Adhyaya 2

Verse 1

श्रीशुक उवाच आसीद् गिरिवरो राजंस्त्रिकूट इति विश्रुत: । क्षीरोदेनावृत: श्रीमान्योजनायुतमुच्छ्रित: ॥ १ ॥

Śrī Śukadeva nói: Tâu Đại vương, có một ngọn núi vĩ đại tên Trikūṭa. Núi ấy được bao quanh bởi Biển Sữa, rực rỡ trang nghiêm và cao đến mười nghìn do-tuần.

Verse 2

तावता विस्तृत: पर्यक्त्रिभि: श‍ृङ्गै: पयोनिधिम् । दिश: खं रोचयन्नास्ते रौप्यायसहिरण्मयै: ॥ २ ॥ अन्यैश्च ककुभ: सर्वा रत्नधातुविचित्रितै: । नानाद्रुमलतागुल्मैर्निर्घोषैर्निर्झराम्भसाम् ॥ ३ ॥

Ngọn núi ấy có bề dài và bề rộng bằng nhau. Ba đỉnh chính làm bằng sắt, bạc và vàng khiến muôn phương cùng bầu trời rực sáng. Các đỉnh khác lấp lánh châu báu và khoáng thạch, điểm trang bởi cây cối, dây leo, bụi rậm; tiếng thác nước ngân vang êm dịu, làm tăng thêm vẻ đẹp của mọi phương trời.

Verse 3

तावता विस्तृत: पर्यक्त्रिभि: श‍ृङ्गै: पयोनिधिम् । दिश: खं रोचयन्नास्ते रौप्यायसहिरण्मयै: ॥ २ ॥ अन्यैश्च ककुभ: सर्वा रत्नधातुविचित्रितै: । नानाद्रुमलतागुल्मैर्निर्घोषैर्निर्झराम्भसाम् ॥ ३ ॥

Ngọn núi ấy có bề dài và bề rộng bằng nhau. Ba đỉnh chính làm bằng sắt, bạc và vàng khiến muôn phương cùng bầu trời rực sáng. Các đỉnh khác lấp lánh châu báu và khoáng thạch, điểm trang bởi cây cối, dây leo, bụi rậm; tiếng thác nước ngân vang êm dịu, làm tăng thêm vẻ đẹp của mọi phương trời.

Verse 4

स चावनिज्यमानाङ्‍‍घ्रि: समन्तात् पयऊर्मिभि: । करोति श्यामलां भूमिं हरिन्मरकताश्मभि: ॥ ४ ॥

Chân núi ấy luôn được sóng của Biển Sữa rửa sạch khắp bốn bề; nhờ những viên ngọc lục bảo xanh sinh ra từ đó, mặt đất ở tám phương hiện lên sắc xanh thẫm trang nghiêm.

Verse 5

सिद्धचारणगन्धर्वैर्विद्याधरमहोरगै: । किन्नरैरप्सरोभिश्च क्रीडद्भ‍िर्जुष्टकन्दर: ॥ ५ ॥

Các hang động trên núi ấy đầy ắp cư dân cõi cao—Siddha, Cāraṇa, Gandharva, Vidyādhara, Mahoraga (naga), Kinnara và Apsarā—đến đó vui chơi tiêu dao; vì thế mọi hang động đều rộn ràng bóng dáng chư thiên.

Verse 6

यत्र सङ्गीतसन्नादैर्नदद्गुहममर्षया । अभिगर्जन्ति हरय: श्लाघिन: परशङ्कया ॥ ६ ॥

Nơi các hang động vang dội tiếng ca của chư thiên, những sư tử kiêu hãnh vì sức mạnh của mình gầm lên trong cơn ghen tức không chịu nổi, tưởng rằng có một sư tử khác đang gầm như thế.

