Shloka 55
Mṛga–Mṛgī Saṃvāda: Karmakāraṇa and Pūrvajanma-kathana
The Deer and Doe Dialogue on Karma and Past Birth
Devanagari script
तेनोक्तमखिलं वृत्तं मम भूतमनागतम् / तच्छूत्वा विस्मयाविष्टो भवच्छरणमागतः
Transliteration
tenoktamakhilaṃ vṛttaṃ mama bhūtamanāgatam / tacchūtvā vismayāviṣṭo bhavaccharaṇamāgataḥ
Translation
Người ấy đã nói trọn mọi việc về quá khứ và tương lai của ta. Nghe xong, ta kinh ngạc tột cùng và đến nương tựa nơi Ngài.
Word by Word
तेनby him
तेन:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formतृतीया-विभक्ति (करण), एकवचन
उक्तम्told
उक्तम्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; ‘told’
अखिलम्entire
अखिलम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootअखिल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (of वृत्तम्)
वृत्तम्account, event
वृत्तम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootवृत्त (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन
ममof me / my
मम:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्ति (सम्बन्ध), एकवचन
भूतम्past
भूतम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त, नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; ‘past/that which has happened’ (as adjective to वृत्तम्)
अनागतम्future (not yet come)
अनागतम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootअनागत (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषणम् (of वृत्तम्)
तत्that
तत्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; ‘that’ (object of hearing)
श्रुत्वाhaving heard
श्रुत्वा:
Kriya-visheṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootश्रु (धातु)
Formक्त्वान्त अव्ययकृदन्त (gerund), ‘having heard’
विस्मय-आविष्टःoverwhelmed with astonishment
विस्मय-आविष्टः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootविस्मय + आविष्ट (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; तृतीया/षष्ठी-तत्पुरुष-भावः ‘विस्मयेन आविष्टः’ (overcome by wonder)
भवत्-शरणम्refuge in you
भवत्-शरणम्:
Gati/Karma (गति/कर्म)
TypeNoun
Rootभवत् + शरण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म/गति), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः ‘भवतः शरणम्’
आगतःcame/approached
आगतः:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootआ-गम् (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त, पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘having come’