Adhyaya 25

Verse 1

श्रीशुक उवाच इन्द्रस्तदात्मन: पूजां विज्ञाय विहतां नृप । गोपेभ्य: कृष्णनाथेभ्यो नन्दादिभ्यश्चुकोप ह ॥ १ ॥

Śukadeva nói: Tâu Đại vương Parīkṣit, khi Indra hiểu rằng lễ thờ phụng dành cho mình đã bị gác lại, hắn nổi giận với Nanda và các mục đồng khác, những người tôn Kṛṣṇa làm Chúa Tể.

Verse 2

गणं सांवर्तकं नाम मेघानां चान्तकारीणाम् । इन्द्र: प्रचोदयत् क्रुद्धो वाक्यं चाहेशमान्युत ॥ २ ॥

Trong cơn giận, Indra sai phái đoàn mây hủy diệt vũ trụ mang tên Sāṁvartaka; tự tưởng mình là đấng điều khiển tối thượng, hắn nói như sau.

Verse 3

अहो श्रीमदमाहात्म्यं गोपानां काननौकसाम् । कृष्णं मर्त्यमुपाश्रित्य ये चक्रुर्देवहेलनम् ॥ ३ ॥

[Indra nói:] Hãy xem bọn mục đồng sống trong rừng này say men phú quý đến mức nào! Nương tựa vào Kṛṣṇa như một người phàm, họ đã xúc phạm chư thiên.

Verse 4

यथाद‍ृढै: कर्ममयै: क्रतुभिर्नामनौनिभै: । विद्यामान्वीक्षिकीं हित्वा तितीर्षन्ति भवार्णवम् ॥ ४ ॥

Việc họ nương tựa vào Kṛṣṇa cũng như sự cố gắng ngu muội của kẻ bỏ tri kiến siêu việt về bản ngã, rồi muốn vượt biển luân hồi bằng những “con thuyền” giả dối là các tế lễ nghi thức cầu quả báo.

Verse 5

वाचालं बालिशं स्तब्धमज्ञं पण्डितमानिनम् । कृष्णं मर्त्यमुपाश्रित्य गोपा मे चक्रुरप्रियम् ॥ ५ ॥

Nương tựa vào Kṛṣṇa—một kẻ phàm nhân nói nhiều, trẻ con, kiêu ngạo, ngu muội mà tự cho mình rất uyên bác—những người chăn bò đã cư xử với ta đầy ác ý và thù nghịch.

Verse 6

एषां श्रियावलिप्तानां कृष्णेनाध्मापितात्मनाम् । धुनुत श्रीमदस्तम्भं पशून् नयत सङ्‌क्षयम् ॥ ६ ॥

Sự phú quý đã khiến họ say men kiêu mạn, và Kṛṣṇa lại càng thổi phồng ngã mạn ấy. Nay hãy đi, quét sạch cái kiêu căng do thịnh vượng kia và đưa đàn gia súc của họ đến chỗ diệt vong.

Verse 7

अहं चैरावतं नागमारुह्यानुव्रजे व्रजम् । मरुद्गणैर्महावेगैर्नन्दगोष्ठजिघांसया ॥ ७ ॥

Ta sẽ theo các ngươi đến Vraja, cưỡi voi Airāvata, mang theo các thần gió nhanh mạnh, với ý định tàn phá làng mục đồng của Nanda Mahārāja.

Verse 8

श्रीशुक उवाच इत्थं मघवताज्ञप्ता मेघा निर्मुक्तबन्धना: । नन्दगोकुलमासारै: पीडयामासुरोजसा ॥ ८ ॥

Śukadeva Gosvāmī nói: Theo lệnh của Maghavā (Indra), những đám mây hủy diệt bị tháo xiềng trước thời điểm đã lao đến Gokula của Nanda, rồi trút mưa như thác với sức mạnh dữ dội, hành hạ dân cư nơi ấy.