Verse 7

नानारण्यपशुव्रातसङ्कुलद्रोण्यलङ्‌कृत: । चित्रद्रुमसुरोद्यानकलकण्ठविहङ्गम: ॥ ७ ॥

Những thung lũng dưới núi Trikūṭa đầy ắp bầy thú rừng muôn loài; trên những cây cối rực rỡ trong vườn của chư thiên, các loài chim giọng ngọt ngào ríu rít hót ca.

Verse 8

सरित्सरोभिरच्छोदै: पुलिनैर्मणिवालुकै: । देवस्त्रीमज्जनामोदसौरभाम्ब्वनिलैर्युत: ॥ ८ ॥

Núi Trikūṭa có nhiều sông hồ, bờ cát rải những viên ngọc nhỏ như hạt cát. Nước trong như pha lê; khi các tiên nữ của chư thiên tắm, hương thơm thân thể họ thấm vào nước và gió, khiến không gian thêm phần thơm ngát.

Verse 9

तस्य द्रोण्यां भगवतो वरुणस्य महात्मन: । उद्यानमृतुमन्नाम आक्रीडं सुरयोषिताम् ॥ ९ ॥ सर्वतोऽलङ्‌कृतं दिव्यैर्नित्यपुष्पफलद्रुमै: । मन्दारै: पारिजातैश्च पाटलाशोकचम्पकै: ॥ १० ॥ चूतै: पियालै: पनसैराम्रैराम्रातकैरपि । क्रमुकैर्नारिकेलैश्च खर्जूरैर्बीजपूरकै: ॥ ११ ॥ मधुकै: शालतालैश्च तमालैरसनार्जुनै: । अरिष्टोडुम्बरप्लक्षैर्वटै: किंशुकचन्दनै: ॥ १२ ॥ पिचुमर्दै: कोविदारै: सरलै: सुरदारुभि: । द्राक्षेक्षुरम्भाजम्बुभिर्बदर्यक्षाभयामलै: ॥ १३ ॥

Trong một thung lũng của núi Trikūṭa có khu vườn tên Ṛtumat, thuộc về Varuṇa—bậc đại nhân và tín đồ cao cả—là nơi vui chơi của các tiên nữ chư thiên. Vườn ấy được trang hoàng khắp nơi bằng những cây thiêng luôn trổ hoa kết trái quanh năm: mandāra, pārijāta, pāṭala, aśoka, campaka; cūta, piyāla, panasa, xoài, āmrātaka, kramuka, dừa, chà là, lựu; madhuka, śāla, cọ, tamāla, asana, arjuna, ariṣṭa, uḍumbara, plakṣa, đa, kiṁśuka, đàn hương; cùng picumarda, kovidāra, sarala, deodara, nho, mía, chuối, jambu, badarī, akṣa, abhayā và āmalakī.

Verse 10

तस्य द्रोण्यां भगवतो वरुणस्य महात्मन: । उद्यानमृतुमन्नाम आक्रीडं सुरयोषिताम् ॥ ९ ॥ सर्वतोऽलङ्‌कृतं दिव्यैर्नित्यपुष्पफलद्रुमै: । मन्दारै: पारिजातैश्च पाटलाशोकचम्पकै: ॥ १० ॥ चूतै: पियालै: पनसैराम्रैराम्रातकैरपि । क्रमुकैर्नारिकेलैश्च खर्जूरैर्बीजपूरकै: ॥ ११ ॥ मधुकै: शालतालैश्च तमालैरसनार्जुनै: । अरिष्टोडुम्बरप्लक्षैर्वटै: किंशुकचन्दनै: ॥ १२ ॥ पिचुमर्दै: कोविदारै: सरलै: सुरदारुभि: । द्राक्षेक्षुरम्भाजम्बुभिर्बदर्यक्षाभयामलै: ॥ १३ ॥

Trong một thung lũng của núi Trikūṭa có khu vườn tên Ṛtumat, thuộc về Varuṇa—bậc đại nhân và tín đồ cao cả—là nơi vui chơi của các tiên nữ chư thiên. Vườn ấy được trang hoàng khắp nơi bằng những cây thiêng luôn trổ hoa kết trái quanh năm: mandāra, pārijāta, pāṭala, aśoka, campaka; cūta, piyāla, panasa, xoài, āmrātaka, kramuka, dừa, chà là, lựu; madhuka, śāla, cọ, tamāla, asana, arjuna, ariṣṭa, uḍumbara, plakṣa, đa, kiṁśuka, đàn hương; cùng picumarda, kovidāra, sarala, deodara, nho, mía, chuối, jambu, badarī, akṣa, abhayā và āmalakī.

