Adhyaya 3

Verse 1

श्रीशुक उवाच अथ सर्वगुणोपेत: काल: परमशोभन: । यर्ह्येवाजनजन्मक्षन शान्तर्क्षग्रहतारकम् ॥ १ ॥ दिश: प्रसेदुर्गगनं निर्मलोडुगणोदयम् । मही मङ्गलभूयिष्ठपुरग्रामव्रजाकरा ॥ २ ॥ नद्य: प्रसन्नसलिला ह्रदा जलरुहश्रिय: । द्विजालिकुलसन्नादस्तवका वनराजय: ॥ ३ ॥ ववौ वायु: सुखस्पर्श: पुण्यगन्धवह: शुचि: । अग्नयश्च द्विजातीनां शान्तास्तत्र समिन्धत ॥ ४ ॥ मनांस्यासन् प्रसन्नानि साधूनामसुरद्रुहाम् । जायमानेऽजने तस्मिन् नेदुर्दुन्दुभय: समम् ॥ ५ ॥

Śrī Śuka nói: Rồi đến thời khắc cát tường nhất cho sự hiển lộ của Chúa; toàn vũ trụ tràn đầy thiện tính, vẻ đẹp và an bình. Chòm Rohiṇī xuất hiện, cùng các sao và hành tinh như Aśvinī; mặt trời, mặt trăng và các thiên thể đều yên hòa. Mọi phương hướng trở nên dễ chịu; bầu trời trong không mây, sao trời lấp lánh. Trái đất, điểm tô bởi thành thị, thôn làng, mỏ quặng và đồng cỏ Vraja, dường như toàn mầu cát tường. Sông ngòi chảy nước trong; hồ ao đầy sen và hoa súng. Trong rừng cây xanh tốt, chim chóc và đàn ong cất tiếng ngân nga ngọt ngào. Làn gió thanh khiết thổi nhẹ, mang hương hoa; lửa tế lễ của các brāhmaṇa cháy vững vàng, không bị gió quấy nhiễu. Khi Viṣṇu—Đấng vô sinh—sắp hiển lộ, các bậc thánh và brāhmaṇa vốn bị Kaṁsa và bọn asura quấy rối bỗng được an lạc trong lòng, và trống trời vang lên đồng loạt từ các cõi cao.

Verse 2

श्रीशुक उवाच अथ सर्वगुणोपेत: काल: परमशोभन: । यर्ह्येवाजनजन्मक्षन शान्तर्क्षग्रहतारकम् ॥ १ ॥ दिश: प्रसेदुर्गगनं निर्मलोडुगणोदयम् । मही मङ्गलभूयिष्ठपुरग्रामव्रजाकरा ॥ २ ॥ नद्य: प्रसन्नसलिला ह्रदा जलरुहश्रिय: । द्विजालिकुलसन्नादस्तवका वनराजय: ॥ ३ ॥ ववौ वायु: सुखस्पर्श: पुण्यगन्धवह: शुचि: । अग्नयश्च द्विजातीनां शान्तास्तत्र समिन्धत ॥ ४ ॥ मनांस्यासन् प्रसन्नानि साधूनामसुरद्रुहाम् । जायमानेऽजने तस्मिन् नेदुर्दुन्दुभय: समम् ॥ ५ ॥

Sau đó, vào thời khắc cát tường khi Đức Chúa tỏ hiện, toàn thể vũ trụ tràn đầy các phẩm tính thiện lành, vẻ đẹp và an hòa. Chòm Rohiṇī cùng các sao như Aśvinī hiện ra; mặt trời, mặt trăng và các hành tinh, tinh tú đều yên tĩnh. Mọi phương đều dịu đẹp; bầu trời quang đãng không mây, sao trời lấp lánh. Trái đất, được điểm trang bởi thành thị, thôn làng, mỏ quặng và đồng cỏ Vraja, dường như hoàn toàn cát tường.

Verse 3

श्रीशुक उवाच अथ सर्वगुणोपेत: काल: परमशोभन: । यर्ह्येवाजनजन्मक्षन शान्तर्क्षग्रहतारकम् ॥ १ ॥ दिश: प्रसेदुर्गगनं निर्मलोडुगणोदयम् । मही मङ्गलभूयिष्ठपुरग्रामव्रजाकरा ॥ २ ॥ नद्य: प्रसन्नसलिला ह्रदा जलरुहश्रिय: । द्विजालिकुलसन्नादस्तवका वनराजय: ॥ ३ ॥ ववौ वायु: सुखस्पर्श: पुण्यगन्धवह: शुचि: । अग्नयश्च द्विजातीनां शान्तास्तत्र समिन्धत ॥ ४ ॥ मनांस्यासन् प्रसन्नानि साधूनामसुरद्रुहाम् । जायमानेऽजने तस्मिन् नेदुर्दुन्दुभय: समम् ॥ ५ ॥

Các dòng sông chảy với nước trong và êm dịu; ao hồ và những hồ lớn rực rỡ bởi hoa sen và hoa súng. Trên cây cối và dây leo xanh tươi đầy hoa lá, tiếng chim và đàn ong vang lên ngọt ngào; chim cu gáy (cúc cu) cất tiếng hát, còn bầy ong thì vo ve ngân nga.

