Shloka 15
Pratyakṣa–Āgama–Ācāra: Doubt, Proof, and the Practice of Dharma (प्रत्यक्ष–आगम–आचारविचारः)
अष्टमीयज्ञपरता चातुर्मास्यनिषेवणम् । पौर्णमासादयो यज्ञा नित्ययज्ञस्तथैव च
aṣṭamīyajñaparatā cāturmāsyaniṣevaṇam | paurṇamāsādayo yajñā nityayajñas tathaiva ca ||
Mahādeva nói: “Đối với người vānaprastha—ẩn sĩ cư trú nơi rừng—kỷ luật thích đáng là thế này: chuyên tâm vào tế lễ Aṣṭamī (nghi thức Aṣṭakā cử hành vào ngày trăng thứ tám), giữ các lời nguyện theo mùa Cāturmāsya, và đều đặn thực hiện các nghi lễ bắt đầu từ Paurṇamāsa, cùng với những tế lễ hằng ngày bắt buộc. Nhờ vậy, sự bền chí trong dharma và việc thờ phụng có điều độ trở thành nền tảng đạo hạnh của đời sống vānaprastha.”
श्रीमहेश्वर उवाच
Educational Q&A
The verse defines vānaprastha-dharma as disciplined continuity in sacred obligations: observing periodic vows (Cāturmāsya), performing calendrical rites (like Paurṇamāsa), and maintaining daily worship/sacrifice (nitya-yajña). Ethical life here is framed as steadiness, restraint, and fidelity to prescribed duty.
Maheśvara is instructing about the duties of the forest-dweller stage of life. Rather than describing an external event, the passage lists the ritual and vow-based practices that constitute the vānaprastha’s regulated religious routine.