Verse 11

तस्य द्रोण्यां भगवतो वरुणस्य महात्मन: । उद्यानमृतुमन्नाम आक्रीडं सुरयोषिताम् ॥ ९ ॥ सर्वतोऽलङ्‌कृतं दिव्यैर्नित्यपुष्पफलद्रुमै: । मन्दारै: पारिजातैश्च पाटलाशोकचम्पकै: ॥ १० ॥ चूतै: पियालै: पनसैराम्रैराम्रातकैरपि । क्रमुकैर्नारिकेलैश्च खर्जूरैर्बीजपूरकै: ॥ ११ ॥ मधुकै: शालतालैश्च तमालैरसनार्जुनै: । अरिष्टोडुम्बरप्लक्षैर्वटै: किंशुकचन्दनै: ॥ १२ ॥ पिचुमर्दै: कोविदारै: सरलै: सुरदारुभि: । द्राक्षेक्षुरम्भाजम्बुभिर्बदर्यक्षाभयामलै: ॥ १३ ॥

Trong một thung lũng của núi Trikūṭa có khu vườn thiêng tên Ṛtumat. Vườn ấy thuộc về Varuṇa vĩ đại và là nơi vui chơi của các tiên nữ chư thiên. Ở đó cây cối nở hoa kết trái quanh năm—mandāra, pārijāta, pāṭala, aśoka, campaka, cūta, piyāla, panasa, xoài và nhiều loài khác.

Verse 12

तस्य द्रोण्यां भगवतो वरुणस्य महात्मन: । उद्यानमृतुमन्नाम आक्रीडं सुरयोषिताम् ॥ ९ ॥ सर्वतोऽलङ्‌कृतं दिव्यैर्नित्यपुष्पफलद्रुमै: । मन्दारै: पारिजातैश्च पाटलाशोकचम्पकै: ॥ १० ॥ चूतै: पियालै: पनसैराम्रैराम्रातकैरपि । क्रमुकैर्नारिकेलैश्च खर्जूरैर्बीजपूरकै: ॥ ११ ॥ मधुकै: शालतालैश्च तमालैरसनार्जुनै: । अरिष्टोडुम्बरप्लक्षैर्वटै: किंशुकचन्दनै: ॥ १२ ॥ पिचुमर्दै: कोविदारै: सरलै: सुरदारुभि: । द्राक्षेक्षुरम्भाजम्बुभिर्बदर्यक्षाभयामलै: ॥ १३ ॥

Trong vườn ấy còn có cây madhuka, śāla, các loài cọ, tamāla, asana, arjuna, ariṣṭa, udumbara, plakṣa, đa, kiṁśuka và đàn hương. Nhờ muôn loài hoa trái không dứt theo bốn mùa, khu vườn của Varuṇa luôn rực rỡ như sân chơi của các tiên nữ.

Verse 13

तस्य द्रोण्यां भगवतो वरुणस्य महात्मन: । उद्यानमृतुमन्नाम आक्रीडं सुरयोषिताम् ॥ ९ ॥ सर्वतोऽलङ्‌कृतं दिव्यैर्नित्यपुष्पफलद्रुमै: । मन्दारै: पारिजातैश्च पाटलाशोकचम्पकै: ॥ १० ॥ चूतै: पियालै: पनसैराम्रैराम्रातकैरपि । क्रमुकैर्नारिकेलैश्च खर्जूरैर्बीजपूरकै: ॥ ११ ॥ मधुकै: शालतालैश्च तमालैरसनार्जुनै: । अरिष्टोडुम्बरप्लक्षैर्वटै: किंशुकचन्दनै: ॥ १२ ॥ पिचुमर्दै: कोविदारै: सरलै: सुरदारुभि: । द्राक्षेक्षुरम्भाजम्बुभिर्बदर्यक्षाभयामलै: ॥ १३ ॥

