Mantra 93

Sukta 8

Sanskrit (Devanagari)

तस्येदं वर्चस्तेजः प्राणमायुर्नि वेष्टयामीदमेनमधराञ्चं पादयामि

IAST Transliteration

tásyedáṃ várcas téjaḥ prāṇám ā́yur ní veṣṭayāmī́dam enam adharā́ñcam pādayāmi

English Translation (Griffith/Whitney)

This—his lustre and fiery might, his breath and length of days—herewith I wrap about (and take to myself); and this man I cause to go downward, turned to the lower side.

Translation

Chính đây—hào quang và uy lực rực lửa của hắn, hơi thở và thọ mệnh của hắn—ta lấy điều này mà quấn chặt (và thu về cho ta); và người đàn ông này ta khiến đi xuống dưới, quay về phía thấp.

Word by Word

• तस्य: of him/its
• तस्य: सम्बन्ध (genitive relation)
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• इदम्: this
• इदम्: कर्म (object; ‘this’ as what is being dealt with)
• Type: Pronoun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• वर्चः: splendour, lustre
• वर्चः: कर्म
• Type: Noun
• Root: वर्चस् (प्रातिपदिक)

• तेजः: radiance, energy
• तेजः: कर्म
• Type: Noun
• Root: तेजस् (प्रातिपदिक)

• प्राणम्: breath, vital force
• प्राणम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: प्राण (प्रातिपदिक)

• आयुः: life, lifespan
• आयुः: कर्म
• Type: Noun
• Root: आयुस् (प्रातिपदिक)

• नि: down, in; (as preverb)
• नि: —
• Type: Indeclinable (preverb)
• Root: नि (उपसर्ग/अव्यय)

• वेष्टयामि: I wrap/enclose
• वेष्टयामि: क्रिया (कर्तृ = अहम्)
• Type: Verb
• Root: √वेष्ट् (वेष्टने) + नि

• इदम्: this
• इदम्: कर्म
• Type: Pronoun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• एनम्: him (this one)
• एनम्: कर्म
• Type: Pronoun
• Root: एतद्/एनद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक; एनम्-रूप)

• अधराञ्चम्: downward-facing, lower
• अधराञ्चम्: कर्म (विशेषणम् of एनम्)
• Type: Adjective
• Root: अधर + अञ्च् (प्रातिपदिक; ‘turned downward’)

• पादयामि: I cause to go/lead; I set (him) down
• पादयामि: क्रिया (कर्तृ = अहम्)
• Type: Verb
• Root: √पद्/पादय् (प्रेरणे/गमने; causative stem पादय-)

Attribution

Rishi: Not determinable from the excerpt alone

Devata: Impersonal coercive power of mantra

Chandas: Not determinable from the excerpt alone

Mantra Rasa

{"primary_rasa":"raudra","secondary_rasa":"vira","emotional_arc":"From acquisitive grasping to decisive subjugation; culminates in a downward ‘stamp.’","listener_experience":"A sense of power seizure and enforced humiliation of the other.","intensity":8}