Verse 4

श्रीशुक उवाच अथ सर्वगुणोपेत: काल: परमशोभन: । यर्ह्येवाजनजन्मक्षन शान्तर्क्षग्रहतारकम् ॥ १ ॥ दिश: प्रसेदुर्गगनं निर्मलोडुगणोदयम् । मही मङ्गलभूयिष्ठपुरग्रामव्रजाकरा ॥ २ ॥ नद्य: प्रसन्नसलिला ह्रदा जलरुहश्रिय: । द्विजालिकुलसन्नादस्तवका वनराजय: ॥ ३ ॥ ववौ वायु: सुखस्पर्श: पुण्यगन्धवह: शुचि: । अग्नयश्च द्विजातीनां शान्तास्तत्र समिन्धत ॥ ४ ॥ मनांस्यासन् प्रसन्नानि साधूनामसुरद्रुहाम् । जायमानेऽजने तस्मिन् नेदुर्दुन्दुभय: समम् ॥ ५ ॥

Một làn gió trong sạch, chạm vào êm dịu và mang hương hoa bắt đầu thổi. Những ngọn lửa tế tự của các brāhmaṇa đang hành lễ theo nghi thức Veda cháy đều và vững, không hề bị gió làm xao động.

Verse 5

श्रीशुक उवाच अथ सर्वगुणोपेत: काल: परमशोभन: । यर्ह्येवाजनजन्मक्षन शान्तर्क्षग्रहतारकम् ॥ १ ॥ दिश: प्रसेदुर्गगनं निर्मलोडुगणोदयम् । मही मङ्गलभूयिष्ठपुरग्रामव्रजाकरा ॥ २ ॥ नद्य: प्रसन्नसलिला ह्रदा जलरुहश्रिय: । द्विजालिकुलसन्नादस्तवका वनराजय: ॥ ३ ॥ ववौ वायु: सुखस्पर्श: पुण्यगन्धवह: शुचि: । अग्नयश्च द्विजातीनां शान्तास्तत्र समिन्धत ॥ ४ ॥ मनांस्यासन् प्रसन्नानि साधूनामसुरद्रुहाम् । जायमानेऽजने तस्मिन् नेदुर्दुन्दुभय: समम् ॥ ५ ॥

Khi Đức Viṣṇu—Đấng Paramātmā vô sinh—sắp hiển lộ, các bậc thánh nhân và brāhmaṇa vốn luôn bị quấy nhiễu bởi các asura như Kaṁsa bỗng cảm nhận sự an tịnh sâu thẳm trong lòng. Đồng thời, tiếng trống trời (dundubhi) vang lên cùng lúc từ các cõi cao.

Verse 6

जगु: किन्नरगन्धर्वास्तुष्टुवु: सिद्धचारणा: । विद्याधर्यश्च ननृतुरप्सरोभि: समं मुदा ॥ ६ ॥

Các Kinnara và Gandharva cất lên những khúc ca cát tường; các Siddha và Cāraṇa dâng lời tán tụng; còn các Vidyādharī cùng các Apsarā hoan hỷ múa hát.

Verse 7

मुमुचुर्मुनयो देवा: सुमनांसि मुदान्विता: । मन्दं मन्दं जलधरा जगर्जुरनुसागरम् ॥ ७ ॥ निशीथे तमउद्भ‍ूते जायमाने जनार्दने । देवक्यां देवरूपिण्यां विष्णु: सर्वगुहाशय: । आविरासीद् यथा प्राच्यां दिशीन्दुरिव पुष्कल: ॥ ८ ॥

Chư thiên và các bậc đại thánh hoan hỷ rải hoa; mây tụ lại và sấm rền rất nhẹ như tiếng sóng biển. Trong đêm khuya tối dày đặc, khi Janārdana đang hiển lộ, Viṣṇu—Đấng ngự trong cõi thẳm trái tim muôn loài—từ trái tim Devakī mang bản tính thiêng liêng mà hiện ra, như trăng tròn mọc ở chân trời phương Đông.

Verse 8

मुमुचुर्मुनयो देवा: सुमनांसि मुदान्विता: । मन्दं मन्दं जलधरा जगर्जुरनुसागरम् ॥ ७ ॥ निशीथे तमउद्भ‍ूते जायमाने जनार्दने । देवक्यां देवरूपिण्यां विष्णु: सर्वगुहाशय: । आविरासीद् यथा प्राच्यां दिशीन्दुरिव पुष्कल: ॥ ८ ॥

Trong bóng tối dày đặc của nửa đêm, khi Janārdana đang giáng sinh, Viṣṇu—Đấng ngự nơi thẳm sâu trái tim mọi loài—hiện ra từ trái tim Devakī mang bản tính thiêng liêng, như trăng tròn mọc ở phương Đông. Khi ấy chư thiên và các bậc muni rải hoa, mây sấm rền êm như tiếng biển.

