Shloka 19
अप्रमेयो हृषीकेश: पद्मनाभो5मरप्र भु: । विश्वकर्मा मनुस्त्वष्टा स्थविष्ठ: स्थविरो ध्रुव:
aprameyo hṛṣīkeśaḥ padmanābho 'maraprabhuḥ | viśvakarmā manus tvaṣṭā sthaviṣṭhaḥ sthaviro dhruvaḥ ||
Bhīṣma nói: Ngài là Đấng không thể đo lường—Hrishikesha, Chúa tể của các căn; Padmanabha, nơi rốn Ngài nâng giữ đóa sen là nguồn cội của vũ trụ; Chúa tể của các bậc bất tử. Ngài là Vishvakarman, kiến trúc sư của càn khôn; là Manu, tổ phụ và người lập pháp; là Tvashtri, quyền năng vừa tạo tác vừa khiến muôn loài kiệt tận khi thời đại tan rã. Ngài là đấng vĩ đại nhất, cổ xưa nhất, và kiên định không lay chuyển.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
The verse teaches contemplation of the Supreme through layered divine names: the Lord is beyond measurement, governs the senses, is the cosmic source, rules the gods, creates and orders the world (Viśvakarmā/Manu), and remains ancient and unshakably constant (dhruva). Remembering these attributes supports dharma by anchoring the mind in a stable, higher order.
Bhīṣma is reciting a sequence of divine epithets in praise of Viṣṇu (often aligned with Kṛṣṇa), presenting theological identifications—creator, lawgiver, cosmic sustainer/dissolver—within his instruction on dharma and devotion in the Anuśāsana Parva.