Ở đó còn có nho, mía, chuối, jambu, badarī, akṣa, abhaya và āmalakī; lại có các cây picumarda, kovidāra, sarala và sura-dāru bao quanh. Nhờ hoa trái dồi dào suốt bốn mùa, khu vườn ấy tỏa vẻ đẹp thiêng liêng trong thung lũng Trikūṭa.

Verse 14

८.२.१४-१९ बिल्वै: कपित्थैर्जम्बीरैर्वृतो भल्ल‍ातकादिभि: । तस्मिन्सर: सुविपुलं लसत्काञ्चनपङ्कजम् ॥ १४ ॥ कुमुदोत्पलकह्लारशतपत्रश्रियोर्जितम् । मत्तषट्पदनिर्घुष्टं शकुन्तैश्च कलस्वनै: ॥ १५ ॥ हंसकारण्डवाकीर्णं चक्राह्वै: सारसैरपि । जलकुक्कुटकोयष्टिदात्यूहकुलकूजितम् ॥ १६ ॥ मत्स्यकच्छपसञ्चारचलत्पद्मरज:पय: । कदम्बवेतसनलनीपवञ्जुलकैर्वृतम् ॥ १७ ॥ कुन्दै: कुरुबकाशोकै: शिरीषै: कूटजेङ्गुदै: । कुब्जकै: स्वर्णयूथीभिर्नागपुन्नागजातिभि: ॥ १८ ॥ मल्ल‍िकाशतपत्रैश्च माधवीजालकादिभि: । शोभितं तीरजैश्चान्यैर्नित्यर्तुभिरलं द्रुमै: ॥ १९ ॥

Trong khu vườn ấy có một hồ nước vô cùng rộng, quanh hồ là cây bilva, kapittha, jambīra, bhallātaka và nhiều loài khác; trong hồ nở những đóa sen rực sáng như vàng. Hồ đầy hoa kumuda, utpala, kahlāra và śatapatra, làm tăng vẻ mỹ lệ của núi.

Verse 15

८.२.१४-१९ बिल्वै: कपित्थैर्जम्बीरैर्वृतो भल्ल‍ातकादिभि: । तस्मिन्सर: सुविपुलं लसत्काञ्चनपङ्कजम् ॥ १४ ॥ कुमुदोत्पलकह्लारशतपत्रश्रियोर्जितम् । मत्तषट्पदनिर्घुष्टं शकुन्तैश्च कलस्वनै: ॥ १५ ॥ हंसकारण्डवाकीर्णं चक्राह्वै: सारसैरपि । जलकुक्कुटकोयष्टिदात्यूहकुलकूजितम् ॥ १६ ॥ मत्स्यकच्छपसञ्चारचलत्पद्मरज:पय: । कदम्बवेतसनलनीपवञ्जुलकैर्वृतम् ॥ १७ ॥ कुन्दै: कुरुबकाशोकै: शिरीषै: कूटजेङ्गुदै: । कुब्जकै: स्वर्णयूथीभिर्नागपुन्नागजातिभि: ॥ १८ ॥ मल्ल‍िकाशतपत्रैश्च माधवीजालकादिभि: । शोभितं तीरजैश्चान्यैर्नित्यर्तुभिरलं द्रुमै: ॥ १९ ॥

Hồ ấy rực rỡ bởi vẻ đẹp của hoa kumuda, utpala, kahlāra và śatapatra. Ong say mật vo ve, chim hót thanh tao ríu rít; khiến nơi ấy trở nên vô cùng diễm lệ và an lạc.