Verse 9

तमद्भ‍ुतं बालकमम्बुजेक्षणं चतुर्भुजं शङ्खगदाद्युदायुधम् । श्रीवत्सलक्ष्मं गलशोभिकौस्तुभं पीताम्बरं सान्द्रपयोदसौभगम् ॥ ९ ॥ महार्हवैदूर्यकिरीटकुण्डल- त्विषा परिष्वक्तसहस्रकुन्तलम् । उद्दामकाञ्‍च्यङ्गदकङ्कणादिभि- र्विरोचमानं वसुदेव ऐक्षत ॥ १० ॥

Vasudeva thấy Hài Nhi sơ sinh kỳ diệu ấy: mắt như hoa sen, bốn tay cầm śaṅkha, cakra, gadā và padma. Trên ngực có dấu Śrīvatsa, nơi cổ tỏa sáng bảo châu Kaustubha; khoác y vàng, thân sắc sẫm đẹp như mây dày.

Verse 10

तमद्भ‍ुतं बालकमम्बुजेक्षणं चतुर्भुजं शङ्खगदाद्युदायुधम् । श्रीवत्सलक्ष्मं गलशोभिकौस्तुभं पीताम्बरं सान्द्रपयोदसौभगम् ॥ ९ ॥ महार्हवैदूर्यकिरीटकुण्डल- त्विषा परिष्वक्तसहस्रकुन्तलम् । उद्दामकाञ्‍च्यङ्गदकङ्कणादिभि- र्विरोचमानं वसुदेव ऐक्षत ॥ १० ॥

Vasudeva thấy mái tóc dày của Hài Nhi được bao phủ bởi ánh sáng lạ thường từ mũ miện và hoa tai nạm bảo thạch Vaidūrya quý giá. Với đai lưng rực rỡ, vòng tay, vòng cổ tay và nhiều trang sức khác, Hài Nhi Thiêng liêng ấy tỏa sáng, thật kỳ diệu vô cùng.

Verse 11

स विस्मयोत्फुल्लविलोचनो हरिं सुतं विलोक्यानकदुन्दुभिस्तदा । कृष्णावतारोत्सवसम्भ्रमोऽस्पृशन् मुदा द्विजेभ्योऽयुतमाप्लुतो गवाम् ॥ ११ ॥

Thấy người con phi thường là Hari, mắt Vasudeva bừng nở vì kinh ngạc. Trong niềm hân hoan của lễ hội mừng Kṛṣṇa giáng sinh, ông gom mười nghìn con bò trong tâm và bố thí cho các brāhmaṇa.

Verse 12

अथैनमस्तौदवधार्य पूरुषं परं नताङ्ग: कृतधी: कृताञ्जलि: । स्वरोचिषा भारत सूतिकागृहं विरोचयन्तं गतभी: प्रभाववित् ॥ १२ ॥

Hỡi Mahārāja Parīkṣit, hậu duệ của Bharata! Vasudeva hiểu rằng hài nhi này chính là Đấng Tối Thượng, Nārāyaṇa. Khi đã kết luận không chút nghi ngờ, ông trở nên vô úy; cúi mình, chắp tay, nhiếp tâm, ông bắt đầu dâng lời tán tụng lên Hài Nhi, Đấng tự chiếu rạng nơi sinh bằng uy lực tự nhiên của Ngài.

Verse 13

श्रीवसुदेव उवाच विदितोऽसि भवान् साक्षात्पुरुष: प्रकृते: पर: । केवलानुभवानन्दस्वरूप: सर्वबुद्धिद‍ृक् ॥ १३ ॥

Vasudeva thưa: Lạy Chúa, Ngài là Purusha Tối Thượng, vượt ngoài prakṛti, và là Paramātmā ngự trong lòng muôn loài. Bản thể Ngài là hỷ lạc thuần tịnh, chỉ có thể nhận biết bằng tri thức siêu việt, và Ngài thấy biết mọi trí tuệ; nay con đã hiểu trọn vẹn địa vị của Ngài.

Verse 14

स एव स्वप्रकृत्येदं सृष्ट्वाग्रे त्रिगुणात्मकम् । तदनु त्वं ह्यप्रविष्ट: प्रविष्ट इव भाव्यसे ॥ १४ ॥

Lạy Chúa, chính Ngài đã dùng năng lực ngoại tại của mình mà thuở ban đầu tạo dựng thế giới vật chất gồm ba guṇa. Sau khi tạo dựng, Ngài dường như đã “đi vào” nó, nhưng kỳ thực Ngài không hề đi vào.