Verse 9

विद्योतमाना विद्युद्भ‍ि: स्तनन्त: स्तनयित्नुभि: । तीव्रैर्मरुद्गणैर्नुन्ना ववृषुर्जलशर्करा: ॥ ९ ॥

Bị các thần gió dữ dội thúc đẩy, mây bừng sáng bởi tia chớp, gầm vang bởi sấm rền, và ném xuống những hạt mưa đá như sỏi nước.

Verse 10

स्थूणास्थूला वर्षधारा मुञ्चत्स्वभ्रेष्वभीक्ष्णश: । जलौघै: प्लाव्यमाना भूर्नाद‍ृश्यत नतोन्नतम् ॥ १० ॥

Mây đổ mưa như những cột nước dày đặc không ngừng. Dòng lũ nhấn chìm mặt đất, khiến không còn phân biệt được chỗ cao hay chỗ thấp.

Verse 11

अत्यासारातिवातेन पशवो जातवेपना: । गोपा गोप्यश्च शीतार्ता गोविन्दं शरणं ययु: ॥ ११ ॥

Mưa quá lớn và gió dữ khiến muôn thú run rẩy. Các gopa và gopi khổ vì lạnh đều tìm đến nương tựa nơi Govinda.

Verse 12

शिर: सुतांश्च कायेन प्रच्छाद्यासारपीडिता: । वेपमाना भगवत: पादमूलमुपाययु: ॥ १२ ॥

Run rẩy vì khổ sở do mưa dữ, chúng cố dùng thân mình che đầu và che cả bê con, rồi tìm đến nương nơi bàn chân sen của Đấng Tối Thượng.

Verse 13

कृष्ण कृष्ण महाभाग त्वन्नाथं गोकुलं प्रभो । त्रातुमर्हसि देवान्न: कुपिताद् भक्तवत्सल ॥ १३ ॥

Các gopa và gopi thưa rằng: “Kṛṣṇa, Kṛṣṇa, ô Đấng chí phúc, thưa Chúa tể! Gokula nương tựa nơi Ngài. Xin cứu đàn bò khỏi cơn thịnh nộ của Indra; ô Đấng thương yêu người sùng kính, xin cứu cả chúng con nữa.”

Verse 14

शिलावर्षातिवातेन हन्यमानमचेतनम् । निरीक्ष्य भगवान् मेने कुपितेन्द्रकृतं हरि: ॥ १४ ॥

Thấy dân Gokula gần như bất tỉnh vì bị mưa đá và gió dữ quật ngã, Bhagavan Hari hiểu rằng đó là việc làm của Indra đang nổi giận.

Verse 15

अपर्त्वत्युल्बणं वर्षमतिवातं शिलामयम् । स्वयागे विहतेऽस्माभिरिन्द्रो नाशाय वर्षति ॥ १५ ॥

[Śrī Kṛṣṇa tự nhủ:] Vì chúng ta đã ngăn lễ tế của hắn, Indra đang trút cơn mưa dữ trái mùa, kèm gió bão và mưa đá, nhằm gây diệt vong.

Verse 16

तत्र प्रतिविधिं सम्यगात्मयोगेन साधये । लोकेशमानिनां मौढ्याद्धनिष्ये श्रीमदं तम: ॥ १६ ॥

Bằng năng lực yoga huyền diệu của Ta, Ta sẽ hoàn toàn hóa giải sự quấy nhiễu do Indra gây ra. Các chư thiên như Indra, vì kiêu mạn bởi phú quý, ngu muội mà tưởng mình là chúa tể vũ trụ; nay Ta sẽ phá tan bóng tối vô minh ấy.

Verse 17

न हि सद्भ‍ावयुक्तानां सुराणामीशविस्मय: । मत्तोऽसतां मानभङ्ग: प्रशमायोपकल्पते ॥ १७ ॥

Chư thiên vốn thuộc tính thiện (sattva), nên sự kiêu mạn sai lầm rằng mình là chúa tể không nên chi phối họ. Khi Ta phá tan hư danh của kẻ thiếu thiện tính, mục đích của Ta là đem lại cho họ sự an hòa và giải thoát khỏi khổ não.

