Mantra 3

Sukta 105

Sanskrit (Devanagari)

इत ऊती वो अजरं प्रहेतारमप्रहितम्। आशुं जेतारं हेतारं रथीतममतूर्तं तुग्र्यावृधम्

IAST Transliteration

itá ūtí vo ajáraṃ prahétāram áprāhitaṃ | āśúṃ jétāraṃ hétāraṃ rathītamáṃ amátūrtaṃ tugryā́vṛdham

English Translation (Griffith/Whitney)

Hence be for you an aid that ages not—an unrepelled impeller; the swift conqueror, the smiter, the best of charioteers, the unconquered, the increaser of Tugrya.

Translation

Từ đây, xin có sự trợ giúp không già nua cho các ngươi—đấng thúc đẩy không thể ngăn cản; kẻ chiến thắng mau lẹ, kẻ giáng phạt, người đánh xe giỏi nhất, đấng không bị khuất phục, đấng làm tăng trưởng Tugrya.

Word by Word

• इ॒तः: from here
• इ॒तः: Apādāna
• Type: Indeclinable
• Root: इतः (अव्यय; इदम्-प्रातिपदिकात्)

• ऊ॒ती: help; protection
• ऊ॒ती: Kartā
• Type: Noun
• Root: ऊति- (प्रातिपदिकम्; √अव्/√ऊ? 'to help, protect' से भाव)

• वः: for you; your
• वः: Sampradāna
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम)

• अजरम्: unaging; undecaying
• अजरम्: Karma
• Type: Adjective
• Root: अजर- (प्रातिपदिकम्; अ- + जर 'aging')

• प्रहेतारम्: the impeller; sender; instigator
• प्रहेतारम्: Karma
• Type: Noun
• Root: प्र-√हि (धातु) → प्रहेतृ- (कर्तृ-नाम)

• अप्रहितम्: unopposed; not held back / not checked
• अप्रहितम्: Karma
• Type: Adjective
• Root: अ- + प्रहित- (कृदन्त; प्र-√हि/√धा 'to place/send forth' → 'sent forth/appointed')

• आशुम्: swift
• आशुम्: Karma
• Type: Adjective
• Root: आशु- (प्रातिपदिकम्)

• जेतारम्: conqueror; winner
• जेतारम्: Karma
• Type: Noun
• Root: √जि (धातु) → जेतृ- (कर्तृ-नाम)

• हेतारम्: impeller; smiter
• हेतारम्: Karma
• Type: Noun
• Root: √हि (धातु) → हेतृ- (कर्तृ-नाम; 'one who impels/strikes')

• रथीतमम्: best charioteer; most skilled with the chariot
• रथीतमम्: Karma
• Type: Adjective
• Root: रथिन्- (प्रातिपदिकम्) + तमप् (superlative)

• अमतूर्तम्: unoverpowered; unconquered
• अमतूर्तम्: Karma
• Type: Adjective
• Root: अ- + मतूर्त- (प्रातिपदिकम्; 'overpowered/defeated' अर्थे)

• तुग्र्यावृधम्: increasing (the power/line) of Tugrya; Tugrya-enhancing
• तुग्र्यावृधम्: Karma
• Type: Adjective
• Root: तुग्र्य- (प्रातिपदिकम्; तुग्र्य-नाम/सम्बन्ध) + आवृध- (प्रातिपदिकम्; आ-√वृध् 'to increase' → 'increasing')

Attribution

Rishi: RV-derived (as per RV source of AV 20 material)

Devata: Indra

Chandas: Jagatī/triṣṭubh-like RV cadence (as transmitted in AV 20; metrical exactness depends on pada division)

Mantra Rasa

{"primary_rasa":"vira","secondary_rasa":"adbhuta","emotional_arc":"From request for aid → accelerating confidence through epithets → settled certainty of being unconquered.","listener_experience":"Uplift, readiness, team-cohesion; sense of being propelled forward.","intensity":6}