Adhyaya 35

Verse 1

इति श्रीब्रह्माण्डे महापुराणे वायुप्रोक्ते मध्यभागे तृतीय उपोद्धातपादे भार्गवचरिते चतुस्त्रिंशत्तमो ऽध्यायः // ३४// सगर उवाच मुने परमतत्त्वज्ञध्यानज्ञानार्थकोविद / भगवद्भक्तिसंलीनमानसानुग्रहः कुतः

Sagara nói: Thưa hiền giả, người biết Chân lý Tối thượng, chuyên gia về ý nghĩa của thiền định và kiến thức, ân điển cho một tâm trí chìm đắm trong lòng sùng kính Chúa đến từ đâu?

Verse 2

त्वयापि हि महाभाग यतः शंससि सत्कथाः / श्रुत्वा मृगमुखात्सर्वं भार्गवस्य विचेष्टितम्

Hỡi bậc đại phúc, ngài cũng tán dương những thánh truyện; vì đã nghe từ Mṛgamukha toàn bộ hành trạng và sự nghiệp của Bhārgava.

Verse 3

भूतं भवद्भविष्यं च नारायणकथान्वितम् / पुनः प्रपच्छ किं नाथ तन्मे वद सविस्तरम्

Về quá khứ, hiện tại và tương lai—được thấm nhuần Thánh truyện Nārāyaṇa—hỡi bậc Tôn chủ, con lại thưa hỏi; xin nói cho con tường tận.

Verse 4

वसिष्ठ उवाच शृणु राजन्प्रवक्ष्यामि मृगस्य चरितं महत् / यथा पृष्टं तया सो ऽस्यै वर्णयामास तत्त्ववित्

Vasiṣṭha nói: “Hỡi Đại vương, hãy lắng nghe; ta sẽ thuật chuyện lớn lao về con Nai. Đúng như nàng đã hỏi, bậc thông đạt chân lý ấy đã kể lại cho nàng như vậy.”

Verse 5

श्रुत्वा तु चरितं तस्य भार्गवस्य महात्मनः / भूयः प्रपच्छ तं कान्तं ज्ञानतत्त्वार्थमादरात्

Nghe xong hành trạng của bậc đại hồn Bhārgava, nàng kính cẩn lại hỏi người thương ấy về ý nghĩa của chân lý nơi tri thức (jñāna-tattva).

Verse 6

मृग्युवाच साधुसाधु महाभाग कृतार्थस्त्वं न संशयः / यदस्य दर्शनात्ते ऽद्य जातं ज्ञानमतीद्रियम्

Mṛgī thưa: “Lành thay, lành thay! Hỡi bậc đại phúc, ngài đã viên mãn, không còn nghi ngờ; bởi nhờ được chiêm bái Ngài ấy, hôm nay nơi ngài đã sinh khởi tri kiến vượt ngoài các căn.”

Verse 7

अथातश्चात्मनः सर्वं ममापि वद कारणम् / कर्मणा येन संप्राप्तावावां तिर्यग्जनिं प्रभो

Bạch Đấng Chủ Tể, nay xin Ngài nói rõ mọi nguyên do về con và cả về Ngài—do nghiệp nào mà chúng ta đều thọ sinh vào loài tiryak (súc sinh)?

Verse 8

इति वाक्यं समाकर्ण्य प्रियायाः स मृगः स्वयम् / वर्णयामास चरितं मृग्यश्चैवात्मनस्तदा

Nghe lời người yêu, con nai ấy liền tự mình thuật lại câu chuyện đời mình và cả của nai cái ngay khi ấy.

Verse 9

मृग उवाच शृणु प्रिये महाभागे यथाऽवां मृगतां गतौ / संसारे ऽस्मिन्नमहाभागे भावो ऽस्य भवकारणम्

Con nai nói: “Hỡi người yêu phúc đức, hãy nghe ta kể vì sao chúng ta thành loài nai. Trong vòng luân hồi này, hỡi người phúc đức, chính ‘bhava’—tâm trạng, khuynh hướng—là nhân của hữu.”