Verse 18

तस्मान्मच्छरणं गोष्ठं मन्नाथं मत्परिग्रहम् । गोपाये स्वात्मयोगेन सोऽयं मे व्रत आहित: ॥ १८ ॥

Vì vậy Ta phải dùng năng lực yoga siêu việt của chính Ta để che chở cộng đồng mục đồng, bởi Ta là nơi nương tựa của họ, là chủ tể của họ, và họ thật sự là gia quyến của Ta. Hơn nữa, Ta đã thọ lời nguyện bảo hộ các bhakta của Ta.

Verse 19

इत्युक्त्वैकेन हस्तेन कृत्वा गोवर्धनाचलम् । दधार लीलया विष्णुश्छत्राकमिव बालक: ॥ १९ ॥

Nói xong, Đức Śrī Kṛṣṇa—chính là Viṣṇu—nhấc núi Govardhana bằng một tay và trong līlā nâng giữ nhẹ nhàng, như đứa trẻ giơ một cây nấm lên làm chiếc ô.

Verse 20

अथाह भगवान् गोपान्हेऽम्ब तात व्रजौकस: । यथोपजोषं विशत गिरिगर्तं सगोधना: ॥ २० ॥

Bấy giờ Đức Bhagavān bảo dân chăn bò: “Hỡi Mẹ, hỡi Cha, hỡi người Vraja! Tùy ý các con, hãy dắt đàn bò vào nương dưới ngọn đồi này.”

Verse 21

न त्रास इह व: कार्यो मद्धस्ताद्रिनिपातनात् । वातवर्षभयेनालं तत्‍त्राणं विहितं हि व: ॥ २१ ॥

Các con chớ sợ núi này rơi khỏi tay Ta. Cũng đừng sợ gió mưa; sự cứu hộ các con khỏi tai ương ấy đã được an bài rồi.

Verse 22

तथा निर्विविशुर्गर्तं कृष्णाश्वासितमानस: । यथावकाशं सधना: सव्रजा: सोपजीविन: ॥ २२ ॥

Được lời an ủi của Śrī Kṛṣṇa làm yên lòng, mọi người đều vào dưới chân đồi. Ở đó có đủ chỗ cho họ, cho đàn bò, xe cộ, người hầu, các vị tư tế và toàn thể cộng đồng Vraja.

Verse 23

क्षुत्तृड्‍‌‌‌व्यथां सुखापेक्षां हित्वा तैर्व्रजवासिभि: । वीक्ष्यमाणो दधाराद्रिं सप्ताहं नाचलत् पदात् ॥ २३ ॥

Quên đi nỗi đói khát và gác lại mọi nghĩ suy về lạc thú riêng, Śrī Kṛṣṇa đứng nâng ngọn đồi suốt bảy ngày, để dân Vraja chiêm ngưỡng; Ngài không nhúc nhích một bước.

Verse 24

कृष्णयोगानुभावं तं निशम्येन्द्रोऽतिविस्मित: । निस्तम्भो भ्रष्टसङ्कल्प: स्वान्मेघान् सन्न्यवारयत् ॥ २४ ॥

Thấy sự hiển lộ năng lực yoga của Śrī Kṛṣṇa, Indra vô cùng kinh ngạc. Bị kéo xuống khỏi ngôi kiêu mạn giả dối, ý đồ tan vỡ, ông ra lệnh cho mây của mình ngừng lại.

Verse 25

खं व्यभ्रमुदितादित्यं वातवर्षं च दारुणम् । निशम्योपरतं गोपान् गोवर्धनधरोऽब्रवीत् ॥ २५ ॥

Thấy gió mưa dữ dội đã dứt, bầu trời quang đãng và mặt trời đã lên, Đức Śrī Kṛṣṇa, Đấng nâng núi Govardhana, liền nói với cộng đồng mục đồng như sau.