Verse 15

यथेमेऽविकृता भावास्तथा ते विकृतै: सह । नानावीर्या: पृथग्भूता विराजं जनयन्ति हि ॥ १५ ॥ सन्निपत्य समुत्पाद्य द‍ृश्यन्तेऽनुगता इव । प्रागेव विद्यमानत्वान्न तेषामिह सम्भव: ॥ १६ ॥ एवं भवान् बुद्ध्यनुमेयलक्षणै- र्ग्राह्यैर्गुणै: सन्नपि तद्गुणाग्रह: । अनावृतत्वाद् बहिरन्तरं न ते सर्वस्य सर्वात्मन आत्मवस्तुन: ॥ १७ ॥

Như mahat-tattva vốn không phân chia, nhưng do biến đổi của ba guṇa mà dường như tách thành các yếu tố và làm hiện lộ hình thái vũ trụ; các yếu tố ấy trông như mới sinh khi hợp lại, song vì đã hiện hữu trước tạo hóa nên nơi đây không có ‘sự sinh’ thật. Cũng vậy, Ngài tuy được nhận biết qua những dấu hiệu mà trí có thể suy luận và qua các phẩm tính mà giác quan nắm bắt, vẫn không bị guṇa chi phối; vì Ngài là Tự Ngã của muôn loài, không bị che phủ, nên đối với Ngài không có phân biệt ngoài và trong.

Verse 16

यथेमेऽविकृता भावास्तथा ते विकृतै: सह । नानावीर्या: पृथग्भूता विराजं जनयन्ति हि ॥ १५ ॥ सन्निपत्य समुत्पाद्य द‍ृश्यन्तेऽनुगता इव । प्रागेव विद्यमानत्वान्न तेषामिह सम्भव: ॥ १६ ॥ एवं भवान् बुद्ध्यनुमेयलक्षणै- र्ग्राह्यैर्गुणै: सन्नपि तद्गुणाग्रह: । अनावृतत्वाद् बहिरन्तरं न ते सर्वस्य सर्वात्मन आत्मवस्तुन: ॥ १७ ॥

Như mahat-tattva vốn không phân chia, nhưng do biến đổi của ba guṇa mà dường như tách thành các yếu tố và làm hiện lộ hình thái vũ trụ; các yếu tố ấy trông như mới sinh khi hợp lại, song vì đã hiện hữu trước tạo hóa nên nơi đây không có ‘sự sinh’ thật. Cũng vậy, Ngài tuy được nhận biết qua những dấu hiệu mà trí có thể suy luận và qua các phẩm tính mà giác quan nắm bắt, vẫn không bị guṇa chi phối; vì Ngài là Tự Ngã của muôn loài, không bị che phủ, nên đối với Ngài không có phân biệt ngoài và trong.

Verse 17

यथेमेऽविकृता भावास्तथा ते विकृतै: सह । नानावीर्या: पृथग्भूता विराजं जनयन्ति हि ॥ १५ ॥ सन्निपत्य समुत्पाद्य द‍ृश्यन्तेऽनुगता इव । प्रागेव विद्यमानत्वान्न तेषामिह सम्भव: ॥ १६ ॥ एवं भवान् बुद्ध्यनुमेयलक्षणै- र्ग्राह्यैर्गुणै: सन्नपि तद्गुणाग्रह: । अनावृतत्वाद् बहिरन्तरं न ते सर्वस्य सर्वात्मन आत्मवस्तुन: ॥ १७ ॥

Cũng như năng lượng vật chất tồn tại trước khi vũ trụ được tạo ra, Ngài đã tồn tại trước khi vào trong bụng mẹ Devaki. Ngài là Siêu linh hồn hiện diện khắp mọi nơi.

Verse 18

य आत्मनो द‍ृश्यगुणेषु सन्निति व्यवस्यते स्वव्यतिरेकतोऽबुध: । विनानुवादं न च तन्मनीषितं सम्यग् यतस्त्यक्तमुपाददत् पुमान् ॥ १८ ॥

Kẻ nào coi thân xác hữu hình độc lập với linh hồn là kẻ ngu muội. Nếu không có linh hồn, thân xác là vô nghĩa.

Verse 19

त्वत्तोऽस्य जन्मस्थितिसंयमान् विभो वदन्त्यनीहादगुणादविक्रियात् । त्वयीश्वरे ब्रह्मणि नो विरुध्यते त्वदाश्रयत्वादुपचर्यते गुणै: ॥ १९ ॥

Lạy Chúa, các học giả nói rằng sự sáng tạo, duy trì và hủy diệt đều do Ngài thực hiện, nhưng Ngài không bị ảnh hưởng bởi các tính chất vật chất.

Verse 20

स त्वं त्रिलोकस्थितये स्वमायया बिभर्षि शुक्लं खलु वर्णमात्मन: । सर्गाय रक्तं रजसोपबृंहितं कृष्णं च वणन तमसा जनात्यये ॥ २० ॥

Lạy Chúa, để duy trì thế giới, Ngài mang màu trắng (thiện lành), để sáng tạo Ngài mang màu đỏ (đam mê), và để hủy diệt Ngài mang màu đen (vô minh).