Verse 10

जीवस्य सदसभ्द्यां हि कर्मभ्यामागतः स्मृतिम् / पुरा द्रविडदेशे तु नानाऋद्धिसमाकुले

Đối với chúng sinh, ký ức (smriti) khởi lên do cả nghiệp thiện lẫn nghiệp ác. Thuở xưa, tại xứ Dravida trù phú với muôn điều thịnh vượng, (ta đã nhớ lại).

Verse 11

ब्राह्मणानां कुले वाहं जातः कौशिकगोत्रिणाम् / पिता मे शिवदत्तो ऽभून्नाम्ना शास्त्रविशारदः

Ta sinh trong dòng họ Bà-la-môn thuộc gotra Kaushika. Cha ta tên là Śivadatta, người tinh thông các śāstra.

Verse 12

तस्य पुत्रा वयं जाताश्चत्वारो द्विजसत्तमाः / ज्येष्ठो रामो ऽनुजस्तस्य धमस्तस्यानु जः पृथुः

Chúng ta là bốn người con của bậc ấy, những dvija tối thượng. Người anh cả là Rama; em là Dhama; và em của Dhama là Prithu.

Verse 13

चतुर्थो ऽहं प्रिये जातो सूरिरित्यभिविश्रुतः / उपनीय क्रमात्सर्वाञ्छिवदत्तो महायशाः

Ta là người con thứ tư, hỡi người thương, sinh ra và nổi danh với tên Suri. Bậc đại danh Siwadata đã lần lượt cử hành lễ upanayana cho tất cả chúng ta.

Verse 14

वेदानध्यापयामास सांगांश्च सरहस्यकान् / चत्वारो ऽपि वयं तत्र वेदाध्ययनतत्पराः

Ngài đã dạy chúng ta các Veda cùng với các bộ phận phụ trợ và những điều huyền nhiệm. Tại đó, cả bốn chúng ta đều chuyên tâm vào việc học Veda.

Verse 15

गुरुशुश्रूषणे युक्ता जाता ज्ञानपरायणाः / गत्वारण्यं फलान्यंबुसमित्कुशमृदो ऽन्वहम्

Chuyên cần phụng sự thầy, chúng ta trở nên nương tựa nơi tri thức. Mỗi ngày chúng ta vào rừng đem về trái cây, nước, củi samit, cỏ kusha và đất sét.

Verse 16

आनीय पित्रे दत्त्वाथ कुर्मो ऽध्ययनमेव हि / एकदा तु वयं सर्वे संप्राप्ता पर्वते वने

Mang những thứ ấy về dâng cho cha xong, chúng ta chỉ chuyên lo việc học. Một lần kia, tất cả chúng ta đã đến khu rừng trên núi.

Verse 17

औद्भिदं नाम लोलक्षि कृतमालातटे स्थितम् / सर्वे स्नात्वा महानद्यामुषसि प्रीतमानसाः

Hỡi Lolakṣi, bên bờ sông Kṛtamālā có thánh địa mang tên Audbhida. Lúc rạng đông, mọi người tắm trong dòng đại hà ấy với lòng hoan hỷ.

Verse 18

दत्तार्घाः कृतजप्याश्च समारूढा नागोत्तमम् / शालस्तमालैः प्रियकैः पनसैः कोविदारकैः

Sau khi dâng arghya và hoàn tất việc trì tụng, tất cả đều lên lưng Naga tối thượng, tức con voi cao quý. Chung quanh là cây sala, tamala, priyaka, mít và kovidara.

Verse 19

सरलार्जुनपूगैश्च खर्जूरैर्नारिकेलकैः / जंबूभिः सहकारैश्च कट्फलैर्बृहतीद्रुमैः

Nơi ấy có cây sarala, arjuna, cau, chà là và dừa; lại có cây jambū, xoài (sahakāra) và katphala, những đại thụ sum suê.

