rỡ trong vinh quang. Ngài là hiện thân của công lý và lý trí đúng đắn; là đấng điều khiển cỗ máy vũ trụ vận hành; là hơi thở—gió sống khiến chúng sinh cử động. Và Ngài được tán dương bằng hình tượng bao trùm khắp: nghìn đầu, là Tự Ngã của vũ trụ, nghìn mắt và nghìn chân.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
The verse teaches that true leadership and dharma are rooted in the Supreme who is both the cosmic guide (netā/agraṇī) and the very principle of justice (nyāya). The ‘thousand-headed/eyed/footed’ imagery emphasizes that moral order is upheld by an all-pervading, all-seeing reality that sustains and directs all beings.
In Anuśāsana Parva, Bhīṣma instructs Yudhiṣṭhira on dharma and devotion. Here he continues reciting divine epithets (as in the Viṣṇu Sahasranāma context), describing the Lord’s functions—guiding, governing, animating through breath—and His universal form, as part of a larger teaching on righteous living and liberation-oriented devotion.