Verse 21

त्वमस्य लोकस्य विभो रिरक्षिषु- र्गृहेऽवतीर्णोऽसि ममाखिलेश्वर । राजन्यसंज्ञासुरकोटियूथपै- र्निर्व्यूह्यमाना निहनिष्यसे चमू: ॥ २१ ॥

Lạy Chúa tể muôn loài, Ngài đã xuất hiện trong nhà con để bảo vệ thế giới này. Ngài sẽ tiêu diệt những con quỷ đội lốt vua chúa.

Verse 22

अयं त्वसभ्यस्तव जन्म नौ गृहे श्रुत्वाग्रजांस्ते न्यवधीत् सुरेश्वर । स तेऽवतारं पुरुषै: समर्पितं श्रुत्वाधुनैवाभिसरत्युदायुध: ॥ २२ ॥

Lạy Chúa tể của các vị á thần, sau khi nghe lời tiên tri rằng Ngài sẽ sinh ra trong nhà chúng con và giết hắn, tên Kamsa man rợ này đã giết nhiều anh trai của Ngài. Ngay khi hắn nghe tin Ngài đã xuất hiện, hắn sẽ lập tức mang vũ khí đến để giết Ngài.

Verse 23

श्रीशुक उवाच अथैनमात्मजं वीक्ष्य महापुरुषलक्षणम् । देवकी तमुपाधावत् कंसाद् भीता सुविस्मिता ॥ २३ ॥

Śukadeva Gosvāmī tiếp tục: Sau đó, khi thấy con mình có tất cả các dấu hiệu của Tối cao Pháp chủ, Devakī, người rất sợ Kamsa và vô cùng kinh ngạc, bắt đầu dâng lời cầu nguyện lên Chúa.

Verse 24

श्रीदेवक्युवाच रूपं यत् तत् प्राहुरव्यक्तमाद्यं ब्रह्म ज्योतिर्निर्गुणं निर्विकारम् । सत्तामात्रं निर्विशेषं निरीहं स त्वं साक्षाद् विष्णुरध्यात्मदीप: ॥ २४ ॥

Śrī Devakī nói: Lạy Chúa, các kinh Veda mô tả Ngài là không thể nhận biết qua lời nói và tâm trí. Tuy nhiên, Ngài là nguồn gốc của toàn bộ vũ trụ. Ngài là Brahman, rực rỡ như mặt trời. Ngài không có nguyên nhân vật chất, không thay đổi và không ham muốn. Ngài chính là Chúa Viṣṇu, ngọn đèn của mọi tri thức siêu việt.

Verse 25

नष्टे लोके द्विपरार्धावसाने महाभूतेष्वादिभूतं गतेषु । व्यक्तेऽव्यक्तं कालवेगेन याते भवानेक: शिष्यतेऽशेषसंज्ञ: ॥ २५ ॥

Sau hàng triệu năm, vào thời điểm hủy diệt vũ trụ, khi mọi thứ bị hủy diệt bởi sức mạnh của thời gian, năm yếu tố thô nhập vào quan niệm vi tế. Vào lúc đó, chỉ mình Ngài còn lại, và Ngài được gọi là Ananta Śeṣa-nāga.

Verse 26

योऽयं कालस्तस्य तेऽव्यक्तबन्धो चेष्टामाहुश्चेष्टते येन विश्वम् । निमेषादिर्वत्सरान्तो महीयां- स्तं त्वेशानं क्षेमधाम प्रपद्ये ॥ २६ ॥

Lạy Đấng khởi xướng năng lượng vật chất, sự sáng tạo tuyệt vời này hoạt động dưới sự kiểm soát của thời gian hùng mạnh, được chia thành giây, phút, giờ và năm. Yếu tố thời gian này chỉ là một hình thức khác của Chúa Viṣṇu. Ngài hành động như người kiểm soát thời gian, nhưng Ngài là nơi chứa đựng mọi vận may. Con xin dâng mình hoàn toàn cho Ngài.

Verse 27

मर्त्यो मृत्युव्यालभीत: पलायन्‌ लोकान् सर्वान्निर्भयं नाध्यगच्छत् । त्वत्पादाब्जं प्राप्य यद‍ृच्छयाद्य सुस्थ: शेते मृत्युरस्मादपैति ॥ २७ ॥

Trong cõi người này, không ai thoát khỏi sinh, tử, già, bệnh; dù chạy trốn đến bao nhiêu cõi cũng chẳng được vô úy. Nhưng hôm nay, lạy Chúa tể, khi Ngài hiển lộ, chính Tử thần cũng kinh sợ mà lánh xa; và các hữu tình nhờ ân Ngài nương tựa nơi chân sen của Ngài, liền an ngủ trong sự bình an trọn vẹn của tâm.