Verse 16

८.२.१४-१९ बिल्वै: कपित्थैर्जम्बीरैर्वृतो भल्ल‍ातकादिभि: । तस्मिन्सर: सुविपुलं लसत्काञ्चनपङ्कजम् ॥ १४ ॥ कुमुदोत्पलकह्लारशतपत्रश्रियोर्जितम् । मत्तषट्पदनिर्घुष्टं शकुन्तैश्च कलस्वनै: ॥ १५ ॥ हंसकारण्डवाकीर्णं चक्राह्वै: सारसैरपि । जलकुक्कुटकोयष्टिदात्यूहकुलकूजितम् ॥ १६ ॥ मत्स्यकच्छपसञ्चारचलत्पद्मरज:पय: । कदम्बवेतसनलनीपवञ्जुलकैर्वृतम् ॥ १७ ॥ कुन्दै: कुरुबकाशोकै: शिरीषै: कूटजेङ्गुदै: । कुब्जकै: स्वर्णयूथीभिर्नागपुन्नागजातिभि: ॥ १८ ॥ मल्ल‍िकाशतपत्रैश्च माधवीजालकादिभि: । शोभितं तीरजैश्चान्यैर्नित्यर्तुभिरलं द्रुमै: ॥ १९ ॥

Trong khu vườn ấy có một hồ nước vô cùng rộng lớn, đầy những đóa sen rực sáng như vàng cùng các loài hoa kumuda, utpala, kahlāra và śatapatra làm tăng vẻ đẹp của núi. Chung quanh có cây bilva, kapittha, jambīra, bhallātaka v.v.; ong say mật vo ve, còn chim muông cất tiếng hót êm đềm du dương.

Verse 17

८.२.१४-१९ बिल्वै: कपित्थैर्जम्बीरैर्वृतो भल्ल‍ातकादिभि: । तस्मिन्सर: सुविपुलं लसत्काञ्चनपङ्कजम् ॥ १४ ॥ कुमुदोत्पलकह्लारशतपत्रश्रियोर्जितम् । मत्तषट्पदनिर्घुष्टं शकुन्तैश्च कलस्वनै: ॥ १५ ॥ हंसकारण्डवाकीर्णं चक्राह्वै: सारसैरपि । जलकुक्कुटकोयष्टिदात्यूहकुलकूजितम् ॥ १६ ॥ मत्स्यकच्छपसञ्चारचलत्पद्मरज:पय: । कदम्बवेतसनलनीपवञ्जुलकैर्वृतम् ॥ १७ ॥ कुन्दै: कुरुबकाशोकै: शिरीषै: कूटजेङ्गुदै: । कुब्जकै: स्वर्णयूथीभिर्नागपुन्नागजातिभि: ॥ १८ ॥ मल्ल‍िकाशतपत्रैश्च माधवीजालकादिभि: । शोभितं तीरजैश्चान्यैर्नित्यर्तुभिरलं द्रुमै: ॥ १९ ॥

Do cá và rùa quẫy động, mặt nước gợn sóng và như được trang điểm bởi phấn hoa rơi từ những đóa sen. Hồ ấy được bao quanh bởi kadamba, vetasa, nala, nīpa, vañjulaka cùng nhiều loài cây cỏ khác.

Verse 18

८.२.१४-१९ बिल्वै: कपित्थैर्जम्बीरैर्वृतो भल्ल‍ातकादिभि: । तस्मिन्सर: सुविपुलं लसत्काञ्चनपङ्कजम् ॥ १४ ॥ कुमुदोत्पलकह्लारशतपत्रश्रियोर्जितम् । मत्तषट्पदनिर्घुष्टं शकुन्तैश्च कलस्वनै: ॥ १५ ॥ हंसकारण्डवाकीर्णं चक्राह्वै: सारसैरपि । जलकुक्कुटकोयष्टिदात्यूहकुलकूजितम् ॥ १६ ॥ मत्स्यकच्छपसञ्चारचलत्पद्मरज:पय: । कदम्बवेतसनलनीपवञ्जुलकैर्वृतम् ॥ १७ ॥ कुन्दै: कुरुबकाशोकै: शिरीषै: कूटजेङ्गुदै: । कुब्जकै: स्वर्णयूथीभिर्नागपुन्नागजातिभि: ॥ १८ ॥ मल्ल‍िकाशतपत्रैश्च माधवीजालकादिभि: । शोभितं तीरजैश्चान्यैर्नित्यर्तुभिरलं द्रुमै: ॥ १९ ॥