Verse 26

निर्यात त्यजत त्रासं गोपा: सस्त्रीधनार्भका: । उपारतं वातवर्षं व्युदप्रायाश्च निम्नगा: ॥ २६ ॥

Hỡi các mục đồng, hãy ra ngoài cùng vợ con và tài sản; hãy bỏ sợ hãi. Gió mưa đã dừng, và nước sông dâng cao cũng đã rút xuống.

Verse 27

ततस्ते निर्ययुर्गोपा: स्वं स्वमादाय गोधनम् । शकटोढोपकरणं स्त्रीबालस्थविरा: शनै: ॥ २७ ॥

Rồi các mục đồng gom đàn bò của mình, chất đồ đạc lên xe, và đi ra; phụ nữ, trẻ em và người già từ từ theo sau.

Verse 28

भगवानपि तं शैलं स्वस्थाने पूर्ववत् प्रभु: । पश्यतां सर्वभूतानां स्थापयामास लीलया ॥ २८ ॥

Trong khi muôn loài đều nhìn theo, Đấng Tối Thượng đã đặt ngọn núi ấy xuống đúng chỗ cũ như trước, một cách nhẹ nhàng như trò lila.

Verse 29

तं प्रेमवेगान्निर्भृता व्रजौकसोयथा समीयु: परिरम्भणादिभि: । गोप्यश्च सस्‍नेहमपूजयन् मुदादध्यक्षताद्भ‍िर्युयुजु: सदाशिष: ॥ २९ ॥

Dân Vṛndāvana tràn ngập tình yêu xuất thần, tiến đến chào đón Śrī Kṛṣṇa theo mối quan hệ riêng—người ôm lấy Ngài, người cúi lạy, v.v. Các gopī dâng nước pha sữa chua cùng hạt lúa mạch nguyên để tôn kính, và tuôn rải những lời chúc phúc cát tường.

Verse 30

यशोदा रोहिणी नन्दो रामश्च बलिनां वर: । कृष्णमालिङ्‌‌ग्य युयुजुराशिष: स्‍नेहकातरा: ॥ ३० ॥

Mẹ Yaśodā, mẹ Rohiṇī, Nanda Mahārāja và Balarāma—bậc mạnh nhất trong những người hùng—đều ôm chầm lấy Śrī Kṛṣṇa. Tràn ngập tình thương, họ ban phúc lành cho Ngài.

Verse 31

दिवि देवगणा: सिद्धा: साध्या गन्धर्वचारणा: । तुष्टुवुर्मुमुचुस्तुष्टा: पुष्पवर्षाणि पार्थिव ॥ ३१ ॥

Tâu Đại vương, trên cõi trời, chư thiên cùng các Siddha, Sādhya, Gandharva và Cāraṇa hoan hỷ tán dương Śrī Kṛṣṇa và rải mưa hoa xuống trần.

Verse 32

शङ्खदुन्दुभयो नेदुर्दिवि देवप्रचोदिता: । जगुर्गन्धर्वपतयस्तुम्बुरुप्रमुखा नृप ॥ ३२ ॥

Hỡi vua Parīkṣit, trên cõi trời, theo sự thúc giục của chư thiên, tiếng tù và và trống kettledrum vang rền; các thủ lĩnh Gandharva, đứng đầu là Tumburu, bắt đầu cất tiếng ca.

Verse 33

ततोऽनुरक्तै: पशुपै: परिश्रितोराजन् स्वगोष्ठं सबलोऽव्रजद्धरि: । तथाविधान्यस्य कृतानि गोपिकागायन्त्य ईयुर्मुदिता हृदिस्पृश: ॥ ३३ ॥

Tâu Đại vương, rồi Hari—Śrī Kṛṣṇa—được các bạn chăn bò yêu mến vây quanh và cùng Balarāma đi đến nơi Ngài chăn dắt đàn bò. Các gopī vui mừng trở về nhà, hát ca về việc nâng núi Govardhana và những công hạnh vinh quang khác đã chạm sâu vào lòng họ.