Shloka 100
कुमुद: कुन्दर: कुन्द: पर्जन्य: पावनोडनिल: । अमृताशो<मृतवपु: सर्वज्ञ: सर्वतोमुख:
bhīṣma uvāca | kumudaḥ kundaraḥ kundaḥ parjanyaḥ pāvano 'nilaḥ | amṛtāśo 'mṛtavapuḥ sarvajñaḥ sarvatomukhaḥ ||
Bhīṣma nói: Ngài là Kumuda, Kundara và Kunda; là Parjanya—cơn mưa ban sinh lực; là Pavana—đấng tẩy sạch chỉ bằng sự tưởng niệm; và là Anila—luôn tỉnh thức, không ngừng nghỉ. Ý nguyện của Ngài không bao giờ sai chạy, hình thể của Ngài không hư hoại; Ngài biết tất cả, và Ngài “có mặt nhìn về mọi phương”—tiếp nhận lễ vật của người sùng tín ở bất cứ nơi nào dâng hiến.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
The verse teaches that the Lord is universally present, intrinsically pure, and unfailingly effective: remembrance purifies (pāvana), divine resolve never fails (amṛtāśa), the divine form is imperishable (amṛtavapu), and omniscience (sarvajña) ensures just governance of the moral order. Hence devotion offered anywhere reaches Him (sarvatomukha).
In Anuśāsana Parva, Bhishma instructs Yudhishthira on dharma and extols the supreme deity through a litany of names (a praise-hymn style). This verse is one segment of that recitation, enumerating epithets that highlight the deity’s beneficence, purity, constancy, and omnipresence.