Verse 20

अन्यैर्नानाविधैर्वृक्षैः परार्थप्रतिपादकैः / स्निग्धच्छायैः समाहृष्टनानापक्षिनिनादितैः

Còn có nhiều loài cây khác, đem lợi ích cho muôn người. Bóng râm mát dịu, và nơi ấy rộn ràng tiếng hót của muôn loài chim trong niềm hoan hỷ.

Verse 21

शार्दूल हरिभिर्भल्लैर्गण्डकैर्मृगनाभिभिः / गचैन्द्रैः शारभाद्यैश्च सेवितं कन्दरागतैः

Nơi ấy được các loài thú ở hang động lui tới: hổ (śārdūla), sư tử (hari), gấu (bhalla), tê giác (gaṇḍaka), hươu xạ (mṛganābhi), voi chúa, cùng śārabha và các loài khác.

Verse 22

मल्लिकापाटलाकुन्दकर्णिकारकदंबकैः / सुगन्धिभिर्वृतं चान्यैर्वातोद्धूतपरगिभिः

Nơi ấy được bao quanh bởi hoa mallikā, pāṭalā, kunda, karṇikāra và kadamba thơm ngát, cùng những loài hoa khác có phấn bay theo gió.

Verse 23

नानामणिगणाकीर्णैर्नीलपीतसितारुणैः / शृङ्गैः समुल्लिखन्तं च व्योम कौतुकसं युतम्

Những chiếc sừng gắn đầy châu báu đủ màu—xanh, vàng, trắng, đỏ—như đang khắc lên bầu trời; cảnh tượng ấy tràn ngập vẻ kỳ diệu.

Verse 24

अत्युच्चपातध्वनिभिर्निर्झरैः कन्दरोद्गतैः / गर्ज्जतमिव संसक्तं व्यालाद्यैर्मृगपक्षिभिः

Với tiếng ầm vang của thác nước đổ từ nơi rất cao, tuôn ra từ các hang động, chốn ấy như đang gầm rống; lại đầy rắn dữ, thú rừng và chim muông.

Verse 25

तत्रातिकौतुकाहृष्टदृष्टयोभ्रातरो वयम् / नास्मार्ष्म चात्मनात्मानं वियुक्ताश्च परस्परम्

Tại đó, chúng tôi là anh em đều hân hoan vì quá đỗi kỳ thú; đến nỗi quên cả chính mình và lạc mất nhau.

Verse 26

एतस्मिन्नन्तरे चैका मृगी ह्यगात्पिपासिता / निर्झरापात शिरसि पातुकामा जलं प्रिये

Đúng lúc ấy, hỡi người thương, một con nai cái khát nước đã đến nơi đầu thác đổ, mong được uống dòng nước.

Verse 27

तस्याः पिबन्त्यास्तु जलं शार्दूलो ऽतिभयङ्करः / तत्र प्राप्तो यदृच्छातो जगृहे तां भयर्दिताम्

Khi nàng đang uống nước, một con hổ vô cùng đáng sợ tình cờ đến đó và vồ lấy nàng đang run rẩy vì sợ hãi.

Verse 28

अहं तद्ग्रहणं पश्यन्भयेन प्रपलायितः / अत्युच्चवत्त्वात्पतितो मृतश्चैणीमनुस्मरन्

Thấy nàng bị bắt, ta hoảng sợ bỏ chạy; rơi từ nơi rất cao và chết trong khi vẫn nhớ đến con nai cái ấy.

Verse 29

सा मृता त्वं मृगी जाता मृग स्त्वाहमनुस्मरन् / जातो भद्रे न जाने वै क्व गाता भ्रातरो ऽग्रजाः

Nàng đã chết; nàng sinh làm nai cái, còn ta vì nhớ nàng mà sinh làm nai đực. Hỡi người hiền, ta chẳng biết các anh trưởng đã đi đâu.