Verse 28

स त्वं घोरादुग्रसेनात्मजान्न- स्त्राहि त्रस्तान् भृत्यवित्रासहासि । रूपं चेदं पौरुषं ध्यानधिष्ण्यं मा प्रत्यक्षं मांसद‍ृशां कृषीष्ठा: ॥ २८ ॥

Lạy Chúa tể, Ngài là Đấng xua tan mọi sợ hãi của người sùng kính; xin cứu độ và che chở chúng con đang run rẩy trước nỗi kinh hoàng do Kaṁsa, con của Ugrasena, gây ra. Hình tướng bốn tay của Viṣṇu này là đối tượng thiền quán của các yogī; xin đừng để hình tướng ấy hiện ra trước những kẻ chỉ nhìn bằng mắt phàm, nguyện cho nó ẩn khuất.

Verse 29

जन्म ते मय्यसौ पापो मा विद्यान्मधुसूदन । समुद्विजे भवद्धेतो: कंसादहमधीरधी: ॥ २९ ॥

Ôi Madhusūdana, vì Ngài giáng sinh mà con càng thêm bồn chồn trong nỗi sợ Kaṁsa. Vậy xin Ngài sắp đặt để kẻ tội lỗi ấy không thể biết rằng Ngài đã sinh ra từ lòng con.

Verse 30

उपसंहर विश्वात्मन्नदो रूपमलौकिकम् । शङ्खचक्रगदापद्मश्रिया जुष्टं चतुर्भुजम् ॥ ३० ॥

Lạy Đấng Linh hồn của vũ trụ, hình tướng siêu việt bốn tay của Ngài—cầm ốc, luân xa, chùy và hoa sen, rực rỡ cùng Śrī—thật không hợp với thế gian này. Xin Ngài thu lại hình tướng ấy và trở thành một hài nhi người thường để con có thể che giấu Ngài.

Verse 31

विश्वं यदेतत् स्वतनौ निशान्ते यथावकाशं पुरुष: परो भवान् । बिभर्ति सोऽयं मम गर्भगोऽभू- दहो नृलोकस्य विडम्बनं हि तत् ॥ ३१ ॥

Vào lúc đại hủy diệt, toàn thể vũ trụ với mọi loài động và bất động đều đi vào thân thể siêu việt của Ngài và được Ngài gìn giữ không chút khó khăn; Ngài chính là Puruṣa tối thượng. Thế mà nay chính hình tướng siêu việt ấy lại sinh ra từ lòng con—than ôi, người đời sẽ chẳng tin, và con sẽ thành trò cười nơi nhân gian.

Verse 32

श्रीभगवानुवाच त्वमेव पूर्वसर्गेऽभू: पृश्न‍ि: स्वायम्भुवे सति । तदायं सुतपा नाम प्रजापतिरकल्मष: ॥ ३२ ॥

Đức Thế Tôn phán: “Hỡi mẫu thân trinh khiết, trong thời Svāyambhuva của lần tạo hóa trước, mẹ được biết đến với danh Pṛśni; và Vasudeva này khi ấy là Prajāpati thanh tịnh mang tên Sutapā.”

Verse 33

युवां वै ब्रह्मणादिष्टौ प्रजासर्गे यदा तत: । सन्नियम्येन्द्रियग्रामं तेपाथे परमं तप: ॥ ३३ ॥

Khi cả hai được Phạm Thiên Brahmā truyền lệnh tạo dựng con cháu, trước hết hai vị đã chế ngự các căn và thực hành khổ hạnh tối thượng.

Verse 34

वर्षवातातपहिमघर्मकालगुणाननु । सहमानौ श्वासरोधविनिर्धूतमनोमलौ ॥ ३४ ॥ शीर्णपर्णानिलाहारावुपशान्तेन चेतसा । मत्त: कामानभीप्सन्तौ मदाराधनमीहतु: ॥ ३५ ॥

Hỡi cha mẹ, hai vị đã chịu đựng mưa, gió, nắng gắt, nóng thiêu đốt và lạnh buốt theo từng mùa. Nhờ prāṇāyāma và sự nín thở, hai vị gột sạch cấu uế trong tâm; chỉ dùng lá khô rụng và cả không khí làm thực phẩm, với tâm an tịnh, hai vị thờ phụng Ta, mong nhận ân phúc từ Ta.

Verse 35

वर्षवातातपहिमघर्मकालगुणाननु । सहमानौ श्वासरोधविनिर्धूतमनोमलौ ॥ ३४ ॥ शीर्णपर्णानिलाहारावुपशान्तेन चेतसा । मत्त: कामानभीप्सन्तौ मदाराधनमीहतु: ॥ ३५ ॥

Hỡi cha mẹ, hai vị đã chịu đựng mưa, gió, nắng gắt, nóng thiêu đốt và lạnh buốt theo từng mùa. Nhờ prāṇāyāma và sự nín thở, hai vị gột sạch cấu uế trong tâm; chỉ dùng lá khô rụng và cả không khí làm thực phẩm, với tâm an tịnh, hai vị thờ phụng Ta, mong nhận ân phúc từ Ta.

