Shloka 7
शृङ्गिशापः—तक्षककाश्यपसंवादः (Śṛṅgī’s Curse and the Takṣaka–Kāśyapa Dialogue)
मया निवर्तिता बुद्धिरब्रह्मचर्यात् पितामहा: । करिष्ये व: प्रियं काम॑ निवेक्ष्येडहहमसंशयम्,अतः मैंने अपने मनमें यह दृढ़ निश्चय कर लिया था कि “मैं कभी पत्नी-परिग्रह (विवाह) नहीं करूँगा।” किंतु पितामहो! आपको पक्षियोंकी भाँति लटकते देख अखण्ड ब्रह्मचर्यके पालन-सम्बन्धी निश्चयसे मैंने अपनी बुद्धि लौटा ली है। अब मैं आपका प्रिय मनोरथ पूर्ण करूँगा, निश्चय ही विवाह कर लूँगा
Takṣaka uvāca: mayā nivartitā buddhir abrahmacaryāt pitāmahaḥ | kariṣye vaḥ priyaṃ kāmaṃ nivekṣyed aham asaṃśayam ||
Takṣaka nói: “Hỡi các bậc tổ phụ, ta đã hướng lòng rời khỏi đường đời gia thất, quyết ở không vợ. Nhưng thấy các ngài treo lơ lửng như chim, ta đã rút lại lời thệ phạm hạnh trọn đời ấy. Nay ta sẽ làm điều các ngài yêu quý; không nghi ngờ gì, ta sẽ bước vào đời sống gia chủ (hôn nhân).”
तक्षक उवाच
Educational Q&A
A personal vow (such as lifelong celibacy) may be ethically reconsidered when higher duties arise—especially compassion and responsibility toward elders and family welfare. The verse highlights the dharmic weight of honoring and relieving an elder’s distress, even if it requires revising one’s prior resolve.
Takṣaka addresses his grandfather, explaining that he had resolved not to marry, but on seeing the elder in a pitiable condition ‘hanging like a bird,’ he abandons that resolve and promises to fulfill the elder’s wish by entering marriage/householder life.