Verse 30

एतन्मे स्मृतिमापन्नं चरितं तव चात्मतः / भूतं भविष्यं च तथा शृणु भद्रे वदाम्यहम्

Câu chuyện của nàng và của ta nay đã trở lại trong ký ức; hỡi người hiền, hãy nghe cả quá khứ và tương lai nữa, ta sẽ nói.

Verse 31

यो ऽयं वा वृष्ठसंलग्नो व्याधो दूरस्थितो ऽभवत् / रामस्यास्य भयात्सो ऽपि भक्षितो हरिणा धुना

Kẻ thợ săn đứng xa, ướt sũng vì mưa ấy, vì sợ Rama này mà nay cũng đã bị một con nai ăn thịt.

Verse 32

प्राणांस्त्यक्त्वा विधानेन स्वर्गलोकं गमिष्यति / अवाभ्यां तु जलं पीतं मध्यमे पुष्करे त्विह

Bỏ thân mạng đúng theo nghi lễ, người ấy sẽ đến cõi trời. Tại đây, ở Pushkara trung tâm, chúng ta cả hai đã uống nước thiêng.

Verse 33

संदृष्टो भार्गवश्चायं साक्षाद्विष्णुस्वरूपधृक् / तेनानेकभवोत्पन्नं पातकं नाशमागतम्

Vị Bhārgava này được thấy như chính hiện thân của Vishnu. Nhờ được chiêm bái Ngài, tội lỗi phát sinh từ nhiều đời đều tiêu tan.

Verse 34

अगस्त्यदर्शनं लब्ध्वा श्रुत्वा स्तोत्रं गतिप्रदम् / गमिष्यावः शुभांल्लोकान्येषु गत्वा न शोचति

Được chiêm bái Agastya và nghe bài tán tụng ban đường giải thoát, chúng ta sẽ đến các cõi lành; đến đó rồi không còn sầu muộn.

Verse 35

इत्येवमुक्त्वा स मृगः प्रियायै प्रियदर्शनः / विरराम प्रसन्नात्मा पश्यन्राममना तुरः

Nói xong như vậy, con nai dáng đẹp thưa với người yêu. Lòng hoan hỷ, nó dừng lại, khắc khoải nhìn về Rama.

Verse 36

भर्गवः श्रुतवांश्चैव मृगोक्तं शिष्यसंयुतः / विस्मितो ऽभूच्च राजेन्द्र गन्तुं कृतमतिस्तथा

Hỡi Rajendra, Bhārgava cùng các đệ tử nghe lời con nai nói thì kinh ngạc; rồi cũng quyết ý lên đường.

Verse 37

अकृतव्रमसंयुक्तो ह्यगस्त्यस्याश्रमं प्रति / स्नात्वा नित्यक्रियां कृत्वा प्रतस्थे हर्षितो भृशम्

Ngài, người giữ trọn giới nguyện, hướng về đạo tràng của Hiền thánh Agastya. Sau khi tắm gội và làm xong nghi lễ hằng ngày, Ngài lên đường với niềm hoan hỷ lớn lao.

Verse 38

रामेण गच्छता मार्गे दृष्टो व्याधो मृतस्तदा / सिंहस्य संप्रहारेम विस्मितेन महात्मना

Trên đường đi, khi Rama đang bước, Ngài thấy một thợ săn đã chết tại đó, bị sư tử đánh hạ; bậc Đại hồn Rama vô cùng kinh ngạc.

Verse 39

अध्यर्द्धयोजनं गत्वा कनिष्ठं पुष्करं प्रति / स्नात्वा माध्याह्निकीं सन्ध्यां चका रातिमुदान्वितः

Đi được một yojana rưỡi, Ngài đến Tiểu Pushkara. Tại đó Ngài tắm gội, cử hành lễ Sandhya buổi trưa, và lòng tràn đầy hoan hỷ.