Verse 36

एवं वां तप्यतोस्तीव्रं तप: परमदुष्करम् । दिव्यवर्षसहस्राणि द्वादशेयुर्मदात्मनो: ॥ ३६ ॥

Như vậy, với tâm thức đặt nơi Ta, hai vị đã trải qua khổ hạnh vô cùng nghiêm khắc và khó làm, suốt mười hai nghìn năm cõi trời.

Verse 37

तदा वां परितुष्टोऽहममुना वपुषानघे । तपसा श्रद्धया नित्यं भक्त्या च हृदि भावित: ॥ ३७ ॥ प्रादुरासं वरदराड् युवयो: कामदित्सया । व्रियतां वर इत्युक्ते माद‍ृशो वां वृत: सुत: ॥ ३८ ॥

Hỡi Devakī vô tội, suốt mười hai nghìn năm thiên giới, bà luôn quán niệm Ta trong tim với tín tâm, khổ hạnh và bhakti; vì thế Ta vô cùng hoan hỷ với bà.

Verse 38

तदा वां परितुष्टोऽहममुना वपुषानघे । तपसा श्रद्धया नित्यं भक्त्या च हृदि भावित: ॥ ३७ ॥ प्रादुरासं वरदराड् युवयो: कामदित्सया । व्रियतां वर इत्युक्ते माद‍ृशो वां वृत: सुत: ॥ ३८ ॥

Vì Ta là bậc ban ân huệ tối thượng, Ta hiện ra trong chính hình tướng Kṛṣṇa này và nói: “Hãy chọn một ân phúc.” Khi ấy hai người cầu xin một người con giống hệt Ta.

Verse 39

अजुष्टग्राम्यविषयावनपत्यौ च दम्पती । न वव्राथेऽपवगन मे मोहितौ देवमायया ॥ ३९ ॥

Dù là vợ chồng nhưng luôn không con, do ảnh hưởng của devamāyā, hai người khao khát có chính Ta làm con; vì vậy hai người chưa từng mong cầu giải thoát khỏi thế gian này.

Verse 40

गते मयि युवां लब्ध्वा वरं मत्सद‍ृशं सुतम् । ग्राम्यान् भोगानभुञ्जाथां युवां प्राप्तमनोरथौ ॥ ४० ॥

Sau khi nhận ân phúc ấy và Ta biến mất, hai người hòa hợp vợ chồng để có một người con giống Ta; và ước nguyện của hai người đã được thành tựu.

Verse 41

अद‍ृष्ट्वान्यतमं लोके शीलौदार्यगुणै: समम् । अहं सुतो वामभवं पृश्न‍िगर्भ इति श्रुत: ॥ ४१ ॥

Vì Ta không thấy ai trong đời này sánh bằng hai người về sự giản dị, lòng rộng lượng và các đức hạnh, Ta đã sinh làm con của hai người—được biết đến là Pṛśnigarbha, nghĩa là “sinh từ thai của Pṛśni”.

Verse 42

तयोवान पुनरेवाहमदित्यामास कश्यपात् । उपेन्द्र इति विख्यातो वामनत्वाच्च वामन: ॥ ४२ ॥

Trong kỷ nguyên kế tiếp, Ta lại một lần nữa giáng sinh từ chính hai người—Aditi là mẹ và Kaśyapa là cha. Khi ấy Ta được biết đến là Upendra, và vì mang thân hình nhỏ bé nên cũng được gọi là Vāmana.

Verse 43

तृतीयेऽस्मिन् भवेऽहं वै तेनैव वपुषाथ वाम् । जातो भूयस्तयोरेव सत्यं मे व्याहृतं सति ॥ ४३ ॥

Hỡi người mẹ trinh khiết tối thượng, chính Ta—cùng một Đấng ấy—nay đã sinh ra từ hai người làm con lần thứ ba. Xin hãy nhận lời Ta như chân lý.

Verse 44

एतद् वां दर्शितं रूपं प्राग्जन्मस्मरणाय मे । नान्यथा मद्भ‍वं ज्ञानं मर्त्यलिङ्गेन जायते ॥ ४४ ॥

Ta đã hiện bày hình tướng Viṣṇu này cho hai người chỉ để gợi nhớ những lần Ta giáng sinh trước. Bằng không, nếu Ta xuất hiện như một hài nhi phàm nhân, các người sẽ không tin rằng chính Viṣṇu—Đấng Tối Thượng—đã thật sự giáng lâm.

Verse 45

युवां मां पुत्रभावेन ब्रह्मभावेन चासकृत् । चिन्तयन्तौ कृतस्‍नेहौ यास्येथे मद्गतिं पराम् ॥ ४५ ॥

Hai người hãy luôn nghĩ đến Ta với tình con thảo—xem Ta như con của mình—nhưng đồng thời hãy biết Ta là Đấng Tối Thượng. Nhờ tưởng niệm Ta không ngừng với yêu thương, các người sẽ đạt mục tiêu tối cao: trở về thánh cảnh của Thượng Đế.

