Home›Srimad Bhagavatam›Shashtha Skandha›Adhyaya 11›Shloka 13
←Previous Verse
Next Verse→

Srimad Bhagavatam — Shashtha Skandha, Shloka 13

Vṛtrāsura Rebukes Indra; Heroic Combat and the Asura’s Pure Devotional Prayers

Devanagari script

स तं नृपेन्द्राहवकाम्यया रिपुं वज्रायुधं भ्रातृहणं विलोक्य । स्मरंश्च तत्कर्म नृशंसमंह: शोकेन मोहेन हसञ्जगाद ॥ १३ ॥

Transliteration

sa taṁ nṛpendrāhava-kāmyayā ripuṁ vajrāyudhaṁ bhrātṛ-haṇaṁ vilokya smaraṁś ca tat-karma nṛ-śaṁsam aṁhaḥ śokena mohena hasañ jagāda

Translation

Tâu Bệ hạ, khi đại anh hùng Vṛtrāsura nhìn thấy Indra, kẻ thù của mình, kẻ giết anh trai mình, đang đứng trước mặt với tia sét trong tay, mong muốn chiến đấu, Vṛtrāsura nhớ lại Indra đã giết anh trai mình tàn nhẫn như thế nào. Nghĩ đến những hành động tội lỗi của Indra, hắn trở nên điên cuồng vì than khóc và lãng quên. Cười mỉa mai, hắn nói như sau.

Synonyms
सःhe (Vṛtra)
सः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
तम्him
तम्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
नृप-इन्द्र-आहव-काम्ययाout of desire to fight the lord of men
नृप-इन्द्र-आहव-काम्यया:
Hetu (हेतु/Cause)
TypeNoun
Rootनृप (प्रातिपदिक) + इन्द्र (प्रातिपदिक) + आहव (प्रातिपदिक) + काम्य (कृदन्त/प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया, एकवचन; तत्पुरुष (nṛpendra-āhava-kāmyā = desire for battle with the king of men); तृतीया-हेतौ (instrumental of motive)
रिपुम्enemy
रिपुम्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootरिपु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
वज्र-आयुधम्armed with the thunderbolt
वज्र-आयुधम्:
Karma-anvaya (कर्मविशेषण/Object qualifier)
TypeAdjective
Rootवज्र (प्रातिपदिक) + आयुध (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; तत्पुरुष (whose weapon is the thunderbolt)
भ्रातृ-हणम्brother-slayer
भ्रातृ-हणम्:
Karma-anvaya (कर्मविशेषण/Object qualifier)
TypeAdjective
Rootभ्रातृ (प्रातिपदिक) + हन् (धातु) → हण (प्रातिपदिक, agent-noun)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; तत्पुरुष (slayer of a brother)
विलोक्यhaving seen
विलोक्य:
Purvakala-kriya (पूर्वकालक्रिया/Anterior action)
TypeVerb
Rootवि + √लोक् (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययकृदन्त (gerund/absolutive)
स्मरन्remembering
स्मरन्:
Karta-anvaya (कर्तृविशेषण/Subject qualifier)
TypeAdjective
Root√स्मृ (धातु)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; शतृ-प्रत्ययान्त वर्तमानकृदन्त
चand
च:
Samuccaya (समुच्चय/Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
तत्-कर्मthat deed
तत्-कर्म:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + कर्मन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; तत्पुरुष (that deed)
नृ-शंसम्cruel
नृ-शंसम्:
Karma-anvaya (कर्मविशेषण/Object qualifier)
TypeAdjective
Rootनृ (प्रातिपदिक) + शंस (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; तत्पुरुष (cruel, inhuman)
अंहःsin/offense
अंहः:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootअंहस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
शोकेनwith grief
शोकेन:
Karana/Hetu (करण/हेतु)
TypeNoun
Rootशोक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, एकवचन
मोहेनwith delusion
मोहेन:
Karana/Hetu (करण/हेतु)
TypeNoun
Rootमोह (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, एकवचन
हसन्smiling/laughing
हसन्:
Karta-anvaya (कर्तृविशेषण/Subject qualifier)
TypeAdjective
Root√हस् (धातु)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; शतृ-प्रत्ययान्त वर्तमानकृदन्त
जगादsaid/spoke
जगाद:
Kriya (क्रिया/Verb)
TypeVerb
Root√गद् (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
Characters & Entities
I
Indra
V
Vṛtrāsura

FAQs

This verse highlights that Indra is remembered as “bhrātṛ-han” (slayer of his brother) and that such an act is viewed as nṛśaṁsa (cruel) and aṁhaḥ (sinful), becoming a point of moral and emotional confrontation in the battle narrative.

The verse indicates a bitter, grief-stricken laughter—Vṛtrāsura recalls Indra’s cruel deed and, being overwhelmed by sorrow and bewilderment, speaks with a kind of tragic irony rather than joy.

The shloka shows that unresolved cruelty and past harm resurface powerfully; in modern life it encourages honest accountability, repentance, and choosing dharmic action so that one’s past deeds do not become a source of grief and confusion later.

←Previous Verse
Next Verse→