Verse 40

हितं तदात्मनः प्रोक्तं मृगेण स विचारयन् / तावत्तत्पृष्ठसंलग्नं मृगयुग्ममुपागतम्

Đang suy ngẫm lời con nai nói về điều lợi ích cho mình, thì ngay lúc ấy một đôi nai tiến đến, như áp sát phía sau lưng Ngài.

Verse 41

पुष्करे तु जलं पीत्वाभिषिच्यात्मतनुं जलैः / पश्यतो भार्गवस्यागादगस्त्याश्रमसंमुखम्

Tại Pushkara, Ngài uống nước và rưới nước lên thân mình như lễ abhiṣeka; trước mắt Bhārgava, Ngài tiến về phía đạo tràng của Agastya.

Verse 42

रामो ऽपि सन्ध्यां निर्वर्त्त्य कुंभजस्याश्रमं ययौ / विपद्गतं पुष्करं तु पश्यमानो महामनाः

Rama cũng hoàn tất lễ Sandhya rồi lên đường đến đạo tràng của Kumbhaja (Agastya). Với tâm hồn cao cả, ngài nhìn thấy Pushkara đang lâm nạn mà tiến bước.

Verse 43

विष्णोः पदानि नागानां कुण्डं सप्तर्षिसंस्थितम् / गत्वोपस्पृश्य शुच्यंभो जगामागस्त्यसंश्रयम्

Ngài đến nơi dấu chân của Vishnu và hồ thiêng của loài Nāga, nơi bảy hiền thánh (Saptarṣi) an trú. Tắm rửa, súc miệng bằng nước thanh tịnh xong, ngài đi đến nương tựa Agastya.

Verse 44

यच्च ब्रह्मसुता राजन्समायाता सरस्वती / त्रीन्संपूरयितुं कुण्डानग्निहोत्रस्य वै विधेः

Và tâu Đại vương, Sarasvatī—ái nữ của Phạm Thiên—cũng đến đó để theo đúng nghi thức Agnihotra mà làm đầy đủ ba hố tế (kuṇḍa).

Verse 45

तत्र तीरे शुभं पुण्यं नानामुनिनिषेवितम् / ददर्श महदाश्चर्यं भार्गवः कुंभजाश्रमम्

Bên bờ ấy là nơi cát tường và linh thiêng, được nhiều bậc hiền sĩ lui tới. Bhārgava đã thấy điều kỳ diệu lớn lao: đạo tràng của Kumbhaja.

Verse 46

मृगैः सिंहैः सहगतैः सेवितं शान्तमानसैः / कुटरैरर्जुनैर्निंबैः पारिभद्रधवेगुदैः

Đạo tràng ấy được muông thú như nai và sư tử, với tâm tính hiền hòa, cùng chung sống. Chung quanh là các cây kutara, arjuna, nimba, pāribhadrā, dhava và gūda.

Verse 47

खदिरासनखर्जूरैः संकुलं बदरीद्रुमैः / तत्र प्रविश्य वै रामो ह्यकृतव्रणसंयुतः

Trong khu rừng rậm rạp cây khadira, āsana, chà là và badarī, Rāma, người không hề mang vết thương, đã bước vào nơi ấy.

Verse 48

ददर्श मुनिमासीनं कुम्भजं शान्तमानसम् / स्तिमितोदसरः प्रख्यं ध्यायन्तं ब्रह्म शाश्वतम्

Tại đó, ông thấy hiền giả Kumbhaja ngồi trên tọa cụ—tâm an tịnh như hồ nước lặng, đang thiền quán Brahman vĩnh cửu.

Verse 49

कौश्यां वृष्यां मार्गकृत्तिं वसानं पल्लवोटजे / ननाम च महाराज स्वाभिधानं समुच्चरन्

Trong am lá non, ngài khoác vải kauśeya và da nai; bấy giờ, tâu Đại vương, Rāma xưng danh rồi cúi lạy.