Hồ ấy được tô điểm bốn bề bởi các loài hoa và cây như kunda, kurubaka, aśoka, śirīṣa, kūṭaja, iṅguda, kubjaka, cùng svarṇa-yūthī, nāga, punnāga và jātī. Muôn hương hoa khiến bờ hồ cũng trở nên mỹ lệ.

Verse 19

८.२.१४-१९ बिल्वै: कपित्थैर्जम्बीरैर्वृतो भल्ल‍ातकादिभि: । तस्मिन्सर: सुविपुलं लसत्काञ्चनपङ्कजम् ॥ १४ ॥ कुमुदोत्पलकह्लारशतपत्रश्रियोर्जितम् । मत्तषट्पदनिर्घुष्टं शकुन्तैश्च कलस्वनै: ॥ १५ ॥ हंसकारण्डवाकीर्णं चक्राह्वै: सारसैरपि । जलकुक्कुटकोयष्टिदात्यूहकुलकूजितम् ॥ १६ ॥ मत्स्यकच्छपसञ्चारचलत्पद्मरज:पय: । कदम्बवेतसनलनीपवञ्जुलकैर्वृतम् ॥ १७ ॥ कुन्दै: कुरुबकाशोकै: शिरीषै: कूटजेङ्गुदै: । कुब्जकै: स्वर्णयूथीभिर्नागपुन्नागजातिभि: ॥ १८ ॥ मल्ल‍िकाशतपत्रैश्च माधवीजालकादिभि: । शोभितं तीरजैश्चान्यैर्नित्यर्तुभिरलं द्रुमै: ॥ १९ ॥

Hồ và bờ hồ được điểm trang bởi dây leo mallikā, śatapatra, cùng mādhavī, jālakā v.v. Trên bờ còn có vô số cây cối như mang “mùa vĩnh cửu”, luôn cho hoa và trái. Vì thế toàn ngọn núi rực rỡ trong vẻ đẹp trang nghiêm.

Verse 20

तत्रैकदा तद्‌गिरिकाननाश्रय: करेणुभिर्वारणयूथपश्चरन् । सकण्टकं कीचकवेणुवेत्रवद् विशालगुल्मं प्ररुजन्वनस्पतीन् ॥ २० ॥

Một lần, thủ lĩnh đàn voi sống trong rừng núi Trikūṭa cùng các voi cái đi về phía hồ. Trên đường, nó bẻ gãy nhiều cây cỏ, dây leo, bụi rậm và cây lớn, chẳng hề bận tâm đến những gai nhọn đâm chích.

Verse 21

यद्गन्धमात्राद्धरयो गजेन्द्रा व्याघ्रादयो व्यालमृगा: सखड्‌गा: । महोरगाश्चापि भयाद्‌द्रवन्ति सगौरकृष्णा: सरभाश्चमर्य: ॥ २१ ॥

Chỉ vừa ngửi thấy mùi của Gajendra, các voi khác, hổ và những thú dữ như sư tử, tê giác, đại xà cùng sarabha đen‑trắng đều hoảng sợ bỏ chạy; nai camarī cũng chạy xa.

Verse 22

गोपुच्छशालावृकमर्कटाश्च । अन्यत्र क्षुद्रा हरिणा: शशादय- श्चरन्त्यभीता यदनुग्रहेण ॥ २२ ॥

Nhờ ân huệ của voi ấy, cáo, sói, trâu rừng, gấu, lợn rừng, gopuccha, nhím, khỉ, thỏ, các loài nai khác và nhiều thú nhỏ lang thang ở những nơi khác trong rừng mà không sợ hãi; chúng chẳng sợ nó.

