Mantra 17

Sukta 9

Sanskrit (Devanagari)

यस्ते प्लाशिर्यो वनिष्ठुर्यौ कुक्षी यच्च चर्म ते । आमिक्षां दुह्रतां दात्रे क्षीरं सर्पिरथो मधु

IAST Transliteration

yás te plāśír yó vaniṣṭhúr yaú kukṣī́ yác ca cárma te | āmíkṣāṃ duhratāṃ dātré kṣīráṃ sarpír átho mádhu

English Translation (Griffith/Whitney)

Thy spleen, thy bladder, thy two flanks, and thy skin—let these milk into the vessel clotted milk: milk, and ghee, and honey besides.

Translation

Lá lách của ngươi, bàng quang của ngươi, hai mạn sườn của ngươi, và da của ngươi—nguyện các phần ấy vắt vào bình thứ sữa đông (āmikṣā): sữa, bơ tinh luyện (sarpis), và cả mật (madhu) nữa.

Word by Word

• यः: who (he who)
• यः: Kartā
• Type: Pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• ते: of you/your
• ते: Adhikaraṇa
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• प्लाशिः: (your) palāśa-wood implement/part
• प्लाशिः: Kartā
• Type: Noun
• Root: प्लाशि- (प्रातिपदिक; ‘प्लाश’/‘पलाश’सम्बद्धः)

• यः: which/who
• यः: Kartā
• Type: Pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• वनिष्ठुः: (your) wooden/forest-made implement (vaniṣṭhu-)
• वनिष्ठुः: Kartā
• Type: Noun
• Root: वनिष्ठु- (प्रातिपदिक)

• यः: which/who
• यः: Kartā
• Type: Pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• कुक्षी: the two flanks/bellies
• कुक्षी: Kartā
• Type: Noun
• Root: कुक्षि- (प्रातिपदिक)

• यत्: whatever/that which
• यत्: Karma
• Type: Pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• च: and
• च: —
• Type: Indeclinable
• Root: च (निपात)

• चर्म: skin/hide
• चर्म: Karma
• Type: Noun
• Root: चर्मन्- (प्रातिपदिक)

• ते: of you/your
• ते: Adhikaraṇa
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• आमिक्षाम्: curdled milk/curds-mixture (āmikṣā)
• आमिक्षाम्: Karma
• Type: Noun
• Root: आमिक्षा- (प्रातिपदिक)

• दुह्रताम्: of those who milk (cows)
• दुह्रताम्: Kartā
• Type: Verb-derived (participle)
• Root: दुह् (धातु) → दुह्रत् (कृदन्त-प्रातिपदिक; वर्तमान-प्रत्ययवत्)

• दात्रे: to the giver/donor
• दात्रे: Sampradāna
• Type: Noun
• Root: दातृ- (प्रातिपदिक)

• क्षीरम्: milk
• क्षीरम्: Karma
• Type: Noun
• Root: क्षीर- (प्रातिपदिक)

• सर्पिः: ghee
• सर्पिः: Karma
• Type: Noun
• Root: सर्पिस्- (प्रातिपदिक)

• अथो: and also/then
• अथो: —
• Type: Indeclinable
• Root: अथो (निपात; अथ + उ)

• मधु: honey/sweet drink
• मधु: Karma
• Type: Noun
• Root: मधु- (प्रातिपदिक)

Attribution

Rishi: Atharvanic tradition.

Devata: Cow as bearer of fluid-wealth (payas) and protective covering (carma).

Chandas: Anuṣṭubh

Mantra Rasa

{"primary_rasa":"shanta","secondary_rasa":"vira","emotional_arc":"From anatomical protection to confident abundance.","listener_experience":"A feeling of being ‘covered’ and secured; quiet strength in the household economy.","intensity":4}