Verse 50

रामो ऽस्मि जामदग्न्यो ऽहं भवन्तं द्रष्टुमागतः / ताद्विद्धि प्रणिपातेन नमस्ते लोकभावन

Ta là Rāma, con của Jamadagni; ta đến để yết kiến ngài. Xin biết điều ấy qua lễ phủ phục này—bậc nâng đỡ thế gian, kính lễ ngài.

Verse 51

इत्युक्तवन्तं रामं तु उन्मील्य नयने शनैः / दृष्ट्वा स्वागतमुच्चार्य तस्मायासनमादिशत्

Nghe Rāma nói vậy, vị hiền giả từ từ mở mắt; thấy chàng, ngài cất lời “hoan nghênh” và bảo dọn chỗ ngồi cho chàng.

Verse 52

मधुपर्कं समानीय शिष्येण मुनिपुङ्गवः / ददौ पप्रच्छ कुशलं तपसश्च कुलस्य च

Vị thánh hiền bảo đệ tử mang madhuparka đến rồi ban trao; sau đó hỏi thăm sự an lành của hạnh tu khổ hạnh và của dòng tộc.

Verse 53

स पृष्टस्तेन वै रामो घटोद्भवमुवाच ह / भवत्संदर्शनादीश कुशलं मम सर्वतः

Được hỏi, Rama nói với Ghaṭodbhava: “Ôi Đấng Tối Chủ, nhờ được diện kiến Ngài, ta an lành khắp mọi bề.”

Verse 54

किं त्वङ्कं संशयं जातं छिन्धि स्ववचनामृतैः / मृगश्चैको मया दृष्टो मध्यमे पुष्करे विभो

Nghi hoặc nào khởi lên trong lòng ngươi? Hãy dùng cam lộ lời nói của ngươi mà chặt đứt. Hỡi Đấng Uy Linh, tại Puṣkara ở giữa, ta đã thấy một con nai.

Verse 55

तेनोक्तमखिलं वृत्तं मम भूतमनागतम् / तच्छूत्वा विस्मयाविष्टो भवच्छरणमागतः

Người ấy đã nói trọn mọi việc về quá khứ và tương lai của ta. Nghe xong, ta kinh ngạc tột cùng và đến nương tựa nơi Ngài.

Verse 56

पाहि मां कृपया नाथ साधयन्त महामनुम् / शिवेन दत्तं कवच मम साधयतो गुरो

Hỡi Đấng Hộ Trì, xin thương xót mà che chở con—con đang hành trì đại chân ngôn. Bạch Thầy, xin áo giáp (kavaca) do Śiva ban hộ vệ con trong pháp tu này.

Verse 57

कृष्मस्य समतीत तु साधिकं हि शरच्छतम् / न च सिद्धिमवाप्तो ऽहं तन्मे त्वं कृपया वद

Sau khi mùa kṛṣma đã qua, hơn một trăm mùa thu đã trôi, nhưng ta vẫn chưa đạt được siddhi; xin Ngài từ bi nói cho ta nguyên do.

Verse 58

वसिष्ठ उवाच एवं प्रश्नं समाकर्ण्य रामस्य सुमहात्मनः / क्षणं ध्यात्वा महाराज मृगोक्तं ज्ञातवान् हृदा

Vasiṣṭha nói: Nghe câu hỏi ấy của Rāma bậc đại tâm, tâu Đại vương, ngài trầm tư trong chốc lát và thấu hiểu trong lòng lời con nai đã nói.

Verse 59

मृगं चापि समायातं मृग्या सह निजाश्रमे / श्रोतुं कृष्णामृतं स्तोत्रं सर्वं तत्कारण मुनिः / विचार्याश्वासयामास भार्गवः स्ववचोमृतैः

Con nai cũng cùng nai cái đến am thất của mình để nghe bài tán tụng “Kṛṣṇāmṛta”. Vị hiền triết suy xét mọi nguyên do, rồi Bhārgava dùng cam lộ lời nói mà an ủi nó.