Verse 23

स घर्मतप्त: करिभि: करेणुभि- र्वृतो मदच्युत्करभैरनुद्रुत: । गिरिं गरिम्णा परित: प्रकम्पयन् निषेव्यमाणोऽलिकुलैर्मदाशनै: ॥ २३ ॥ सरोऽनिलं पङ्कजरेणुरूषितं जिघ्रन्विदूरान्मदविह्वलेक्षण: । वृत: स्वयूथेन तृषार्दितेन तत् सरोवराभ्यासमथागमद्‌द्रुतम् ॥ २४ ॥

Voi chúa, nóng bức vì nắng, được bao quanh bởi voi đực lẫn voi cái và có bầy voi con theo sau, nước mút chảy ra. Với thân nặng, nó làm núi Trikūṭa rung chuyển bốn phía; đàn ong uống mật như đang hầu hạ, hút lấy dòng mút ấy. Từ xa nó đã ngửi thấy hương phấn sen theo gió từ hồ; mắt mờ vì men say, cùng bầy bạn khát cháy, nó mau chóng đến bờ hồ.

Verse 24

स घर्मतप्त: करिभि: करेणुभि- र्वृतो मदच्युत्करभैरनुद्रुत: । गिरिं गरिम्णा परित: प्रकम्पयन् निषेव्यमाणोऽलिकुलैर्मदाशनै: ॥ २३ ॥ सरोऽनिलं पङ्कजरेणुरूषितं जिघ्रन्विदूरान्मदविह्वलेक्षण: । वृत: स्वयूथेन तृषार्दितेन तत् सरोवराभ्यासमथागमद्‌द्रुतम् ॥ २४ ॥

Voi chúa, nóng bức vì nắng, được bao quanh bởi voi đực lẫn voi cái và có bầy voi con theo sau, nước mút chảy ra. Với thân nặng, nó làm núi Trikūṭa rung chuyển bốn phía; đàn ong uống mật như đang hầu hạ, hút lấy dòng mút ấy. Từ xa nó đã ngửi thấy hương phấn sen theo gió từ hồ; mắt mờ vì men say, cùng bầy bạn khát cháy, nó mau chóng đến bờ hồ.

Verse 25

विगाह्य तस्मिन्नमृताम्बु निर्मलं हेमारविन्दोत्पलरेणुरूषितम् । पपौ निकामं निजपुष्करोद्‌धृत- मात्मानमद्भ‍ि: स्‍नपयन्गतक्लम: ॥ २५ ॥

Voi chúa bước xuống hồ nước trong vắt, mát lạnh như cam lộ, thơm lừng bởi phấn sen và utpala ánh vàng. Nó tắm rửa cho tan mỏi mệt, rồi dùng vòi múc nước uống thỏa thuê cho đến khi mãn nguyện.

Verse 26

स पुष्करेणोद्‌धृतशीकराम्बुभि- र्निपाययन्संस्‍नपयन्यथा गृही । घृणी करेणु: करभांश्च दुर्मदो नाचष्ट कृच्छ्रं कृपणोऽजमायया ॥ २६ ॥

Như người thiếu tri thức tâm linh và luyến ái gia quyến, Gajendra bị ngoại năng (māyā) của Śrī Kṛṣṇa mê hoặc đã dùng vòi múc nước hồ, phun rưới và cho các voi cái cùng đàn con tắm uống; nó chẳng bận tâm đến nhọc nhằn ấy.

Verse 27

तं तत्र कश्चिन्नृप दैवचोदितो ग्राहो बलीयांश्चरणे रुषाग्रहीत् । यद‍ृच्छयैवं व्यसनं गतो गजो यथाबलं सोऽतिबलो विचक्रमे ॥ २७ ॥

Tâu Đại vương, do sự an bài của thiên mệnh, một con cá sấu rất mạnh nổi giận và ngoạm lấy chân Gajendra trong nước. Dù tai nạn đến bất ngờ như vậy, con voi hùng mạnh ấy vẫn dốc hết sức để thoát khỏi hiểm nạn do số phận gửi đến.

