Shloka 8
शृङ्गिशापः—तक्षककाश्यपसंवादः (Śṛṅgī’s Curse and the Takṣaka–Kāśyapa Dialogue)
सनाम्नीं यद्य॒हं कनन््यामुपलप्स्ये कदाचन । भविष्यति च या काचिद् भैक्ष्यवत् स्वयमुद्यता,(परंतु इसके लिये एक शर्त होगी--) “यदि मैं कभी अपने ही जैसे नामवाली कुमारी कन्या पाऊँगा, उसमें भी जो भिक्षाकी भाँति बिना माँगे स्वयं ही विवाहके लिये प्रस्तुत हो जायगी और जिसके पालन-पोषणका भार मुझपर न होगा, उसीका मैं पाणिग्रहण करूँगा।” यदि ऐसा विवाह मुझे सुलभ हो जाय तो कर लूँगा, अन्यथा विवाह करूँगा ही नहीं। पितामहो! यह मेरा सत्य निश्चय है
sanāmnīṁ yady ahaṁ kanyām upalapsye kadācana | bhaviṣyati ca yā kācid bhaikṣyavat svayam udyatā ||
Takṣaka nói: “Nếu có khi nào ta gặp được một thiếu nữ mang cùng tên với ta, và nếu có một cô gái nào, như của bố thí, tự mình tiến đến để kết hôn—không cần ai cầu hỏi—và việc nuôi dưỡng nàng không trở thành gánh nặng cho ta, thì ta sẽ nắm tay nàng làm lễ thành hôn. Nếu cuộc hôn phối như thế dễ dàng có được, ta sẽ nhận; bằng không, ta quyết không cưới vợ. Thưa Tổ phụ, đó là quyết tâm vững chắc và lời thệ chân thật của ta.”
तक्षक उवाच
Educational Q&A
The verse foregrounds satya (truthfulness) and niścaya (firm resolve): a vow is presented as ethically binding, and marriage is framed not as mere desire but as a conditional commitment shaped by responsibility and self-restraint.
Takṣaka states a strict condition for marriage: he will marry only if he finds a namesake maiden who offers herself for marriage unasked and whose upkeep will not fall upon him; otherwise he resolves to remain unmarried, declaring this to his ‘grandfather’ as a truthful determination.