Mantra 6

Sukta 9

Sanskrit (Devanagari)

स तांल्लोकान्त्समाप्नोति ये दिव्या ये च पार्थिवाः । हिरण्यज्योतिषं कृत्वा यो ददाति शतौदनाम्

IAST Transliteration

sá tā́l lokā́n sám āpnoti yé divyā́ yé ca pā́rthivāḥ | híraṇyajyótiṣaṁ kr̥tvā́ yó dádāti śatā́udanām

English Translation (Griffith/Whitney)

He winneth wholly those worlds, the heavenly and the earthly: who, making it of golden splendour, bestoweth the Hundred-odana.

Translation

Người ấy đạt trọn các cõi ấy—cõi trên trời và cõi dưới đất. Ai làmให้ rực sáng như ánh vàng rồi bố thí “Śatāudana” (trăm phần odana), người ấy được trọn vẹn.

Word by Word

• सः: he
• सः: कर्तृ (कर्ता) — मुख्यक्रियायाः कर्ता
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• तान्: those
• तान्: कर्म — ‘समाप्नोति’ इत्यस्य कर्म
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• लोकान्: worlds, realms
• लोकान्: कर्म — ‘समाप्नोति’ इत्यस्य कर्म (तान् लोकान्)
• Type: Noun
• Root: लोक (प्रातिपदिक)

• समाप्नोति: attains, reaches
• समाप्नोति: क्रिया
• Type: Verb
• Root: √आप् (आप्॑) उपसर्गः सम्-

• ये: which
• ये: विशेषण-सम्बन्धः (लोकानाम्) — ‘which’
• Type: Pronoun
• Root: यद् (य-प्रातिपदिक, सम्बन्ध-सर्वनाम)

• दिव्याः: heavenly, divine
• दिव्याः: विशेषणम्
• Type: Adjective
• Root: दिव्य (प्रातिपदिक) < दिव्

• ये: which
• ये: विशेषण-सम्बन्धः (लोकानाम्) — ‘and which’
• Type: Pronoun
• Root: यद् (सम्बन्ध-सर्वनाम)

• च: and
• च: समुच्चय (conjunction)
• Type: Indeclinable
• Root: च (निपात)

• पार्थिवाः: earthly
• पार्थिवाः: विशेषणम्
• Type: Adjective
• Root: पार्थिव (प्रातिपदिक) < पृथिवी

• हिरण्यज्योतिषम्: (something) of golden radiance
• हिरण्यज्योतिषम्: कर्म — ‘कृत्वा’ इत्यस्य (यत् कृत्वा) / परिणाम-वस्तु
• Type: Noun/Adjective
• Root: हिरण्य-ज्योतिस् (समास-प्रातिपदिक; कर्मधारय/तत्पुरुषः)

• कृत्वा: having made
• कृत्वा: पूर्वक्रिया (absolutive) — ‘having made’
• Type: Verbal derivative
• Root: √कृ (कृञ्)

• यः: who
• यः: कर्तृ — ‘ददाति’ इत्यस्य कर्ता
• Type: Pronoun
• Root: यद् (सम्बन्ध-सर्वनाम)

• ददाति: gives
• ददाति: क्रिया
• Type: Verb
• Root: √दा (डादाने/दाने)

• शतौदनाम्: a hundred portions of cooked rice (a ‘hundred-odana’ gift)
• शतौदनाम्: कर्म — ‘ददाति’ इत्यस्य कर्म
• Type: Noun
• Root: शत-ओदन (समास-प्रातिपदिक; षष्ठी-तत्पुरुष/कर्मधारयार्थः: ‘शतं ओदनानाम्’/‘शतोदनः’)

Attribution

Rishi: Atharvanic ritual tradition

Devata: Lokas (worlds) / Anna; gold as solar auspiciousness; implicitly Agni

Chandas: Anuṣṭubh

Mantra Rasa

{"primary_rasa":"shanta","secondary_rasa":"adbhuta","emotional_arc":"From calm declaration to wonder at total attainment.","listener_experience":"A sense of guaranteed completeness—nothing is left un-won when the gift is properly sanctified.","intensity":4}