Verse 28

तथातुरं यूथपतिं करेणवो विकृष्यमाणं तरसा बलीयसा । विचुक्रुशुर्दीनधियोऽपरे गजा: पार्ष्णिग्रहास्तारयितुं न चाशकन् ॥ २८ ॥

Sau đó, thấy thủ lĩnh đàn voi Gajendra bị con cá sấu mạnh hơn kéo đi dữ dội, các voi cái đau xót vô cùng và kêu khóc. Những con voi khác muốn cứu bằng cách nắm kéo từ phía sau, nhưng vì sức mạnh lớn của cá sấu nên không thể giải thoát cho nó.

Verse 29

नियुध्यतोरेवमिभेन्द्रनक्रयो- र्विकर्षतोरन्तरतो बहिर्मिथ: । समा: सहस्रं व्यगमन् महीपते सप्राणयोश्चित्रममंसतामरा: ॥ २९ ॥

Tâu Đại vương, cứ thế voi và cá sấu giằng co, kéo nhau vào rồi ra khỏi nước, suốt một ngàn năm. Thấy cuộc chiến của hai sinh linh vẫn còn hơi thở ấy, chư thiên vô cùng kinh ngạc.

Verse 30

ततो गजेन्द्रस्य मनोबलौजसां कालेन दीर्घेण महानभूद् व्यय: । विकृष्यमाणस्य जलेऽवसीदतो विपर्ययोऽभूत् सकलं जलौकस: ॥ ३० ॥

Sau đó, vì bị kéo xuống nước và giao chiến suốt nhiều năm dài, sức mạnh tinh thần, thể lực và năng lực giác quan của Gajendra suy giảm rất nhiều. Trái lại, cá sấu là loài sống trong nước nên càng thêm hăng hái, tăng trưởng sức lực và năng lực giác quan.

Verse 31

इत्थं गजेन्द्र: स यदाप सङ्कटं प्राणस्य देही विवशो यद‍ृच्छया । अपारयन्नात्मविमोक्षणे चिरं दध्याविमां बुद्धिमथाभ्यपद्यत ॥ ३१ ॥

Như vậy, Gajendra, vua của loài voi, theo ý chí của định mệnh đã bị cá sấu kẹp chặt. Vì mang thân xác nên ông bất lực, lâu lâu vẫn không thể tự giải thoát. Run sợ trước cái chết, ông suy niệm rất lâu và cuối cùng đi đến quyết định này.

Verse 32

न मामिमे ज्ञातय आतुरं गजा: कुत: करिण्य: प्रभवन्ति मोचितुम् । ग्राहेण पाशेन विधातुरावृतो- ऽप्यहं च तं यामि परं परायणम् ॥ ३२ ॥

Những con voi là bạn bè và thân quyến của ta cũng không thể cứu ta khỏi hiểm nạn này; huống chi các voi cái của ta. Theo ý chí của Đấng an bài, ta bị trói trong thòng lọng của cá sấu. Vì vậy ta tìm nương tựa nơi Bhagavān, Chỗ Nương Tối Thượng của muôn loài.

Verse 33

य: कश्चनेशो बलिनोऽन्तकोरगात् प्रचण्डवेगादभिधावतो भृशम् । भीतं प्रपन्नं परिपाति यद्भ‍या- न्मृत्यु: प्रधावत्यरणं तमीमहि ॥ ३३ ॥

Đấng Tối Thượng ấy vô cùng quyền năng. Con rắn của thời gian—tử thần—với sức mạnh đáng sợ không ngừng đuổi theo để nuốt chửng mọi người; nhưng ai run sợ mà nương tựa nơi Chúa, Ngài che chở người ấy. Ngay cả cái chết cũng chạy trốn vì sợ Ngài; vì vậy ta xin quy phục Ngài, nơi nương tựa chân thật của tất cả.