Verse 46

श्रीशुक उवाच इत्युक्त्वासीद्धरिस्तूष्णीं भगवानात्ममायया । पित्रो: सम्पश्यतो: सद्यो बभूव प्राकृत: शिशु: ॥ ४६ ॥

Śukadeva Gosvāmī nói: Sau khi dạy bảo cha mẹ như vậy, Bhagavān Hari im lặng. Rồi bằng năng lực nội tại của Ngài, ngay trước mắt song thân, Ngài lập tức hóa thành một hài nhi người nhỏ bé.

Verse 47

ततश्च शौरिर्भगवत्प्रचोदित: सुतं समादाय स सूतिकागृहात् । यदा बहिर्गन्तुमियेष तर्ह्यजा या योगमायाजनि नन्दजायया ॥ ४७ ॥

Sau đó, được Đấng Tối Thượng thúc giục, Śauri Vasudeva bồng đứa trẻ sơ sinh rời phòng sinh và vừa định bước ra ngoài; đúng lúc ấy, Yoga-māyā—năng lực thiêng liêng của Chúa—giáng sinh làm con gái của Yaśodā, vợ của Mahārāja Nanda.

Verse 48

तया हृतप्रत्ययसर्ववृत्तिषु द्वा:स्थेषु पौरेष्वपि शायितेष्वथ । द्वारश्च सर्वा: पिहिता दुरत्यया बृहत्कपाटायसकीलश‍ृङ्खलै: ॥ ४८ ॥ ता: कृष्णवाहे वसुदेव आगते स्वयं व्यवर्यन्त यथा तमो रवे: । ववर्ष पर्जन्य उपांशुगर्जित: शेषोऽन्वगाद् वारि निवारयन्‌ फणै: ॥ ४९ ॥

Nhờ ảnh hưởng của Yoga-māyā, các lính gác cửa mất hết năng lực giác quan và ngủ say; những người khác trong nhà cũng chìm vào giấc ngủ sâu. Các cánh cửa bị chốt chặt bằng then lớn, đinh sắt và xích sắt, tự mở ra khi Vasudeva bồng Kṛṣṇa đến, như bóng tối tự tan khi mặt trời mọc.

Verse 49

तया हृतप्रत्ययसर्ववृत्तिषु द्वा:स्थेषु पौरेष्वपि शायितेष्वथ । द्वारश्च सर्वा: पिहिता दुरत्यया बृहत्कपाटायसकीलश‍ृङ्खलै: ॥ ४८ ॥ ता: कृष्णवाहे वसुदेव आगते स्वयं व्यवर्यन्त यथा तमो रवे: । ववर्ष पर्जन्य उपांशुगर्जित: शेषोऽन्वगाद् वारि निवारयन्‌ फणै: ॥ ४९ ॥

Mây trên trời gầm rền khe khẽ và đổ mưa. Khi ấy Ananta-nāga Śeṣa, sự hiển lộ của Bhagavan, theo Vasudeva từ ngay cửa, xòe các mào rắn để ngăn mưa và che chở Vasudeva cùng hài nhi siêu việt.

Verse 50

मघोनि वर्षत्यसकृद् यमानुजा गम्भीरतोयौघजवोर्मिफेनिला । भयानकावर्तशताकुला नदी मागन ददौ सिन्धुरिव श्रिय: पते: ॥ ५० ॥

Vì mưa liên tục do Indra giáng xuống, sông Yamunā dâng sâu, bọt tung theo những con sóng dữ và đầy những xoáy nước đáng sợ. Thế nhưng, như đại dương xưa từng nhường lối cho Śrī Rāmacandra, Yamunā cũng nhường đường cho Vasudeva và cho phép ông vượt qua.

Verse 51

नन्दव्रजं शौरिरुपेत्य तत्र तान् गोपान् प्रसुप्तानुपलभ्य निद्रया । सुतं यशोदाशयने निधाय त- त्सुतामुपादाय पुनर्गृहानगात् ॥ ५१ ॥

Khi Śauri Vasudeva đến Vraja của Nanda, ông thấy các mục đồng đều ngủ say. Ông đặt con trai mình lên giường của Yaśodā, bồng lấy con gái của bà—sự hiển lộ của Yoga-māyā—rồi trở về nơi ở của mình, nhà ngục của Kaṁsa.

Verse 52

देवक्या: शयने न्यस्य वसुदेवोऽथ दारिकाम् । प्रतिमुच्य पदोर्लोहमास्ते पूर्ववदावृत: ॥ ५२ ॥

Vasudeva đặt bé gái lên giường của Devaki, tự khóa chân mình bằng xiềng xích sắt và ở lại đó như trước.

Verse 53

यशोदा नन्दपत्नी च जातं परमबुध्यत । न तल्लिङ्गं परिश्रान्ता निद्रयापगतस्मृति: ॥ ५३ ॥

Yashoda, vợ của Nanda, biết rằng một đứa trẻ đã chào đời, nhưng vì kiệt sức và buồn ngủ, bà không biết đó là trai hay gái.